Corfu Museum

Petsalis: Collection Of Corfu Island,Greece documents

Ταξίδι στην Ελλάδα και τα Ιόνια Νησιά Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο, 1821(1822)

Journey Through Greece And The Ionian Islands: In June, July, And August, 1821 (1822) 

Ο Δρ. Christian Muller ήταν Γερμανός περιηγητής που επισκέφθηκε την Ελλάδα και τα Ιόνια Νησιά. Στο βιβλίο του, μεταξύ άλλων, περιγράφει  την πόλη  της Κέρκυρας, την κοινωνική ζωή της εποχής κι όχι μόνο , ασκώντας παράλληλα και την δική του προσωπική  «κοινωνική κριτική».  Το βιβλίο μεταφράστηκε στα Γαλλικά  από το οποίο την μεταφορά στα Ελληνικά  παρουσιάζουμε.

Η πόλη της Κέρκυρας– Μια  οπτική γωνία της πόλης - Ποια είναι – Τα Αγγλικά κτίρια – Τα Μαγαζιά -Το εσωτερικό της πόλης - Σπιανάδα – Νέο Κυβερνητικό παλάτι - Τα ελαττώματά του – Η Εσωτερική  κατανομή - Κόστη - Ο αρχιτέκτονας- Άλλα νέα κτίρια στη Σπιανάδα-Το άγαλμα του κόμη Schulembourg - Οχύρωση -Φυλακές - Ιταλία και Βενετία– Το εσωτερικό των οικογενειών - Τα πληρώματα - Ευγένεια της Κέρκυρας-Η διάκρισή της στο χρόνο - Η απόσταση που αισθάνεται για τους Άγγλους – To πάθος για το κυνήγι - Παροχές  από τους Άγγλους –Η αγάπη για τους Ρώσους –Άνδρες και διακεκριμένες γυναίκες της Κέρκυρας - Θέατρο.

……………

    Συνήθως το βράδυ κάθομαι προς  τα βορειοανατολικά της Σπιανάδας απέναντι από τα επιβλητικά βουνά της Χειμάρρας, εκείνων της Θεσπρωτίας και της Ηπείρου,  όπου ο ήλιος δύοντας, τους δίνει τα χίλια διαφορετικά χρώματα. Πίσω από αυτά  είναι η θέση της Δωδώνης και ο τόπος που είναι το Buthly (?)   με τους Ηπειρώτες, τους Αλβανούς και τους Σουλιώτες. Στα πόδια μου κυλάει το γαλαζοπράσινο κύμα που ορμά με βιασύνη από τις ακτές της Ελλάδας μέχρι το παλιό Βουθρωτό. Βλέπω το λιμάνι γεμάτο με σκάφη να περιβάλλεται από βουνά καλυμμένα με πράσινο, τα οποία  εντάσσονται στην ομάδα των υψηλοτέρων βουνών που ξεκινούν από τη  μέση του νησιού. Στα δεξιά  προχωρά στη θάλασσα και κυριαρχεί μέσα σ’ αυτά τα βράχια η  παλιά ακρόπολη (Aërias Phœhcum Arces, λέει ο Βιργίλιοςl), ένας ισχυρός Κύκλωπας που φαίνεται να έχει τοποθετηθεί εκεί σαν ένας τεράστιος γίγαντας .Δεν ξέρω τίποτα πιο αξιοθαύμαστο από αυτή τη θέα, ακόμα και από αυτή του κόλπου της Νάπολης και του Φάρου της Μεσσήνης .

     Το παλιό φρούριο είναι τώρα στα αριστερά μου, προσθέτοντας μια υπέροχη θέα στη θάλασσα με τα μικρά νησιά και τα βουνά της Ηπείρου, που απλώνονται προς τα Γιάννενα και διασχίζουν όλο δεξιά τα απέναντι στενά, μέχρι το Άσπρο ακρωτήριο και την Πάργα. Από τη θέση όμως αυτή  είμαστε στερημένοι από εκείνη τη θέα του λιμανιού και των βουνών της Κέρκυρας*.

