Corfu Museum

Petsalis: Collection Of Corfu Island,Greece documents

Κερκυραϊκά Σημειώματα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΕΡΚΥΡΑΣ άρθρο της Κυρίας Καίτης Τζώρα με τη συνεργασία του Corfu Museum

Η Κα Kety Tzora ανέβασε το πιο κάτω, πολύ ενδιαφέρον άρθρο, που αφορούσε την ΔΗΜΟΣΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΚΕΡΚΥΡΑΣ. Το Corfu Museum με την ευκαιρία αυτή προσθέτει πληροφορίες για την περιπέτεια του Ιδρύματος αυτού.

Η Δημόσια Βιβλιοθήκη Κέρκυρας είναι η αρχαιότερη Δημόσια Βιβλιοθήκη στην Ελλάδα. Βιβλιοθήκες στην Κέρκυρα υπήρχαν τουλάχιστον από τα τέλη του 17ου αιώνα, στην ιερογραμματεία του Μεγάλου Πρωτοπαπά των Ορθοδόξων, στη Λατινική Αρχιεπισκοπή και σε μονές όπως η Παναγία στην Παλαιοκαστρίτσα, η Παναγία η Πλατυτέρα, η Ζωοδόχος Πηγή στους Καστελάνους Μέσης (δωρεά του Ιππότη Μαρίνου Πρόσπερου στα 1694), η Αγία Αικατερίνη στην πόλη, ο Άγιος Φραγκίσκος, η Παναγία της Τενέδου και η Αγία Ιουστίνη στη Γαρίτσα.

Τον αρχικό πυρήνα της Δημόσιας Βιβλιοθήκης αποτέλεσε η δωρεά του βιβλιόφιλου Κανονικού Ιάκωβου Φραγκίσκου Σαβέριου Κανάλ, τοποτηρητή για πολλά χρόνια του Λατίνου Μητροπολίτη στην Κέρκυρα, ο οποίος πεθαίνοντας στα 1758, χάρισε στην Κερκυραϊκή Κοινότητα την πλούσια σε ποιότητα και ποσότητα βιβλιοθήκη του, που διατηρούσε στην καθολική μονή της Αγίας Ιουστίνης (Santa Giustina) στη Γαρίτσα. (Σχετκό άρθρο του Μουσείου: To  Δεύτερο Ναυτικό Νοσοκομείο στον κόσμο στην Κέρκυρα:  Αγία Ιουστίνa (Santa Giustina) *1)

http://www.corfu-museum.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=63%3Asanta-giustina-corfu&catid=19%3Acorfu-notes-&Itemid=50&lang=el 

Επιπλέον κατέθεσε διακόσια χρυσά τσεκίνια στο Ενεχυροδανειστήριο επ΄ ονόματι των Συνδίκων της πόλης ώστε με τους τόκους να γίνεται η συντήρηση, η φύλαξη και ο εμπλουτισμός των βιβλίων της με νέους τόμους.

Στην από 6 Ιανουαρίου διαθήκη του Ιάκωβου Φραγκίσκου Σαβέριου Κανάλ,  μεταξύ άλλων αναφέρεται:

Ελληνική Μετάφραση

«Στη Δημόσια Βιβλιοθήκη η οποία υπάρχει στην Κέρκυρα ιδρυμένη εις το προάστιο των Γαστράδων (Γαρίτσας) παρά την μονή των μεταρρυθμισμένων Π.Πατέρων της Αγίας Ιουστίνης, αφήνω χρυσίνους διακοσίους αρ 200 για να παραδοθούν στο ιερό ίδρυμα του εν Κερκύρα ενεχυροδανειστηρίου ο δε τόκος αυτών να εισπράττεται από τους εφιστάται επιφανείς Συνδίκων της περίβλεπτου ταύτης κοινότητας και χρησιμεύει ωφέλεια της βιβλιοθήκης αυτής τόσο για την αύξησης αυτής με την αγορά άλλων βιβλίων , όσο και για την αναπλήρωση κάθε αναγκαίου σε αυτή ,με σκοπό να ευδοκιμεί και η ύπαρξης αλλά και να διατηρείται με αξιοπρέπεια τέτοιο πολύ ωφέλιμο ίδρυμα από το οποίο δύναται να ωφελούνται οι φιλομαθείς και οι λόγιοι και να χρησιμοποιείται ακόμα για την αξιοπρέπεια του κόσμου και της πόλεως αυτής»

Από τη μονή της Αγίας Ιουστίνος, για πρακτικούς λόγους, μεταφέρθηκε στην πόλη στη μονή της Τενέδου.*2) Όταν επί Γάλλων Δημοκρατικών καταργήθηκαν οι μονές, τα βιβλία από πολλές μονές συγκεντρώθηκαν στη μονή Τενέδου,*3) όπου στις 28 Ιουλίου 1798 εγκαινιάστηκε η Δημόσια Βιβλιοθήκη Κέρκυρας από τον Comeyra*4). Η Βιβλιοθήκη τέθηκε υπό την άμεση επίβλεψη και φροντίδα του Έλληνα γιατρού Αντώνιου Μαρούλη και βιβλιοθηκάριος ορίστηκε ο νεαρός Ιωάννης Μαρμαράς.*5) Ονομάστηκε Εθνική Βιβλιοθήκη Νομού Κερκύρας και συμπληρώθηκε με τα βιβλία από τις μονές της Ευαγγελιστρίας (Annunziata) και του Αγίου Φραγκίσκου, φθάνοντας έτσι τους 4.000 τόμους.

Ατυχώς στις 20 Νοεμβρίου 1798 ο βιβλιοθηκάριος Ι. Μαρμαράς αντικαταστάθηκε από τον νεαρό Ιακωβίνο Gaetano Rusconi από την Πάδοβα, που είχε ακολουθήσει τους Γάλλους στην Κέρκυρα. Αυτός 'καθάρισε' τη βιβλιοθήκη από τα κατά την κρίση του επιζήμια για την επανάσταση βιβλία, είτε καταστρέφοντάς τα είτε πουλώντας τα, μειώνοντας έτσι τους 4.000 τόμους, που είχαν καταλογογραφηθεί, σε 1605.*6)

Επί Επτανήσου Πολιτείας η Δημόσια Βιβλιοθήκη Κέρκυρας οργανώθηκε με εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας και εμπλουτίστηκε με αγορές και δωρεές, φθάνοντας τους 7.000 τόμους. * 7) Τότε κανονίστηκε και η Σφραγίδα της Βιβλιοθήκης, που πήρε σαν έμβλημα την Απήδαλο Κερκυραϊκή Τριήρη και ολόγυρά της τις λέξεις: Bibliotheca Publica Corcyrese. Τα χρόνια αυτά βιβλιοθηκάριος ήταν ο νεαρός λόγιος Ανδρέας Μουστοξύδης, διακεκριμένος στα Γράμματα και την Αρχαιολογία.

Τον Μάιο του 1808*8) στη Βιβλιοθήκη Κέρκυρας ενσωματώθηκε η πλούσια βιβλιοθήκη του Ανδρέα Καλογερά, αποτελούμενη από 1675 τόμους με έργα Λατίνων Ποιητών και Λογογράφων.
Έτσι εμπλουτισμένη προσαρτήθηκε στην Ιόνιο Ακαδημία *9) και βοήθησε πολύ στη λειτουργία της. Ο Γκίλφορδ την εμπλούτισε ακόμη περισσότερο με 25.000 τόμους και προκάλεσε και άλλες δωρεές (Ζωσιμάδων, Γ. Μοντσενίγου, Α. Πολυλά, Μ. Πιέρρη, Ν. Ζαμπέλη) και αγορές, φθάνοντας ακόμη στο σημείο να παραχωρήσει και την προσωπική του συλλογή χειρογράφων.

Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε πως όλες οι πιο κάτω σημειώσεις προέρχονται από το βιβλίο : ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ  ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΟΜΟΣ XVII Λ.ΒΡΟΚΙΝΗ ΕΡΓΑ ΤΟΜΟΣ Β! ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ Κ.Θ. ΔΗΜΑΡΑ, ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΩΣΤΑ ΔΑΦΝΗ, ΚΕΡΚΥΡΑ 1973 σελ.174-231.Σε όποια σημεία του άρθρου υπάρχει διαφορετική πηγή σημειώνεται επί τόπου.

*1)Η μονή της Αγίας Ιουστίνης  κατείχε  εκτός από  θρησκευτικά βιβλία και άλλα μη θρησκευτικού περιεχομένου. Αυτό διότι οι καλόγηροι εκτός της θρησκευτικής τους λατρείας είχαν γνώσεις εμπειρικής Ιατρικής,  -μη ξεχνάμε ότι  η Μονή ήταν και νοσοκομείο,-  μελετούσαν τα βιβλία αυτά για να εμπλουτίσουν  τις   γνώσεις τους ώστε να είναι χρήσιμοι  στους άπορους ασθενείς. Με την πάροδο του χρόνου η βιβλιοθήκη  εμπλουτίστηκε και με υλικό  άλλων κλάδων, έτσι έφτασε να γίνει  η μεγαλύτερη και σε  ποσότητα αλλά και σε ποιότητα βιβλίων από το σύνολο των Βιβλιοθηκών των άλλων μοναστηριών. Με την προσθήκη των βιβλίων του Κανάλ και  τα χρήματα που άφησε για την αξιοπρεπή παρουσία της, η Βιβλιοθήκη της Μονής έγινε αναγνωστήριο για κάθε ενδιαφερόμενο μελετητή.

*2)Η συγκέντρωση όλων αυτών των βιβλίων στην Μονή της Αγίας Ιουστίνης, προβλημάτισε τους Συνδίκους της πόλης, για το αν θα έπρεπε, να αφήσουν όλον αυτόν τον πλούτο στην επιμέλεια των καλόγηρων.