     Αν η φύση έχει κάνει πολλά για την Κέρκυρα, η τέχνη δεν έχει να προσθέσει τίποτα. Οι αναγνώστες  μου  λένε να τους δώσω λεπτομέρειες για τα μεγάλα σπίτια που εδώ αποκαλούνται  παλάτια, την υπόλοιπη πόλη, κι όχι μόνο για τις εκκλησίες και την ακρόπολη. Ακόμη και η πιο μικρή πόλη στην Ιταλία έχει πολύ καλύτερη εμφάνιση από εκείνη της Κέρκυρας και είναι αδιανόητο αυτό εκ μέρους της Βενετίας που επί της εποχή της χτίστηκαν εκεί για τους υπηκόους της τόσο μικρά και ασήμαντα κτίρια με τόσο κακή αρχιτεκτονική. Η Βενετία που γοητεύει με τα κτίρια της,  όλα με ομορφιά και με τέλεια αρχιτεκτονικά σχέδια, είτε στο Γερμανικό στυλ είτε στο πιο σύγχρονο.

   Αξίζει τον κόπο  να αναφερθούμε μόνο για τα τελευταία κατασκευασμένα κτίρια από τους Άγγλους.

    Κοντά στο λιμάνι και πίσω από το τελωνείο, βλέπουμε τα νέα σφαγεία κι  αίθουσα συγκεντρώσεων στο ίδιο κτίριο. Είναι μια κιονοστοιχία σε σχήμα τέλειου τετραγώνου με ένα μικρό περιστύλιο στη μέση: Από έναν καλό συνδυασμό, ενώθηκε η ματαιότητα με την κομψότητα. Αλλά  στην  αυλή, αν με πιστεύετε? που περιβάλλεται από κτίρια,  υπάρχει μια μικρή διώροφη ροτόντα που σκεπάζεται από έναν θόλο. Αυτή η βαριά κατασκευή κι άχρηστη, που προορίζεται να χρησιμεύσει ως ένα σιντριβάνι, κάνει πολύ κακό στο όλο σύνολο.

Αφού υπερνικήσουμε  τη δυσκολία από  το οδυνηρό ανισόπεδο πλακόστρωτο όλων δρόμων της πόλης, φτάνουμε, χωρίς να συναντήσουμε πουθενά  κάποιο ωραίο κτίριο , σε ένα μεγάλο κι όμορφο μέρος, που ονομάζεται Σπιανάδα. Στο βόρειο τμήμα βρίσκεται το παλάτι που οι Άγγλοι κτίζουν για την κυβέρνησή τους. Είναι απομονωμένο, δεν τρώει πολύ χώρο. Το μόνο που χρειάζεται για να ολοκληρωθεί είναι ένα τμήμα  του δεύτερου ορόφου, ο οποίος θα υπερκαλύπτεται από  ένα τρούλο. Αυτό το κτίριο, άξιο ενός ηγεμόνα, είναι επιβλητικό αλλά ένα εκπαιδευμένο μάτι σύντομα ανακαλύπτει σφάλματα στην αρχιτεκτονική του. Το κυρίως κτίριο είναι ένα απλό διώροφο τετράγωνο χτισμένο με σωστές αναλογίες.

  Ο αρχιτέκτονας είχε την άτυχη  ιδέα να τοποθετήσει μπροστά σε αυτό τον όγκο, μια εντυπωσιακή σειρά από μικρές στήλες δωρικού ρυθμού,  σχηματίζοντας  μία κιονοστοιχία σχεδόν  πέταλο, που  συνθλίβεται εντελώς κάτω από ένα τεράστιο κτίριο που φαίνεται να το κρατάει. Η αντίθεση βλάπτει ιδιαίτερα το σύνολο. Ο ίδιος ο αρχιτέκτονας φαίνεται να το έχει αισθανθεί, και γι 'αυτό στο σημείο όπου τελειώνει την ευθεία της κιονοστοιχίας  και όπου αποκλίνει δεξιά και αριστερά με μορφή καμπύλης, έχτισε, από κάθε πλευρά, πολύ υψηλές θριαμβικές αψίδες που εξυπηρετούν την είσοδο και την έξοδο και πρέπει να είναι διακοσμημένες με quadrigas(?), διάσημα, αγάλματα, κλπ. Από την κιονοστοιχία, αυτές οι θριαμβευτικές αψίδες φαίνονται κολοσσιαία μονοδιάστατες. Ο αρχιτέκτονας, τοποθετώντας τες  εκεί  με σκοπό να  καταστήσει λιγότερο εντυπωσιακή την αντίθεση μεταξύ του κτιρίου και της κυρίας κιονοστοιχίας, έκανε ένα άλλο λάθος. Φαίνεται πως είχε στο μυαλό του την κιονοστοιχία του Αγίου Πέτρου  στη Ρώμη, αλλά, σε αυτή υπάρχει αρχοντιά, μεγαλείο, σε σωστές αναλογίες  με την εκκλησία!
Από την άλλη πλευρά, η διαρρύθμιση και η εσωτερική έλξη του παλατιού είναι αυτό που θεωρώ πιο τέλειο.
Το όλο κτίριο είναι χτισμένο από εξαιρετικές πέτρες οι οποίες ήρθαν από τη Μάλτα αφού προηγουμένως κόπηκαν εκεί. Δεν ξέρω γιατί δεν χρησιμοποίησαν αυτό το όμορφο γκρίζο μάρμαρο που παράγουν τα λατομεία της Κέρκυρας.
Ο κ. Whitmoore, συνταγματάρχης της Μηχανικής, είναι ο αρχιτέκτονας αυτού του παλατιού, που ήδη κοστίζει πάνω από £ 83.000 στερλίνες κι εντούτοις
ο δεύτερος όροφος, η οροφή, τα αγάλματα και τα στολίδια δεν έχουν τελειώσει.
Το παλάτι άρχισε να κτίζεται στα ανατολικά της Σπιανάδας από τότε που οι Βρετανοί κατέλαβαν την Κέρκυρα. Στα δεξιά απέναντι του παλατιού υπάρχει μια σειρά από αρκετά υπέροχα σπίτια που έχουν θέα στην πλατεία και είναι κτισμένα με καμάρες ( βόλτα). Στα κτίρια αυτά υπάρχει το καλύτερο και μοναδικό   στην Κέρκυρα ξενοδοχείο , φτιαγμένο σε αγγλικό ύφος. Εκεί είναι και η κατοικία των Τούρκων και Αυστριακών προξένων. Κάτω από τις στοές φτιάχτηκαν αίθουσες για μπιλιάρδο, καφετέριες κι αναγνωστήρια.

 Στην Σπιανάδα βλέπεις  το μαρμάρινο άγαλμα του γενναίου Κόμη Schulcmbourg. Είναι αρκετά καλά σκαλισμένο,  και με το στυλ  που επικράτησε στις αρχές του περασμένου αιώνα.

Η επιγραφή που  ακολουθεί  βρίσκεται στο βάθρο του :

Για τις οχυρώσεις οι οποίες χτίστηκαν στην πρωτεύουσα του νησιού την αρχαία και σύγχρονη εποχή, θα έπρεπε να αποφασίσω να μιλήσω  για την αξία τους και  τη χρησιμότητας  τους. Είμαι πολύ αμήχανος γιατί δεν  έκανα τίποτα, αλλά είμαι, σε αυτή τη κατάσταση  και  λυπάμαι, γιατί δεν έχω ακούσει τίποτε γι΄ αυτές.