Μαζί με τον παραπάνω λόγο συνέτρεχαν και άλλοι , οι οποίοι οδήγησαν στην ανάπτυξη της ιδέας της μεταφοράς της στην πόλη στην Μονή της Υ.Θ. Τενέδου. Οι επιπρόσθετοι λόγοι ήταν : πρώτον, η απόσταση  που βρίσκονταν η Βιβλιοθήκη ήταν μεγάλη για την εποχή εκείνη, δεύτερον, ο τότε  δρόμος ήταν δύσβατος με αποτέλεσμα η πρόσβαση ιδιαίτερα κατά τη χειμερινή περίοδο να καθίσταται δύσκολη. Πρέπει να σημειώσουμε εδώ, πώς  οι δύο τελευταίοι λόγοι είχαν σαν αποτέλεσμα,  ο αριθμός των μελετητών κατά την χειμερινή περίοδο να είναι μηδενικός. Στο μεταξύ διάστημα πολλοί από τους καλόγηρους  της Αγ. Ιουστίνης είχαν μετ’ εγκατασταθεί στην Υ.Θ. Τενέδου, λόγω του μικρού αριθμού των καλόγηρων που βρίσκονταν σε αυτή. Από το 1795 οι Σύνδικοι της Κοινότητος άρχισαν, να συζητάνε το θέμα της μεταφοράς. Για την μεταφορά αυτή έπαιξε ρόλο και η εγκατάσταση των καλόγηρων από την μία μονή στην άλλη, η οποία είχε ως αποτέλεσμα ο αριθμός των εναπομεινάντων  καλογήρων στην Αγ. Ιουστίνη να μην είναι ικανός για την συντήρηση της βιβλιοθήκης. Μεγάλη αντίδραση για την μεταφορά, είχε ο Ηγούμενος της Μονής, παρόλο που οι καλόγηροι στην Υ Θ Τενέδου το ζητούσαν. Κι ενώ οι σύνδικοι επέμεναν στην απόφασή τους, ο Ηγούμενος έγραψε στον Επαρχιακό προϊστάμενο του τάγματος των Ιακωβίνων στην Βενετία το εξής : «των βιβλίων εποιούντο χρήσιν αυτοί οι μονασταί». Προς τον Επαρχιακό προϊστάμενο έστειλαν επιστολή και οι Σύνδικοι με ημερομηνία 6 Μαρτίου του 1795 καθώς επίσης και στον Ιππότη Νάνην της Βενετίας, υποστηριχτή των αιτημάτων των Κερκυραίων στη Βενετική διοίκηση, πληροφορώντας τον για την ανάγκην της μεταφοράς και ζητώντας του να προσπαθήσει για την επιβολή της από τις Βενετικές Αρχές. Τελικά την 26η Μαΐου 1795 αποφασίστηκε η μεταφορά και εγκρίθηκε το ποσό 120 ενετικών ταλίρων συνυπογράφοντας πρωτόκολλο με τους καλόγηρους, ότι το ποσό αυτό δίνεται για την φροντίδα της μεταφοράς των βιβλίων και για τον τρόπο της μελλοντικής συντήρησης αυτών. Οι Σύνδικοι τότε της Κοινότητας ήταν οι Βιάρος Πετρετίνος, Ιωάννης Χαλικιόπουλος, Σπυρίδων Καποδίστριας και ο Ηλίας Θεοτόκης.

Ενώ τα πάντα ήταν έτοιμα για την μετακόμιση και έμενε μόνο η υπογραφή των καλόγηρων για την εργολαβία, που θα αναλάμβανε την μεταφορά, οι μοναχοί αποφάσισαν να μην υπογράψουν την σύμβαση. Απευθύνθηκαν, λοιπόν,  προς τον τότε Λατίνο Αρχιεπίσκοπο και  ζήτησαν να ανασταλεί η απόφαση του Γενικού Προβλεπτή, διότι ο Κανάλ στην διαθήκη του  άφηνε την δική του βιβλιοθήκη,  στην Μονή της Αγ.Ιουστίνης και όχι στην πόλη της Κέρκυρας.

Η διαμάχη συνεχίστηκε και η μεταφορά δεν έγινε μέχρι και την κατάληψη της Κέρκυρας από τους Δημοκρατικούς Γάλλους.

3)Η μεταφορά έγινε ένα μήνα περίπου μετά την αλλαγή του πολιτεύματος (Ιούλιος 1797).Ο τότε εκτελών χρέη Δημοσίου Αρχιμηχανικού Π. Παρμεζάν, έλαβε την εντολή της δημιουργίας  μιας μεγάλης αίθουσας, στον δεύτερο όροφο οικίας, που βρίσκονταν στο βόρειο μέρος της μονής Υ.Θ. Τενέδου. Επίσης ανέλαβε την κατασκευή νέων ραφιών και τη συντήρηση των παλαιών, στα οποία μεταφέρθηκαν τα βιβλία. Ζητήθηκε από τους μοναχούς ο κατάλογος των βιβλίων της διαθήκης Κανάλ και επιπλέον ο απολογισμός των εσόδων εκ των τόκων της κατάθεσης Κανάλ, που σύμφωνα με την διαθήκη έπρεπε να πηγαίνουν για την συντήρηση και επαύξηση της Βιβλιοθήκης. Το αίτημα αυτό στάλθηκε προς τον επίτροπο της Μονής Άγγελο Τζανίνη, ο οποίος ισχυρίστηκε, ότι εισέπρατταν  τους τόκους οι σύνδικοι. Γι’ αυτό ζήτησε τα έσοδα από τον τοκισμό, να καταβάλλονται πλέον στο μοναστήρι.

Όσον αφορά την Δημόσια βιβλιοθήκη εκδίδεται η κάτωθι διαταγή.

Η ελληνική μετάφραση είναι :

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ – ΙΣΟΤΗΣ

ΤΟ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΡΙΟΝ

ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΝ ΔΗΜΑΡΧΙΑΝ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ

Ο πολίτης Άγγελος Τζανίνης επίτροπος της μονής  Τενέδου, με υπόμνημα που  έστειλε προς εμάς τους Δημαρχιακούς Πολίτες γράφει, ότι ο ευεργέτης κανονικός Ιάκωβος Φραγκίσκος Κανάλ ,έκανε στους φιλομαθείς συμπολίτες του την ωφέλιμη δωρεά όλων των εκκλησιαστικών και κοσμικών βιβλίων που είχε στην κυριότητά του. Από τα βιβλία αυτά  καταρτίστηκε η νέα δημόσια βιβλιοθήκη της μονής Υ. Θ Τενέδου, η οποία πριν βρίσκονταν στο μοναστήρι της Αγίας Ιουστίνης. Προστέθηκε δε ότι κατατέθηκε στο Ιερό κατάστημα του ελέους Ενεχυροδανειστήριο το κεφάλαιο 200 χρυσίνων, για να χρησιμοποιηθεί ο τόκος των 10 χρυσίνων για την εκπλήρωση του σκοπού της διαθήκης .Ότι ο πολίτης ποτέ Άγγελος Μοντζάνεγας εφόσον ζει ,θα εισέπραττε τον άνωθεν τόκο και θα τον παρέδιδε στους επιφανείς Μεταρρυθμιστικούς Πατέρες του ειρημένου μοναστηριού. Μετά το θάνατο του Μοντζέναγα ,οι πρώην Σύνδικοι αυτής της πόλεως ανέλαβαν την είσπραξη και σύμφωνα με το παράδειγμα του Μοντζάνεγα παρέδιδαν τον τόκο στους Πατέρες. Για τούτο καταγγέλλει μεν για αυθαιρεσία τους Συνδίκους , δεν παραπονιέται όμως για την  μέχρι τώρα χρήση της προσόδου και ζητά από εδώ και πέρα να αντικαταστήσει αυτός , όσον αφορά την είσπραξη, τους πρώην Συνδίκους

Αφού ανατέθηκε από εσάς το θέμα, να ερευνηθεί από το Βουλευτήριο της αστυνομίας, το Βουλευτήριο θεώρησε σπουδαιότερο από κάθε τι άλλο την έρευνα για τη διαθήκη του αποθανόντος Κανάλ. Αφού βρέθηκε η διαθήκη έβγαλαν το συμπέρασμα, πως και οι πιο πάνω αναφερόμενοι πρώην Σύνδικοι είχαν την εντολή για την είσπραξη του τόκου και, ότι αυτός έπρεπε να πάει, για την αύξηση του αριθμού των βιβλίων και την αναπλήρωση κάθε πράγματος που θα ήταν αναγκαίο για να ευδοκιμήσει και αξιοπρεπώς να συντηρηθεί τόσο μεγάλο και οφέλιμο ίδρυμα.

Ήταν φανερό, ότι μέχρι τότε δεν επετεύχθη η βούληση του διαθέτη και ότι το Δημαρχιακό τούτο σώμα οφείλει με ακρίβεια να εκπληρώνει τη διαθήκη .Το Βουλευτήριο μας ,το οποίο δε γνωρίζει την κατάσταση των ήδη διασωθέντων συγγραμμάτων και, αν αυτά είναι πλήρη και χωρίς να γνωρίζει τι άλλο πρέπει να πράξει για να εξακριβώσει την κατάσταση. Σε περίπτωση που τα αξιόλογα βιβλία είναι ατελή, να προσδιορίσει  πρόσωπα προικισμένα με τις ανάλογες γνώσεις και κρίσεις , και να τα  εξουσιοδοτήσει για την αντικατάστασή τους από τους βιβλιοπώλες της Βενετίας. Να συνάψει δε συμφωνία μαζί τους, ότι η πληρωμή θα γίνεται  από το ετήσιο ποσό των προαναφερομένων 10 χρυσίνων.

Για το λόγο αυτό το Βουλευτήριο εκδίδει προς εσάς το επόμενο σχέδιο θεσπίσματος :

Η προσωρινή Δημαρχεία Κερκύρας αφού έλαβε υπόψη την έκθεση του Βουλευτηρίου της αστυνομίας

Θεσπίζει :

1)Ο πιο πάνω αναφερόμενος ετήσιος τόκος να εισπράττεται από εδώ και πέρα από τον εκάστοτε πρόεδρο της Δημαρχίας .

2)Να εκλέγονται δύο από τους διαπρεπείς πολίτες οι οποίοι έχουν εντρυφήσει στις επιστήμες και τα καλά γράμματα, με σκοπό να εξακριβώσουν μετά προσοχής τα ήδη υπάρχοντα συγγράμματα της προαναφερθείσης βιβλιοθήκης. Στην περίπτωση δε που θα έβγαζαν το συμπέρασμα, ότι τα πλέον αξιόλογα από αυτά ήταν ελλιπή, να διαθέσουν τους εαυτούς τους και να προνοήσουν για τη συμπλήρωση, εάν αυτό είναι δυνατό ή να αποκτήσουν καινούρια.

3)Θα έχουν οι πιο πάνω αναφερόμενοι πολίτες την εξουσιοδότηση να διαπραγματευθούν με κάποιους από τους Ενετούς βιβλιοπώλες, για την απόκτηση των πιο πάνω βιβλίων. Η πληρωμή αυτών να γίνεται με την αποστολή των 10 χρυσίνων ετησίως, τα οποία θα εισπράττονται από το Ενεχυροδανειστήριο και θα καταβάλλονται μετρητά από το πρόεδρο της Δημαρχία

Επειδή δε επείγει τα νυν υπάρχοντα βιβλία να διατηρηθούν, όπως πρέπει, καθήκον έχει να φροντίζει για αυτό ο βιβλιοθηκάριος της μονής. Ο οποίος να επιτρέπει ·δε σε εκείνους που θέλουν να μάθουν, ελεύθερα την είσοδο στην αίθουσα της βιβλιοθήκης ,καθημερινά εκτός από τις εορτάσιμες μέρες, από το τις 9 το πρωί μέχρι τις 12 το μεσημέρι και το δειλινό από τις 9 μέχρι τις 11.

Εκδόθηκε από το πιο πάνω αναφερόμενο Βουλευτήριο το Σεπτέμβριο του 1797 πρώτου έτους της Κερκυραϊκής Ελευθερίας.

Όσον αφορά την παράγραφο 2) η Δημαρχία επέλεξε τον Απρίλιο του 1798, επιτροπή 2 ατόμων, τον Μάρκο Καρατζία και Νικόλαο Καλοσγούρο. Ο τελευταίος λόγω θανάτου του αντικαταστάθηκε από τον Ιουστινιάνη, προκειμένου να εκτελέσουν το έργο που αναφέρεται στην  παράγραφο αυτή. Η επιτροπή αυτή δεν παρήγαγε έργο γιατί,  υπήρξε καθυστέρηση του διορισμού της και άλλαξαν τα σχέδια της Διοίκησης για την οργάνωση της Βιβλιοθήκης.

Η Βιβλιοθήκη βρίσκεται από καιρό σε αδράνεια. Στο μεταξύ, μέρος της αίθουσας έχουν καταλάβει στρατιωτικοί του λόχου των Αλπινιστών.

Το πιο κάτω έγγραφο με ημερομηνία 28 Οκτωβρίου 1797 προσδιορίζει  τις μελλοντικές ενέργειες εκ  μέρους του Πολιτειακού Καθεστώτος.

Περίληψη εγγράφου:

Δήμευση όλων των περιουσιακών αποκτημάτων των Λατινικών Εκκλησιών 28 Οκτωβρίου 1797  (*)

(*)Πηγή:ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΜΑΡΚΟΥ ΘΕΟΤΟΚΗ: ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΟΝ ΤΕΥΧΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΙΟΝΙΟΥ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΕΩΣ ΜΕΡΟΣ Β ΔΗΜΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΙ ΓΑΛΛΟΙ ΕΝ ΚΕΡΚΥΡΑ ΧΡΩΜΟΤΥΠΟΛΙΘΟΓΡΑΦΕΙΟΝ ΑΔΕΛΦ.Γ.ΑΣΠΙΩΤΗ,· 1917

4)Ο P.J.B.Comeyras ήρθε στην Κέρκυρα σαν διοργανωτής της Διοίκησης και Γενικός Επίτροπος. Τα εγκαίνια της Βιβλιοθήκης έγιναν με πλήρη επισημότητα και ο Γενικός Επίτροπος μίλησε με θέμα «Περί ανάγκης της εκπαιδεύσεως».

5)Ως Δημαρχιακός διαχειριστής διορίζεται ο Αντώνιος Μαρούλης, ,  ο διαπρεπής Ασκληπιάδης (ιατρός), ο οποίος διαχειρίζεται τότε και τα της Δημόσιας εκπαίδευσης. Αυτός αναλαμβάνει  και την αρμοδιότητα της Βιβλιοθήκης. Αρχιγραμματέας του Μαρούλη, την περίοδο εκείνη, ήταν ο Ιωάννης Μάρμορας, ένας νέος τριάντα ετών, εραστής των γραμμάτων και διακρινόμενος για την τιμιότητά του. Σε αυτόν ανατέθηκε προσωρινά η ευθύνη της Βιβλιοθήκης, μιας και δεν υπήρχε Βιβλιοθηκάριος. Παρόλα αυτά, δεν ήταν δυνατόν να εξυπηρετηθούν οι αναγνώστες καθώς και οι δύο ανωτέρω ήταν επιφορτισμένοι και με άλλα καθήκοντα.

Ο πολίτης Paris που ήρθε στην Κέρκυρα τον Μάιο του 1798, εκτός των άλλων, επιμελήθηκε και της Βιβλιοθήκης, η οποία με την συνεργασία του πολίτη Roulhiere από τότε αναβίωσε.

Βλέποντας   την Βιβλιοθήκη ρημαγμένη και στρατιώτες να κοιμούνται σ’ αυτήν, διατάζει τα στρατεύματα να την εγκαταλείψουν. Επιπροσθέτως,  βλέποντας τα βιβλία των μονών Υ.Θ. Ευαγγελιστρίας και του Αγ. Φραγκίσκου στοιβαγμένα σ’ ένα δωμάτιο διατάζει την μετακόμιση και τακτοποίηση αυτών. Έπειτα έγινε μια γενική καταμέτρηση, όπου ο αριθμός των βιβλίων ανήλθε περί τους 4.000 τόμους. Επί πλέον συγκέντρωσε από τους Γάλλους αξιωματικούς αλλά και την προσφορά του γιατρού Λάζαρου Μόρδου, άλλους 500 τόμους.

Τότε προτείνει στον Ιωάννη Μάρμορα να αναλάβει Βιβλιοθηκάριος. Ο Μάρμορας γνωρίζοντας την μέχρι τότε κατάσταση της Βιβλιοθήκης, υπέβαλε όρους για να αναλάβει την θέση αυτή. Οι όροι αυτοί ήταν: να συνταχθεί κατάλογος όλων των βιβλίων που θα παραλάμβανε, να έχει βοηθό του τον Ιωάννη Παβάν (μιας και ο αρχικά αιτηθείς βοηθός Σταμάτιος Βούλγαρης πέθανε) και να συνταχθεί οργανισμός  παρά του  Αντωνίου Μαρούλη και παράλληλα κανονισμός  λειτουργίας της Βιβλιοθήκης.

Όλα αυτά έγιναν δεκτά από την Κεντρική Διοίκηση η οποία ανέθεσε στον πολίτη Roulhiere να προχωρήσει στην ικανοποίηση των αιτημάτων του Ιωάννη Μάρμορα.

*Πηγή:ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΜΑΡΚΟΥ ΘΕΟΤΟΚΗ: ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΟΝ ΤΕΥΧΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΙΟΝΙΟΥ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΕΩΣ ΜΕΡΟΣ Β ΔΗΜΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΙ ΓΑΛΛΟΙ ΕΝ ΚΕΡΚΥΡΑ ΧΡΩΜΟΤΥΠΟΛΙΘΟΓΡΑΦΕΙΟΝ ΑΔΕΛΦ.Γ.ΑΣΠΙΩΤΗ,  1917

Ο διορισμός του Μάρμορα

*Πηγή:ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΜΑΡΚΟΥ ΘΕΟΤΟΚΗ: ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΟΝ ΤΕΥΧΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΙΟΝΙΟΥ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΕΩΣ ΜΕΡΟΣ Β ΔΗΜΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΙ ΓΑΛΛΟΙ ΕΝ ΚΕΡΚΥΡΑ ΧΡΩΜΟΤΥΠΟΛΙΘΟΓΡΑΦΕΙΟΝ ΑΔΕΛΦ.Γ.ΑΣΠΙΩΤΗ,  1917

Ο κανονισμός λειτουργίας της Βιβλιοθήκης. 

Μετά από όλα αυτά ο Μάρμορας λαμβάνει τα κλειδιά της Βιβλιοθήκης στα μέσα Ιουλίου.

6)Η μη προσέλευση αναγνωστών και η ανικανότητα του Δημόσιου ταμείου να πληρώνει τα αναγκαία για την Βιβλιοθήκη έξοδα, οδήγησαν τον Μάρμορα να παραιτηθεί από την θέση του. Μετά από λίγο χρονικό διάστημα τα κλειδιά της Βιβλιοθήκης παραδίδονται σε έναν Ιακωβίνο τυχοδιώκτη τον  Γαετάνο Ρουσκόνι. Αυτός αναλαμβάνει Βιβλιοθηκάριος και διευθυντής στους ευρισκόμενους στρατιωτικούς αλευρόμυλους, που βρίσκονταν και αυτοί σ’ ένα οίκημα της Μονής Τενέδου. Την 29η Οκτωβρίου ο Ρουσκόνι ανακοινώνει στην Κεντρική διοίκηση την παραλαβή από τον Μάρμορα, υπογράφοντας το ακόλουθο έγγραφο:

Με τον Ρουσκόνι άρχισε η παντελής παρακμή και πλήρης αποσύνθεση της Βιβλιοθήκης. Κατ’ αρχήν ισχυρίζεται ότι έκαψε 106 τόμους διότι θεωρούσε άλλους από αυτούς επικίνδυνους για την Διοίκηση και άλλους επειδή θα έκαναν κακό στη νεολαία που θα τους διάβαζε. Με το πιο κάτω έγγραφό του δίνει την δικαιολογία για την πράξη του αυτή.