Σίγουρα  δεν μπορεί να  βλέπετε πια  στο νησί Vido τους κήπους, τα δέντρα και το πράσινο που εντυπωσίαζε πριν από τούς Γάλλους που έχτισαν εκεί ένα φρούριο. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι, σε αυτό το δρόμο από την Ιταλία στην Ανατολή, η Κέρκυρα καλύπτει συνολικά τις αισθήσεις, από τα οχυρά τα οποία, όπως ειπώθηκε, έγιναν πρόσφατα  και έχουν άφθονες στρατιωτικές παροχές. Σε αυτά υπάρχει ακόμα πολύ ιππικό.  Η Κέρκυρα, της οποίας το λιμάνι υπερασπίζεται επίσης από ένα πολεμικό πλοίο και αρκετές φρεγάτες, μου φαίνεται απόρθητη. Υπάρχουν  αμυντικά έργα που οι σφαίρες δεν έχουν ισχύ. Δεν έχω δει ποτέ τις φυλακές που χρησιμοποιήθηκαν από τους Βενετούς και μάλλον δεν θα μου επιτραπεί να επισκεφτώ , γιατί εδώ και μερικούς μήνες είναι γεμάτες.

Η Κέρκυρα ονομαζόταν το σύνορο προς τα ανατολικά. Αυτό το όνομα μπορεί να της ταίριαζε εδώ και πενήντα χρόνια, αλλά σήμερα η πόλη είναι ήδη εξ ολοκλήρου ιταλική, και τα ανατολίτικα ήθη  μοιάζουν μόνο με ένα εξωτικό φυτό, όπως και στη Βενετία. Οι Ιταλικοί τρόποι και τα έθιμα κυριαρχούν. Παντού ,η γλώσσα, στο εσωτερικό των σπιτιών και σε δημόσιους χώρους.  Κι όλα όσα έχουν υιοθετηθεί από τις  τάξεις τους.

      Ας δούμε μόνο τα δημόσια καφέ που παίζουν τόσο σημαντικό ρόλο στην Ιταλία. Το ίδιο δε γίνεται στην Κέρκυρα? Η συνάντηση γενικά και των δύο φύλων στη μέση της νύχτας?Δεν το βλέπουμε εκεί, όπως κάτω από τις στοές του Αγίου Μάρκου στη Βενετία? Αυτές οι σειρές των εραστών με ένα κύπελλο ή ένα ποτήρι γυάλινο  στο χέρι? Τέλος, δεν είναι αυτό το παζάρι όπου η δύση και η ανατολή κάνουν  ανταλλαγή, των απολαύσεων τους και δημιουργούν αντίστοιχες νέες μορφές;

         Αν εισέλθουμε στο εσωτερικό του σπιτιού θα βρούμε εκεί, όπως στην Ιταλία, εξίσου άσχημη κατάσταση για τις οικογενειακές συναναστροφές  και την ίδια αδιαφορία σε αυτούς για τα οφέλη της καλής καθαριότητας. Τα σπίτια μοιάζουν να είναι περικυκλωμένα από ένα μαγικό κύκλο όπου είναι αδύνατο  για έναν ξένο να σπάσει αυτό το  ξόρκι. Υποστηρίζουν μέσα τους όλες τις στερήσεις, όλες τις κακουχίες υπό την προϋπόθεση ότι μπορούν να λάμψουν δημόσια, η τουλάχιστον να δεχθούν δημόσια αναγνώριση. «Έβλεπα  στη Σπιανάδα της Κέρκυρας ένα παλιό  baiard (μικρή καρότσα),  που την έσερνε ένα μουλάρι με πομπώδη τρόπο. Ο οδηγός λόγω έλλειψης καθίσματος, έτρεχε δίπλα από την καρότσα.»

      Πάμε τώρα στα  μέρη ευχαρίστησης, όπου ο όμορφος κόσμος συναντιέται την Κυριακή. Εκεί, και πάλι, βρίσκουμε την Ιταλία. Μόνο, κι αυτό είναι σοβαρό, λείπουν αυτές οι γυναίκες οι γοητευτικές και χαριτωμένες από την Ιταλία.  Υπάρχει κι εδώ μια εκπληκτική αντιζηλία των ατόμων όπως στη Φλωρεντία, Ρώμη ή Νάπολι σε τρόπο ώστε να χρειάζεται με ένα οποιοδήποτε κόστος να παρουσιάζεται ο καθένας με μια ψεύτικη εμφάνιση η οποία έχει αποκτηθεί κάτω από τις πιο σκληρές στερήσεις. Όλα αντισταθμίζονται με την ικανοποίηση ενός πεζού, από ένα χαιρετισμό αναγνώρισης του.