Με έγγραφό του στις 23 Οκτωβρίου του 1798 ζητά από την επιτροπή Δημόσιας ασφάλειας να του παραχωρηθούν δωμάτια από τις αίθουσες της Βιβλιοθήκης και μαγειρείο, για να μπορεί να μένει  με τη δικαιολογία, ότι από εκεί θα του είναι πιο εύκολο να παρακολουθεί την Βιβλιοθήκη και τους Αλευρόμυλους. Παράλληλα ζητά να του παραχωρηθεί και ο κήπος για να καλλιεργεί.

Του παραχωρήθηκαν όλα όσα ζήτησε με μόνο περιορισμό τον κήπο να τον χρησιμοποιήσει για ένα εξάμηνο .Έτσι ο Ρουσκόνι έγινε κάτοχος ολόκληρου του δευτέρου (!) ορόφου της οικίας.

Με το πιο κάτω έγγραφο της 22ας Δεκεμβρίου 1798, ζητά από τον πολίτη Vianes της  επιτροπής Δημόσιας ασφαλείας, την επισκευή της στέγης της βιβλιοθήκης,  εκθέτοντας  τους κόπους που κάνει για την λειτουργικότητα της.

Στις 20 Φεβρουαρίου του 1799,μετά από πολυήμερη πολιορκία οι Γάλλοι υπέγραψαν την παράδοση της Κέρκυρας στους Ρωσοτούρκους.

Ο Ρουσκόνι καθ’ όλη  την διάρκεια της πολιορκίας κατέστρεφε έγγραφα όχι μόνο της Γαλλικής Διοίκησης, αλλά και Ενετικά που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οι νέοι κατακτητές. Παράλληλα διέθετε βιβλία σε όποιον του τα ζητούσε (μάλλον με πληρωμή) από τους Γάλλους που θα εγκατέλειπαν την πόλη. Από τους 4.000 τόμους που αριθμούσε η Βιβλιοθήκη, παρέδωσε στην νέα διοίκηση 1.605 και έφυγε από την Κέρκυρα τον Μάρτιο του 1799.

7)Ο Ναύαρχος Ουσακώφ δημιούργησε την «Επί την Κυβέρνησιν των πραγμάτων Επιτροπήν». Η επιτροπή αυτή αποτελούνταν από 16 διακεκριμένα μέλη των επτά νησιών. Η τελευταία ανέλαβε το έργο να περισώσει, όσα από τα έγγραφα και βιβλία είχε διασκορπίσει ο Ρουσκόνι. Με σχετικά έγγραφά της στις 3 και 4 Μαρτίου 1799, επιτάσσει όλα τα έγγραφα και καλεί, όσους έχουν ή γνωρίζουν κατόχους βιβλίων που κλάπηκαν  ή αγοράστηκαν ή αποκτήθηκαν με οποιαδήποτε άλλο τρόπο, να τα καταθέσουν ή να τα καταγγείλουν σε αυτήν.

Βλέπε πιο κάτω την έγγραφη διαταγή:

Η ευθύνη της Βιβλιοθήκης δόθηκε σε έναν άνθρωπο λόγιο και μέλος της προσωρινής διοίκησης, τον Αντώνιο Τριβόλη Πιέρη. Ο Ρουσκόνι ενώπιον της Διοίκησης παρέδωσε στον Πιέρη τον κατάλογο 690 συγγραμμάτων συγκεντρωμένων σε 1605 τόμους. Αναχώρησε από την Κέρκυρα αποκρύπτοντας τις προηγούμενες απογραφές της Βιβλιοθήκης.

Η επιτροπή με ταχύτητα και έλεγχο προσπάθησε να εξιχνιάσει, που και σε ποιούς βρίσκονταν τα διασκορπισμένα βιβλία. Ο Ουσακώφ με προσωπική του επιστολή την 21η Μαρτίου 1799, ανέθεσε στους Κόμητα Βοΐνοβικ και Ιππότη Γιεχάριν, να κάνουν απογραφή των υπαρχόντων βιβλίων και, να την συγκρίνουν με τις παλαιότερες. Παράλληλα να διεξάγουν γενική έρευνα,  ώστε να βρεθούν τα βιβλία αυτά. Επίσης,  έδωσε διαταγή στο Φρούραρχο Νικόλαο κόμη Βούλγαρη  Συνταγματάρχη, την καταδίωξη της παράνομης κατοχής βιβλίων, που ανήκαν στη Δημόσια Βιβλιοθήκη. Η παράδοση των κλειδιών της Βιβλιοθήκης στον  Κόμητα Βοΐνοβικ έγινε στις 17 Μαρτίου 1799.

Αυτό αποδεικνύεται από την πιο κάτω επιστολή του Αντώνιου Πιέρη προς τον Βούλγαρη.

Συγκεντρώθηκαν και παραδόθηκαν, μέχρι τέλη Μαρτίου, στον Κόμη Βιάρο Καποδίστρια  35 τόμοι. Αλλά, επειδή δεν βρίσκονταν προηγούμενες απογραφές, κάλεσαν τον Μάρμορα και τον Ρουσκόνι να παρουσιαστούν και να απολογηθούν. Ο Μάρμορας παρουσίασε το πρωτόκολλο  παραλαβής και παράδοσης προς  τον Ρουσκόνι. Έτσι δεν του απεδόθη ευθύνη. Αντίθετα όλες οι ευθύνες επιρρίφθηκαν  στον Ρουσκόνι, ο οποίος καταδικάστηκε στις 24 Αυγούστου 1799, όπου επέστρεψε στην Κέρκυρα και  οδηγήθηκε στην φυλακή.

Από την εποχή της πολιορκίας μέχρι το 1803, παρόλο που πάρθηκαν τα  πιο πάνω μέτρα που είδαμε, η Βιβλιοθήκη έπεσε σε λήθαργο. Στις 27 Ιουνίου 1799 ένας Κερκυραίος 20 ετών, ο Σπυρίδων Γεώργιος Τουρλινός, έχοντας ήδη δείξει την φιλομάθειά του, ζήτησε με αναφορά του προς τον Πρόεδρο  της Γερουσίας την επιστασία της Βιβλιοθήκης, για να την ταξινομήσει .

Τελικά η αίτηση δεν έτυχε απάντησης λόγω των πολλών διοικητικών πράξεων που λάμβαναν χώρα την εποχή εκείνη. Τον Αύγουστο του 1799 ανατέθηκε στον προαναφερόμενο Πιέρη και τον τότε διαπρέποντα Νικόλαο Πολίτη, να αναλάβουν την απογραφή και αποκατάσταση του ιδρύματος, ώστε να γίνει και πάλι βιώσιμο και να αρχίσει ξανά η κανονική του λειτουργία. Παρά τις προσπάθειές τους την 28η Νοεμβρίου 1799 παραιτήθηκαν της αποστολής τους, προτείνοντας να εγκατασταθεί φύλακας, ο οποίος να έχει την ικανότητα να διασώσει από την φθορά τα εγκαταλελειμμένα Βιβλία. Τελικά στις 10 Δεκεμβρίου του 1799, τοποθετείται ως φύλακας ο Κερκυραίος Αντώνιος Παβέγγιος, έχοντας στην αρμοδιότητά του, όλο το οίκημα στο οποίο βρίσκονταν η Βιβλιοθήκη, τους γύρω χώρους  και τον παραμελημένο ναό  της Υ. Θ.  Τενέδου.

Τελικά συστάθηκε επιτροπή αποτελούμενη από τους Νικόλαο Παδοβάνη ή Παδοβά, Ιωάννη Αρμένη και Φραγκίσκο Αλαμάνο. Ο Νικόλαος Παδοβάς παρέλαβε τα κλειδιά από τον παραιτηθέντα Παβέγγιο, την 5η Μαΐου 1801.Η επιτροπή ανέλαβε την ανασύσταση της Βιβλιοθήκης και όταν ολοκλήρωσε το έργο της, έστειλε στην Διοίκηση την πιο κάτω έκθεση, η οποία μεταφρασμένη από την Ιταλική γλώσσα στην τότε Ελληνική καθαρεύουσα, από τον Λαυρέντιο Βροκίνη, γράφει:

Μετά την έκθεση αυτή, η εγχώριος Διοίκηση ανέθεσε στον Κερκυραίο Συνταγματάρχη και τότε διοικητή του στρατιωτικού Μηχανικού, Ιωάννη Αναστάσιο Καρτάνο, να προβεί στις επισκευές. Τελειώνοντας, ο Καρτάνος υποβάλλει έκθεση του κόστους, το οποίο ανέρχονταν σε Λίρες 981 και Σόλδια 16.

Ο «Εθνικός Ιατρικός Σύλλογος», που ιδρύθηκε στα μέσα Μαΐου του 1802,  προτείνει να στεγαστεί  στις αίθουσες της Βιβλιοθήκης και, παράλληλα να φροντίσει για την φύλαξη, συντήρηση, επανασύσταση και λειτουργία αυτής. Στις 30 Μαΐου του 1802, η Διοίκηση  απάλλαξε από τη επιστασία τον Παδοβάνη και, παρέδωσε τα κλειδιά στον Καθηγητή γιατρό Ιωάννη Φραγκίσκο Τζουλάτη, γραμματέα του Συλλόγου.

Την 3η Ιουλίου του 1802 έγινε η πρώτη συνέλευση του Συλλόγου στις αίθουσες της Βιβλιοθήκης. Μεταξύ των άλλων θεμάτων που συζητήθηκαν, ο γιατρός Αντώνιος Μαρούλης σε ομιλία του, αναφέρθηκε στην σπουδαιότητα της ύπαρξης Δημόσιων Βιβλιοθηκών, στην Βιβλιοθήκη της Κέρκυρας, στις ζημίες που αυτή είχε υποστεί, από Στρατιωτικές και Πολιτικές ταραχές  και, στην μετατροπή της από τον Σύλλογο σε Εθνικό Σπουδαστήριο.

Η επιτήρηση της Βιβλιοθήκης ανατέθηκε στον ιατρό Τζουλάτη και η σύνταξη του οργανισμού στον ιατρό Αντώνιο Μαρούλη. Ο οργανισμός αυτός ήταν ίδιος με αυτόν του 1798 (βλέπε πιο πάνω).Η μόνη διαφορά ήταν στις ώρες λειτουργίας. Σύμφωνα με το νέο κανονισμό, οι ημέρες και ώρες ήταν : Δευτέρα, Πέμπτη και Σάββατο, μια ώρα πριν το μεσημέρι και μια ώρα μετά από αυτό.

Τότε ορίστηκε και η Σφραγίδα της Βιβλιοθήκης, που έφερε σαν έμβλημα την Απήδαλο Κερκυραϊκή Τριήρη και ολόγυρά της τις λέξεις: Bibliotheca Pubblica Corcyrae (όπως αναφέρεται και στο άρθρο της η Κα Τζώρα).

Όλα τα πιο πάνω εγκρίθηκαν από την Διοίκηση και έτσι στο φύλλο της Gazzeta Urbana,που εξέδιδε ο εικοσαετής τότε Ανδρέας Μουστοξύδης μαζί με τον Μάριο Πιέρη και, με ημερομηνία 26 Ιουλίου 1802, γνωστοποιείται σε όλους τους ενδιαφερόμενους το ωράριο της νέας Δημόσιας Βιβλιοθήκης.

To 1803 διορίζεται από τον Αυτοκρατορικό Πληρεξούσιο της Ρωσίας Κόμη Μοντζενίγο, Αρχιγραμματέας της Επικράτειας, ο Ιωάννης Καποδίστριας. Τον  Οκτώβριο του 1804, ανατέθηκε η ευθύνη της Παιδείας, σε έναν αξιόλογο  άνθρωπο στο χώρο των γραμμάτων, τον Στυλιανό Βλασσόπουλο, ο οποίος παρέλαβε τα κλειδιά της Βιβλιοθήκης. Κατά τον Μάρτιο του 1805 δίπλα από την μονή της Τενέδου δημιουργείται η Δημόσια Ελληνική Σχολή, στην οποία προσαρτάται και η Δημόσια Βιβλιοθήκη. Όλη η Παιδεία ήταν στην ευθύνη του Αρχιγραμματέα Ιωάννη Καποδίστρια, με τον τίτλο: «Γενικός Έφορος της Παιδείας». Ο Καποδίστριας καθόρισε εκ νέου της οργάνωση της Βιβλιοθήκης σε συνδυασμό με την Δημόσια Σχολή εκπαίδευσης, για χρήση της  τόσο από τους καθηγητές και φοιτητές όσο και από ανεξάρτητους μελετητές.

Στην  Βιβλιοθήκη τότε προστέθηκαν και τα βιβλία από την ιδιωτική Βιβλιοθήκη του ιερέα- ιδρυτού της Μονής της Αγίας Αικατερίνης Νικόδημου του Καρυοφυλάκτου. Επιπλέον προστέθηκαν, με αγορά, βιβλία από τους ευεργέτες Ζωσιμάδες και του ιδίου του κόμητος Μονζενίγου, ο οποίος προσέφερε γύρω στους 200 τόμους. Τότε με διαταγή του Καποδίστρια δημιουργήθηκαν νέες βιβλιοθήκες μιας και η αύξηση των βιβλίων και με την συνδρομή των καθηγητών της, ήταν πλέον απαραίτητες. Σχετικές ήταν και οι εισηγήσεις- εκθέσεις του Στυλιανού Βλασσόπουλου.

Παράλληλα με νεώτερη διαταγή του 1806, αποφασίστηκε έρευνα στα σπίτια για την συλλογή των απολεσθέντων βιβλίων κατά την περίοδο Ρουσκόνι και τιμωρία σε όσους δεν τα επέστρεφαν στην βιβλιοθήκη κρατώντας τα παράνομα. Η ευθύνη εκτέλεσης αυτής της διαταγής, ανατέθηκε στον Αντώνιο Μαρούλη. Η επιχείρηση είχε ως αποτέλεσμα να συγκεντρωθεί μια ποσότητα βιβλίων στην οικία του Μαρούλη, ο οποίος όμως πέθανε τον Νοέμβριο του 1806 και κατά εντολή του κληρονόμου του σφραγίστηκε η οικία του θανόντος. Τη θέση του Μαρούλη ανέλαβε τότε ο νεότατος Ανδρέας Μουστοξύδης. Την 12η Μαρτίου του 1807 την θέση του Καποδίστρια στην Κυβέρνηση έλαβε ο λόγιος Εμμανουήλ Θεοτόκης, ο οποίος καθ’ υπόδειξη του Καποδίστρια ανέλαβε και την διοίκηση  των δύο ιδρυμάτων, δηλαδή της  Βιβλιοθήκης και της Σχολής.

8)Τον Αύγουστο του 1807, η Κέρκυρα έρχεται στα χέρια των Αυτοκρατορικών Γάλλων. Αφού κατήργησε η νέα αρχή τα μέχρι τότε διοικητικά όργανα, επιτάσσει την βιβλιοθήκη και συγκεντρώνει  τα βιβλία που βρήκε στην οικία Μαρούλη, συνεχίζοντας παράλληλα την έρευνα για τα απολεσθέντα βιβλία. Τον Μάιο του 1808 ο Ανδρέας Καλογεράς, ευπατρίδης Κερκυραίος, δωρίζει την ιδιωτική του βιβλιοθήκη, με τον όρο να είναι ισόβιος βοηθός επιστάτη της Βιβλιοθήκης. Ο όρος αυτός γίνεται δεκτός ,όπως φαίνεται από την πιο κάτω έγγραφη απόφαση:

Σύμφωνα με την απόφαση αυτή καθορίστηκε ο μισθός του Καλογερά σε 960 φράγκα ετησίως δηλαδή 80 φράγκα τον μήνα.

Η ελεύθερη μετάφραση που δίδεται από τον Λαυρέντιο Βροκίνη είναι:

Η Βιβλιοθήκη του Καλογερά αριθμούσε 1675 τόμους.

9) (*)Το έτος 1808 διάφοροι διανοούμενοι της Κέρκυρας , αποφάσισαν την ίδρυση επιστημονικού σωματείου υπό μορφή Ινστιτούτου,  το οποίο ονόμασαν «Ιόνιος Ακαδημία». Τον κανονισμό λειτουργίας συνέταξε ο Γάλλος αξιωματικός του μηχανικού, Κάρολος Dupin.

Στις 17 Μαρτίου του 1820, ο Αρμοστής Μαίτλανδ προτείνει τον διορισμό του Λόρδου Γκίλφορδ ως Πρόεδρο και Διευθυντή του υπό ίδρυση  κολλεγίου.

Στις 31 Μαΐου 1828 με την 1β Πράξη του Γ! Κοινοβουλίου το κολλέγιο ονομάζεται πλέον Πανεπιστήμιο. Στην ίδια πράξη συγχωνεύεται η Βιβλιοθήκη μαζί με αυτήν του Ιεροσπουδαστηρίου, ορίζεται η Βιβλιοθήκη της Ακαδημίας και κατατίθεται ο κανονισμός των καθηκόντων του βιβλιοθηκάριου.

Το 1832 αναλαμβάνει την Προεδρία της Επιτροπής Εκπαίδευσης ο Ανδρέας Μουστοξύδης. Τον Σεπτέμβριο του ιδίου έτους ο Μουστοξύδης καταθέτει  μια μνημειώδη έκθεση για την κατάσταση στην εκπαίδευση και τον τρόπο βελτίωσής της. Η έκθεση διαιρούνταν σε οκτώ μέρη, όσα και τα τμήματα της εκπαίδευσης. Για τα βοηθητικά ιδρύματα του πανεπιστημίου, μεταξύ των οποίων ήταν και η Βιβλιοθήκη, έκανε ένα προϋπολογισμό συνόλου Λιρών Αγγλίας 847, από τις οποίες οι 213 θα πήγαιναν στην Βιβλιοθήκη.

Στην Βιβλιοθήκη προστέθηκαν χιλιάδες τόμοι, όπως αναφέρει στο άρθρο της η Κα Τζώρα και έφτασε να είναι αξιοζήλευτη σαν τις μεγάλες αντίστοιχες βιβλιοθήκες της Ευρώπης.

Δυστυχώς η πολυετής περιπέτεια  της ύπαρξης της Βιβλιοθήκης, τελείωσε απότομα ένα βράδυ του Σεπτέμβρη του 1943 κατά την διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, όπου κάηκε ολοσχερώς.