Η τουαλέτα  των γυναικών είναι περίεργη, ένα κακώς συνδυασμένο μίγμα από όλα τα φωτεινά χρώματα, χωρίς συγκράτηση, δίνοντας τους ακόμη λιγότερη χάρη και πάνω απ όλα μια πλήρη υποτίμηση της ευαίσθητου και ευχάριστου κοκεταρίας, η οποία κατευθύνεται από την καλαισθησία. Με αυτές τις διαφορετικές απόψεις, οι κυρίες της Κέρκυρας θα μπορούσαν να κερδίσουν πολλά μιμούμενες εκείνες της Βενετίας ,του Μιλάνου, της Φλωρεντίας.

Οι Άγγλοι, ακόμα λιγότερο επιεικείς για τους κατοίκους της πόλης απ 'ό, τι για τους άλλους νησιώτες, έφτιαξαν τα πορτρέτα τους κάπως κολακευμένα κι επιδίωξαν πάνω από όλα να γελοιοποιήσουν την αριστοκρατία της Κέρκυρας. Αυτή η αρχοντιά, όμως, κάποτε έκανε μεγάλες υπηρεσίες στη χώρα της και έδειξε τόση τόλμη και πατριωτισμό. Όλες οι σελίδες της ιστορίας της χώρας αποδεικνύουν αυτή την αλήθεια, αλλά οι Άγγλοι τους περιφρονούν αντί να πείσουν τους εαυτούς τους για την αξία τους. Είναι αναμφισβήτητο ότι αυτή η αριστοκρατία έχει εκφυλιστεί, πιστεύω μάλιστα ότι η βενετική διοίκηση πριόνισε και έχει κάνει πολλά για να σβήσει τη λάμψη, αλλά αναμφισβήτητα βρήκε ακόμα μεταξύ των πολύ αξιοσέβαστων αντρών και οικογενειών τους την πιο κακή αντιμετώπιση. Η υψηλή κοινωνία  της Κέρκυρας κάνει την μέχρι σήμερα σύγκριση των Άγγλων με τους Βενετούς τους Γάλλους και τους Ρώσους, που ήταν οι εμπειρίες της κοινωνίας της. Είναι το συμπέρασμα παρόμοιο με τα πλεονεκτήματα από τους προηγούμενους; Αμφιβάλλω πάρα πολύ. 

Εάν οι κάτοικοι επιδιώκουν, κατά το δυνατόν, να απομακρυνθούν από τις παλιές εμπειρίες, αποφεύγουν ιδιαίτερα να συναντήσουν αυτούς τους νέους αξιωματικούς του στρατού και της θάλασσας, που φαίνεται να έχουν μόλις βγει από τα δάση της «Αλβιώνας». Μπορούμε να τους κατηγορήσουμε; Σίγουρα όχι . Ορισμένοι αμερόληπτοι Άγγλοι αντίθετα είναι συμβατοί με τη κατάσταση, οι άλλοι θα βρίσκουν παντού την ίδια υποδοχή όπως στην Κέρκυρα. Ο Άγγλος αξιωματικός εδώ φιλοδοξεί να πρωτοτυπήσει, αλλά είναι απλά παράξενο.  Άλλο ένα παράδειγμα, είδα πρόσφατα έναν έφιππο, στη Σπιανάδα, του οποίου η ενδυμασία ήταν: Στολή κόκκινη και πλεξούδα,  ασημένιες επωμίδες, μεγάλο λευκό παντελόνι, λευκά παπούτσια, ένα μεγάλο καπέλο με άχυρο, μια ανοιχτή ομπρέλα με το ένα χέρι, ένα ραβδί με το άλλο.

Ωστόσο, η Κέρκυρα έχει κερδίσει από τότε που ήρθαν οι Βρετανοί?