*πηγή:ΚΕΡΚΥΡΑλΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΟΜΟΣ ΠΕΜΠΤΟΣ.ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ Μ.ΘΕΟΤΟΚΚΗ Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΙΣ ΕΝ ΕΠΤΑΝΗΣΩ (1453-1864) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ .Κ.ΔΑΦΝΗ :ΚΕΡΚΥΡΑΙΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΚΑΙ Ο ΣΠΥΡ.Μ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΤΟΜΗ .ΚΕΡΚΥΡΑ 1956

Επιμέλεια κειμένου:Τίνα Πετσάλη-Εφη Μήτσιου

Το τυπογραφείο της Τενέδου

Ο Κος Άρης Ραπίδης,Ιδρυτής του Μουσείου Χαρτονομίσματος της Alpha Bank,στο ιστορικό κτήριο της Ιονικής Τραπέζης στην Κέρκυρα,μας έστειλε την μελέτη του:ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ 1798-1940.Από την μελέτη αυτή παρουσιάζουμε το ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΣ ΤΕΝΕΔΟΥ που ευγενώς μας πρόσφερε για το CORFU MUSEUM.

ΤΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΣ ΤΕΝΕΔΟΥ 18Ος – 19Ος ΑΙΩΝΑΣ

Η Ιστορία της τυπογραφίας στην Κέρκυρα είναι άμεσα  συνδεδεμένη με την πολυτάραχη ιστορία των Ιονίων Νήσων και των συνεχών εναλλαγών των ξένων διοικήσεων σε αυτά κατά τον 18ο και 19ο αιώνα.

Η απαρχή γίνεται με την έλευση των Δημοκρατικών Γάλλων στην Κέρκυρα τον Ιούνιο του 1797, στους οποίους παραχωρήθηκαν τα Ιόνια Νησιά με την συνθήκη του Campo Formio, μετά την κατάληψη της Βενετίας, τον Μάρτιο του 1797, από τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Ο γαλλοκορσικανός , επικεφαλής των γαλλικών δημοκρατικών δυνάμεων, στρατηγός Antoine Bonavita Gentili, ανταποκρινόμενος στην σφοδρή επιθυμία των Κερκυραίων για την εγκατάσταση τυπογραφείου στο νησί τους, που πεισματικά σε όλη τη μακραίωνη κυριαρχία τους , οι Βενετοί αρνούνταν να πραγματοποιήσουν, εισηγείται στον Βοναπάρτη την προμήθεια και σύσταση τριών τυπογραφείων πού θα εγκαθίσταντο όχι μόνο στην Κέρκυρα, αλλά και στην Κεφαλληνία και τη Ζάκυνθο. Πλην όμως " … παρότι παρηγγέλθησαν τρία πιεστήρια εις Παρισίους, εν μόνο απεστάλθη, διότι η δημαρχία δεν ηδυνήθη να προμηθεύση το απαιτούμενο ποσόν δια τόσον μεγάλην αγοράν…".

(Εμμ. Ροδακανάκη : Ο Βοναπάρτης και οι Ιόνιοι Νήσοι σ. 99)

Έτσι, τον Φεβρουάριο του 1798, το τυπογραφείο, εμπλουτισμένο με ελληνικά, γαλλικά και ιταλικά στοιχεία, τα οποία σύμφωνα με ορισμένες μαρτυρίες παραχωρήθηκαν από το τυπογραφείο του Firmin Didot, - γνωστό και από τις ελληνικές εκδόσεις των έργων του Κοραή στο Παρίσι –

450px-Hotel_de_ville_paris095_450_x_600

φθάνει στην Κέρκυρα και εγκαθίσταται στον χώρο πίσω από την Μονή της Παναγιάς του Κορμήλου, εκεί που βρίσκεται σήμερα η εκκλησία της Υπεραγίας Θεοτόκου της Τενέδου, πολύ κοντά στην είσοδο του Νέου Φρουρίου.*

aimage1170_renamed_5671

Χαρακτικό του Νικ.Βεντούρα

Η εκκλησία αυτή, κτισμένη στα 1678-1688 από τον Λατινοεπίσκοπο Κερκύρας Μάρκο Αντώνιο Μπαρμπαρίγκο, οφείλει την σημερινή της ονομασία στην θαυματουργή εικόνα της Παναγίας που μετέφεραν Φραγκισκανοί μοναχοί από την Τένεδο, όταν αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν το 1657, διωγμένοι από τους Τούρκους κατακτητές της.

Την εποπτεία και τον συντονισμό για την στελέχωση και λειτουργία του τυπογραφείου έχει ο Κυβερνητικός Επίτροπος (Commissaire du Gouvernement), Pierre- Jacques Bonhomme de Cameyras.

regnie02_600_x_459

Διευθυντής διορίζεται ο Jules – Paul Jouenne, με βοηθό του τον Jean Briche, ενώ ο Κερκυραίος Σπυρίδων Κονδός αναλαμβάνει διορθωτής και μεταφραστής για την ελληνική γλώσσα, με στοιχειοθέτη τον Ιταλό Giuseppe Salvatore.

__351_x_600

Τα εγκαίνια της ‘‘Imprimerie Nationale de Corcyre’’, ή ‘‘της του Γένους Τυπογραφίας εν Κέρκυρα’’, έγιναν με μεγάλη επισημότητα από τις Αρχές και τον λαό.

2_369_x_600

Το πρώτο έντυπο που τυπώθηκε ήταν μια εγκύκλιος του Γάλλου διοικητή, με ημερομηνία 8/19 Μαΐου 1798, στην οποία μεταξύ άλλων αναφερόταν στην σύσταση του ‘‘πρώτου τυπογραφείου εν Ελλάδι’’ και στην εν γένει διάδοση της παιδείας η οποία οδηγεί στην πρόοδο και στην ευημερία ενώ καταπολεμά την αμάθεια και την τυραννία.

Έτσι λίγους μήνες αργότερα, στις 28 Ιουλίου 1798, στον ίδιο χώρο, ιδρύεται και η πρώτη Δημόσια Βιβλιοθήκη.

Το τυπογραφείο λειτουργεί σε κανονική βάση, εκδίδονται μονόφυλλες διαταγές και προκηρύξεις των γαλλικών αρχών, αλλά αυτό που αποτελεί σταθμό στην ιστορία της κερκυραϊκής και ελληνικής Τυπογραφίας, είναι η έκδοση τριών πολύ σπουδαίων εντύπων, μεγίστου εθνικού ενδιαφέροντος, στα ελληνικά : πρόκειται για τον ‘‘Θούριο’’, ήτοι, ορμητικός πατριωτικός ύμνος – μια Προσταγή Μεγάλη’’,

_003_378_x_600

τον  ‘‘Ύμνο Πατριωτικό της Ελλάδος και όλη της Γραικίας, προς ξαναπόκτησιν της αυτών Ελευθερίας’’ του Ρήγα Φεραίου – Βελεστινλή

_001_309_x_600

και τον ‘‘Ύμνο Εγκωμιαστικό παρ’ όλης της Γραικίας  προς τον αρχιστράτηγο Μποναπάρτε’’ του Χριστόφορου Περραιβού, ο οποίος, μετά την σύλληψη του Ρήγα, είχε καταφύγει από την Τεργέστη στην Κέρκυρα.

Οι Δημοκρατικοί Γάλλοι δεν μπόρεσαν όμως να κρατήσουν για πολύ καιρό την Κέρκυρα και τον Φεβρουάριο του 1799 το νησί παραδίδεται στον Ρώσο ναύαρχο Ουσακώφ και τον Τούρκο ομόλογο του Καδήρ Μπέη. Ο διευθυντής του τυπογραφείου Jules- Paul Jouenne παραχωρεί την διεύθυνση του στον Ιταλό στοιχειοθέτη Giuseppe Salvatore, ο οποίος παρέμεινε στην Κέρκυρα.

Το τυπογραφείο εξακολουθεί να λειτουργεί, αλλά μόνο για την έκδοση των εγκυκλίων και διαταγμάτων. Η ‘‘Του Γένους τυπογραφία’’

_005o_397_x_600

έδωσε την θέση της στην ‘‘Τυπογραφία Κορυφών’’.

Ευτυχώς η ρωσσοτουρκική κατοχή της Κέρκυρας λήγει στις 21 Μαρτίου 1800 και με την συνθήκη της Κωνσταντινουπόλεως, οι Ρώσοι αναλαμβάνουν την διοίκηση της ‘‘Επτανήσου Πολιτείας’’ , ενώ ο Ιωάννης Καποδίστριας αναλαμβάνει καθήκοντα γραμματέα.

_004l_391_x_600

Ο Ιωάννης Καποδίστριας έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στην τυπογραφία και βοήθησε πολύ στην λειτουργία του τυπογραφείου. Στην αρχή αναθέτει την διεύθυνση του στον Ζαχαρία Χαραμή, ο οποίος όμως λίγο αργότερα πεθαίνει και τον διαδέχεται ο Διονύσιος Σαραντόπουλος,

3_600_x_229

mimage057mimage058

ο οποίος και προχωρεί στην ριζική αναμόρφωση: παραγγέλνει στην Βενετία καινούργια ελληνικά τυπογραφικά στοιχεία και διάφορα ξυλογραφικά κοσμήματα, ενώ ταξιδεύει συχνά στην Τεργέστη προκειμένου να τελειοποιήσει τις γνώσεις του γύρω από την τυπογραφία. Παράλληλα , μαζί με τον Ανδρέα Μουστοξύδη και τον Μάριο Πιέρρη εκδίδει το 1802 την εφημερίδα ‘‘Gazzeta Urbana’’ (Αστική Εφημερίς),

image_gallery

ενώ από το 1805 μέχρι το 1808, εκδίδεται από τον Εμμ. Θεοτόκη το περιοδικό ‘‘Mercurio Litterario’’.

Με την συνθήκη του Τιλσίτ (7-9 Ιουλίου 1807) τα Ιόνια νησιά και κατά συνέπεια η Κέρκυρα, επανέρχονται στους Γάλλους του Ναπολέοντα και γίνονται γαλλική επαρχία. Η γαλλική αυτοκρατορική διοίκηση με τον Cesar Berthier στην αρχή και τον Francois Xavier Donzelot μετέπειτα, δίνει μεγάλη σημασία στην λειτουργία του τυπογραφείου: διατηρεί τον Διονύσιο Σαραντόπουλο ως διευθυντή, ενώ φροντίζει για την στελέχωση του με εμπειρότερο τεχνικό προσωπικό και νέο εξοπλισμό από την Νεάπολη της Ιταλίας.