Είναι πολύ περισσότερο, καθαρή και καλύτερα αεριζόμενη. Τα σπίτια, οι αίθουσες και τα παλάτια έχουν ανυψωθεί . Κήποι, πάρκα, εξοχικές κατοικίες κοσμούν το περιβάλλον. Πολλοί έμποροι της Αγγλίας έχουν εγκατασταθεί εκεί κι αν πληρώσετε καλά μπορείτε να πάρετε όλα τα πολυτελή και επιθυμητά αντικείμενα. Οι Άγγλοι αγοράζουν μόνο ότι έρχεται από την Αγγλία. Αυτόν τον αξιέπαινο πατριωτισμό τους τον επεκτείνουν ακόμα και στις πόρνες.

Ωστόσο, δεν γνωρίζω αν στις συνήθειες τους θεωρούν αυτές τις ταπεινές υπηρέτριες της Αφροδίτης είδος πολυτέλειας: ούτως ή άλλως, αυτές οι  ναΐδες (πόρνες) του Τάμεση, φτάνουν εδώ με φορτίο, και παρόλα αυτά, χωρίς να προσβάλλουμε αυτές τις κυρίες, θα ήταν για εκείνες πολύ καλύτερα να πάνε στη Σικελία και τη Βενετία, όπου οι πιο εύποροι ιταλοί πληρώνουν ακριβά  για τις υπηρεσίες (απολαύσεις) που προσφέρονται.

Εξακολουθεί να βασιλεύει στις πρώτες οικογένειες της Κέρκυρας η αγάπη για τους Ρώσους. Αίσθημα που έχει αυξηθεί πολύ από τη διαμονή που διαβάσαμε πρόσφατα για έναν διάσημο πολιτικό, κερκυραίο στην καταγωγή, που βρίσκεται σήμερα στην υπηρεσία της Ρωσίας.

        Η Κέρκυρα μπορεί επίσης να δοξαστεί επειδή εκεί γεννήθηκε μια γυναίκα, μια πολύ γνωστή και μια καλή συγγραφέας, με το όνομα Ισαβέλλα Θεοτόκη Αλμπρίτζι. Της οφείλουμε εξαιρετικές παρατηρήσεις για τα έργα του Canova, αγάλματα κι ανάγλυφα.

Μεταξύ των σύγχρονων μελετητών και καλλιτεχνών της Κέρκυρας, αξίζει να αναφερθεί ο Κύριος Μουστοξύδης, συγγραφέας της τελευταίας ιστορίας του νησιού. Ο καθηγητής Bondioli, διακεκριμένος γιατρός και λογοτέχνης, του οποίου ο θάνατος του ήταν για την πατρίδα του μια δυσαναπλήρωτη απώλεια. Και τέλος ο Κύριος Προσαλένδης ένας εξαιρετικός γλύπτης.

Δεν υπάρχει τίποτα να παρατηρήσουμε για τα θέατρα.  Λειτουργούν μόνο το φθινόπωρο και κατά τη διάρκεια του καρναβαλιού, παίζοντας μόνο μερικές Ιταλικές κωμικές- όπερες. Οι μελωδικές χορδές του Rossini εδώ έχουν την ίδια μοίρα  με τη μελωδία του Marlborough στην εποχή του: τα ακούμε όλα γύρω από τις γωνιές του δρόμου.

……………………. 

Αναζήτηση

Corfu Museum

Corfu Museum….τι μπορεί να είναι αυτό;

Θα το έλεγα με μια λέξη…. Αγάπη! Για ένα νησί που το γνωρίζουμε ελάχιστα. Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε ν’ αγαπήσουμε ότι δεν το γνωρίζουμε. Στόχος λοιπόν είναι να το γνωρίσουμε όσο πιο βαθιά μπορούμε, μέσα από το χθες και το σήμερα, γιατί αλλιώς πως θα το αγαπήσουμε; Αγαπάω ατομικά και ομαδικά έχει επακόλουθο…. φροντίζω….. μάχομαι… και σέβομαι. Αγάπη προς την Κέρκυρα είναι το Corfu Museum και τίποτε άλλο.

Μετρητής

Εμφανίσεις Άρθρων
2185587