_006_428_x_600

Το 1810, το τυπογραφείο μετονομάζεται σε ‘‘Αυτοκρατορική τυπογραφία της Κυβερνήσεως των Ιονίων Νήσων’’,

όπου εκδίδονται εγκύκλιοι και διατάγματα και όχι μόνον : το περιοδικό ‘‘Mercurio Litterario’’ του Εμμ. Θεοτόκη συνεχίζει την έκδοσή του, και παράλληλα κυκλοφορούν τα περιοδικά L’ Arpe και το τρίγλωσσο Le Moniteur Ionien (Ιόνιος Μηνυτήρ – Monitore Jonio), ενώ το 1814 τυπώνεται η ‘‘Ρομέηκη Γλοσα, ή Μηκρή ορμήνηα γηα τα γράμματα κε την ορθογραφήα της ρομέηκης γλοσας’’ του δημοτικιστή Γιάννη Βηλαρά (1771-1823),

villaras-240x300_240_x_300

Ιωάννης Βηλαράς

στο οποίο διατυπώνει τις γλωσσικές του πεποιθήσεις ενάντια στην ιστορική ορθογραφία (τόνοι, πνεύματα, ομόηχα φωνήεντα). Το 1813, ο Διονύσιος Σαραντόπουλος αντικαθίσταται από τον Ιταλό τυπογράφο Pasquale Gambardella, ο οποίος παραμένει διευθυντής μέχρι τον Ιούνιο του 1814, οπότε η Κέρκυρα παραδίδεται από τους Γάλλους στον Άγγλο στρατηγό James Campbell και αρχίζει η πεντηκονταετής περίοδος της Αγγλικής Προστασίας (1815-1865).

_009a_415_x_600

Πρώτος αρμοστής διορίζεται στις 16 Φεβρουαρίου 1816 ο Sir Thomas Maitland, ο οποίος καταργεί το φιλελεύθερο σύνταγμα της Επτανήσου Πολιτείας του 1803 και συντάσσει νέο ανελεύθερο σύνταγμα το 1817, όπου μεταξύ των άλλων, με ειδικό άρθρο καταργεί την ελευθεροτυπία και δεν επιτρέπει την λειτουργία κανενός άλλου τυπογραφείου, παρά μόνον αυτού της Διοικήσεως, ονομάζοντας το ‘‘The Government Printing – Office’’ ή  ‘‘Corfu Government Press’’ .

_007a_365_x_600

Διευθυντής διορίζεται ο Δημήτριος Ζερβός και το τυπογραφείο εξοπλίζεται με νέα πιεστήρια και νέους τυπογραφικούς χαρακτήρες στ’ αγγλικά . Δίπλα στο Κυβερνητικό Τυπογραφείο λειτουργεί ένα δεύτερο μικρότερο (προφανώς είναι ένα άλλο γαλλικό που μεταφέρθηκε από την Ζάκυνθο) προορισμένο για ιδιωτικές εκδόσεις, πάντα όμως κάτω από την σκιά της λογοκρισίας, με θέματα επιστημονικά, καλλιτεχνικά ή ποικίλης ύλης, όπως φανερώνουν και οι τίτλοι των περιοδικών που κυκλοφορούσαν : L’ Arte, Τετραφάρδινος Αποθήκη, Ιόνιος Ανθολογία.

123_530_x_600

Η κατάσταση αυτή για την τυπογραφία παραμένει μέχρι το 1843, όταν ο τότε αρμοστής Λόρδος John Seaton επιτρέπει τη σύσταση ιδιωτικών τυπογραφείων, αλλά μόνο για την έκδοση βιβλίων και εντύπων χωρίς αναφορές στο ‘‘κυβερνητικό έργο’’. Τελικά το 1848, με διάγγελμα του στην Ιόνιο Βουλή προτείνει την κατάργηση των διατάξεων ‘‘περί τύπου’’ του συντάγματος του 1817 και στις 22 Μαΐου 1848 δημοσιεύεται ο Νόμος ‘‘περί ελευθεροτυπίας’’. Αμέσως αρχίζουν να λειτουργούν ιδιωτικά τυπογραφεία και να κυκλοφορούν αρκετές εφημερίδες. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 1849 μέχρι το 1864 έχουμε τουλάχιστον είκοσι διαφορετικού τύπους τίτλους εφημερίδων που κυκλοφορούσαν στην Κέρκυρα, τις οποίες αναφέρουμε και αλφαβητικά : Αναγέννησις (1863), Ανατολή (1863), Ανεξάρτητος (1850), Εθνεγερσία (1861), Ελλάς (1850), Ερμής (1851), Εφημερίς των Ειδήσεων (1855), Εωσφόρος (1858), Ισραηλιτικά Χρονικά (1863), Καθημερινά (1855), Κέρκυρα (1848), Νέα Εποχή (1858), Παλιγγενεσία (1857), Παρατηρητής (1858), Πατρίς (1849),

001_600_x_367

Ριζοσπάστης (1850), Τιμόνι (1849), Φιλαλήθης (1852), Φιλελεύθερος (1849), Φίλος του Λαού (1850) κ. α.

 

Το πρώτο ιδιωτικό τυπογραφείο που ιδρύεται το 1849 στην Κέρκυρα, αμέσως μετά την ψήφιση του νόμου για την  ελευθεροτυπία, είναι ‘‘Ο ΕΡΜΗΣ’’ του Χ. Νικολαίδη – Φιλαδελφέως,

_012

για να ακολουθήσουν αρκετά ακόμα, όπως : το τυπογραφείο ‘‘ Σχερία’’ του Αντ. Πολυλά (1850), το τυπογραφείο των Αντ. Τερζάκη και Χ. Ρωμαίου (1852), το τυπογραφείο ‘‘Ιονία’’ των Σπυρίδωνος και Αρσενίου Κιάων (1857),

_013

το τυπογραφείο ‘‘Κάδμος’’ του Νεόφυτου Καραγιάννη (1865),

_002

το τυπογραφείο ‘‘Κοραής’’ του Ιωσήφ Ναχαμούλη (1869),

_011

το τυπογραφείο ‘‘Αθηνά’’ του Αρσένιου Κιάου (1868),

_010

το τυπογραφείο ‘‘Κέρκυρα’’, το τυπογραφείο ‘‘Η Ελπίς’’ των αδελφών Γ. Ασπιώτη (1873), κ. α.

_szv_492_x_320

Μετά την ένωση με την Ελλάδα, το 1865, η τυπογραφία στην Κέρκυρα αναπτύσσεται και ανθεί, πλην όμως, ένα θα είναι τυπογραφείο που θα κυριαρχήσει για έναν αιώνα, όχι μόνο στην Κέρκυρα, αλλά σε ολόκληρη την Ελλάδα και σε αρκετές περιπτώσεις και πέρα από τα σύνορα της: το τυπογραφείο ‘‘ΕΛΠΙΣ’’ των αδελφών Γ. Ασπιώτη.

 

*  

* ·Ο Ερμάνος Λούντζης στο ·βιβλίο του ΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ ΕΠΙ ΓΑΛΛΩΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ στην σελ.114 γράφει:

Το πρώτο φύλλο που βγήκε από το πιεστήριο του τυπογραφείου της Κέρκυρας, που ονομάστηκε εθνικό τυπογραφείο, ήταν μια προκήρυξη γραμμένη γαλλικά.

Ημερομηνία Φλορεάλ έτος 6ον(8 Μαϊου 1798)

Η προκήρυξη αναφέρει ότι για πρώτη φορά ιδρύθηκε τυπογραφείο στην Ελλάδα. Και αν οι παλαιοί δυνάστες απομάκρυναν όλα τα μέσα, ικανά να χτίσουν το πέπλο της αμάθειας- ευνοϊκή στην τυραννία- οι νέοι απελευθερωτές αντίθετα, δεν αρκούνταν να διακηρύξουν τους Επτανησίους ίσους προς αυτούς και αδελφούς τους. Για χάρη της μορφώσεως τους, που προσπαθούσαν ·να προαγάγουν, τους χορηγούσαν και τα μέσα, ώστε ν' αξιοποιήσουν τα δικαιώματα που έμαθαν να αισθάνονται την αξία και την αξιοπρέπεια.

Και συνεχίζει, εγγίζοντας συνοπτικά τα προτερήματα του τυπογραφείου, τονίζει ότι σ' αυτή ·τη θαυμαστή ανακάλυψη, χρωστούν οι πέντε αιώνες γνώσεων και φιλοσοφία που την ακολούθησαν. Ότι στη τυπογραφική τέχνη χρωστούσε η ανθρωπότητα αν οι βασιλείς έτρεμαν τότε επάνω στους κλονιζόμενους τους ·θρόνους και αν μετά την επανάσταση, ο σιδερένιος τους ζυγός βάρυνε κάπως λιγότερο επάνω στους λαούς.

Η προκήρυξη τελείωνε με τούτα τα λόγια: "Να μπορούσε ώ Έλληνες αδελφοί και φίλοι (είναι ένας Γάλλος που γράφει) τούτη η γη τόσο ευτυχισμένη ένα καιρό, της οποίας την αρχαία λαμπρότητα, με τόση επιμέλεια αναζητά η Γαλλία , να μπορούσε να την ξανακάνει να λάμψει . Να μπορούσε αυτή, με τη γέννηση καινούργιων εποχών , να επισκίαση τα λαμπρά  έργα που δόξασαν τους προγόνους σας , των οποίων την ένδοξη μνήμη τιμά μέχρι σήμερα ο κόσμος ολόκληρος"

Ήταν βέβαια ένα μεγάλο ιστορικό γεγονός, αφού μέχρι τότε ήταν άγνωστη η τυπογραφική τέχνη στην Ελλάδα.

Γιώργος Βαρότσης και οι Κερκυραίοι εντιμότατοι φίλοι του(Μέρος 1ο)

Ο Σ.Ρ. και ο Γιώργος Βαρότσης ήταν δύο αδελφικοί φίλοι.Μετά τον θάνατο του Γιώργου,ο Σ.Ρ. αποφάσισε να γράψει τα επεισόδια της παράλληλης τους ζωής.Είχε την καλοσύνη να δώσει στο CORFU MUSEUM τα γραπτά του για να μείνουν στην Κέρκυρα,να δούμε τη σπιρτάδα του πνεύματος του Γιώργου,το χιουμοριστικό δαιμόνιο των Κερκυραίων και στοιχεία της ζωής  την εποχή που αναφέρεται.

Ας γελάσουμε λοιπόν!!!!

Να η αφιέρωση του Σ.Ρ.στόν νεκρό πλέον φίλο του.

0_386_x_600a

Τα φωτογραφικά μοντάζ επιχειρήθηκαν να φθάσουν το πνέυμα των επεισοδίων απο εμάς.Το άν το πετύχαμε θα μας κρίνουν οι αναγνώστες, δικαιολογόντας μας αν δεν καταφέραμε να πλησιάσουμε το πνεύμα και σπιρτάδα του Γιώργου.

Προχωράμε σήμερα στο 1ο μέρος του συνόλου των επεισοδίων κρατώντας την αρίθμηση του ο Σ.Ρ.Θα ακολουθήσει και η έκδοση περισσοτέρων μερών γιατί η ζωή του Γιώργου Βαρότση ήταν ολόκληρη μια πλάκα.!!!

3)

Ο Σ.Ρ. κατοικούσε στο ισόγειο ενός σπιτιού στην οδό Αλκινόου.Το σπίτι είχε δύο εισόδους και μια από τον κήπο και η οποία έμενε πάντοτε ανοιχτή.1964 βλέπεις τι να φοβηθείς στην Κέρκυρα.Ένα βράδυ,γύρω στις 12  αφου χώρισε με τον φίλο του τον Γιώργο πήγε σπίτι του έφαγε,κάπνισε 2-3 τσιγάρα,άκουσε λίγη μουσική στο ραδιόφωνο και ξάπλωσε στο κρεβάτι για να κοιμηθεί.Το κρεβάτι ήταν ψηλό και με ξύλινες τάβλες.Αφού πέρασαν 15-20 λεπτά, στο πρώτο ύπνο που λέμε.ξύπνησε ταραγμένος από αστάθεια στο κρεβάτι και βλέποντας το νταβάνι να έρχεται προς τα πάνω του.Πήγε να κατέβει αλλά το κρεβάτι ήταν πιο ψηλό και έπεσε στο πάτωμα.Και τι να δεί!! Ο Γιώργος είχε χωθεί κατω από το κρεβάτι και με την πλάτη του είχε καταφέρει να το σηκώσει.Μπορεί να σας φανεί υπερβολικό, γράφει ο ίδιος,αλλά το σοκ που έπαθα δεν περιγράφεται.

4)1968 .Η θεία Σ.Β.(μητέρα του Θ.Β.)κατοικούσε μαζί με τη γριά μητέρα της.Στη μοναξιά της μαζεύνταν, να της κάνουν συντροφιά, καθημερινά στο σπίτι 4-5 συγγενείς και για να τους περνάει η ώρα έπαιζαν και κανένα χαρτάκι.Ένα απογευματάκι την ώρα που το χαρτί είχε ανάψει για τα καλά,κτυπάει το τηλέφωνο.Το σηκώνει η θεία και ακούει μια αυστηρή φωνή.

-Η κυρία Β.?

-Μάλιστα τι θέλετε?

-Ακούστε κυρία μου είμαι ο υπαστυνόμος Α.Έχουμε πληροφορίες ότι το σπίτι σας έχει γίνει χαρτοπαικτική λέσχη και είμαι αναγκασμένος εκ του νόμου να παρέμβω.

Η καημένη η Σ.τα έχασε.Απαντά σχεδόν ψελίζοντας.

-Κύριε Α. φροντίζω την γριά μητέρα μου.

-Σας επαναλαμβάνω κυρία μου είστε παράνομη και είμαι αναγκασμένος να παρέμβω.

Το τηλέφωνο κλείνει απότομα.

Στη πραγματικότητα χεστήκανε,διακόψαν το παιχνίδι και προσπάθησαν να εξαφανίσουν ότι ίχνος μπορούσε να τους προδώσει.Ο πατέρας μου που ήταν ένας από αυτούς,πήρε άμεσα τον δικηγόρο Λυκούρη για να ζητήσει βοήθεια και συμβουλές.

Εγώ ήξερα την πλάκα που είχε κάνει ο Γιώργος,πήγα σπίτι μου το είπα στη μάνα μου και γελόντας περιμέναμε να γυρίσει ο πατέρας.Δεν πέρασε πολύ ώρα και ήλθε κατακόκκινος.Ήταν φωτισμένα και τα τρία δωμάτια που είχαμε.Αγριεμένος και ακόμα πιο κόκκινος από όταν μπήκε μου λέει:

-Δεν μου λες σε υπερωκεάνιο βρισκόσαστε΄?Δίκιο έχεις γιατί εγώ πληρώνω!

-Πολύ ενωρίς δεν ήρθες μπαμπά.Πώς έτσι?Μήπως σας χάλασε το παιγνίδι ο υπαστυνόμος Α.

Τότε κατάλαβε που ήταν δουλειά του Γιώργου και γινόμενος θηρίο μου ορμάει και ένας θεός με γλύτωσε από τα χέρια του.

2_498_x_310

5) 1962.Η νόνα μου,από τη μεριά του πατέρα μου, είχε την τύχη που έχουν όλοι οι άνθρωποι όταν περνούν τα 90.Έπασχε από ανία και έλεγε όλα τα ίδια.Μιά μέρα της μπήκε στο μυαλό να δεί την κυρία Νίτσα.Ζ.(μητέρα του φίλου μου Βασίλη) που ήταν φίλη της μάνας μου.Όμως η κυρία Νίτσα δεν βρισκόνταν στην Κέρκυρα και άντε να το πούμε στη νόνα και αν θα το καταλάβαινε.Μια μέρα κτυπάει το κουδούνι της πόρτας και ανοίγοντας εγώ μένω με τα μάτια ανοιχτά!Ο Γιώργος με μαύρο φόρεμα και μαύρο μαντήλι στο κεφάλι μου λέει με γυναικεία φωνή.

-Καλησπέρα σας,τι κάνετε είμαι η κυρία Νίτσα Ζ. και ήρθα να δώ τη νόνα.

-Τι έπαθες ρε μαλάκα του λέω?

-Σκάσε ήρθα να σε σώσω.

Μόλις είπε στη νόνα μου που είναι η κυρία Νίτσα Ζ. η νόνα χάρηκε αφάνταστα.Η συνομιλία κράτησε 15 περίπου λεπτά.Έτσι γλυτώσαμε οικογενειακώς.

3_375_x_433a

6) 1981.

Υπήρχε ένας καλός άνθρωπος,υπάλληλος στον Δήμο Κερκυραίων.Ήταν ευθυνόφοβος και όχι ο πιο έξυπνος άνθρωπος της Κέρκυρας.¨Ηταν υπεύθυνος για τις επιδοτήσεις των προβάτων.Ο Γιώργος το παίρνει στο τηλέφωνο.

-Ο Κύριος Κ.?

-Μάλιστα κύριε.

-Με λένε Ραψομανίκη και είμαι από τον Ποταμό.Θέλω να μου ετοιμάσεις τις πιστοποιήσεις για 100 πρόβατα.

-Κύριε Ραψομανίκη πέρσι,όπως βλέπω στα χαρτιά μου,δεν είχατε κανένα.Πρέπει λοιπόν να σας γράψω σαν καινούργιο κτηνοτρόφο.Είναι πολύ δουλειά και θα σας παρακαλέσω να περάσετε αύριο να πάρετε τα χρήματά σας.

-Αν κύριε Κ. δεν τα ετοιμάσετε μέχρι το μεσημέρι στη μία θα έρθω με το κοπάδι στο Δημαρχείο!!

Το τηλέφωνο κλείνει απότομα.Ο υπάλληλος πελαγομένος και τρομαγμένος τρέχει στο Δήμαρχο.

-Κε Δήμαρχε με πήρε κάποιος Ραψομανίκης από τον Πόταμο.

-Όλοι στο ποταμό λέγονται Ραψομανίκηδες τι ήθελε?

-Θέλει να φέρει το κοπάδι του από 100 αρνιά στο Δημαρχείο αν δε του ετοιμάσω τα χαρτιά επιδότησης μέχρι το μεσημέρι.

-Παρακολούθα από το παράθυρο και αν το δείς να έρχεται να κλήσεις τις πόρτες του Δημαρχείου.

Ευχαριστώ Κε Δήμαρχε απάντησε και πήγε για παρακολούθηση.

4_600_x_406a

7)1976-1977

Ο Νάσος Αθανασίου (τηλεπαρουσιαστής) είχε μια εκπομπή στην Ε.Ρ.Τ. με τίτλο «κάθε μεσημέρι».Στήν εκπομπή αυτή έκανε κάτι εύκολες ερωτήσεις και έδινε και κάποια αστεία δώρα.Κάποιο μεσημέρι ο Γιώργος,τυχαία άκουσε τη συμμετοχή στο παιγνίδι της Κας Σωφ.Ο Αθανασίου την ρωτούσε τις γνωστές κουταμάρες.αυτή απαντούσε και αυτός τις έλεγε μπράβο Κα Σωφ.Αυτή τότε άρχιζε «Ο Άγιος Σπυρίδωνας να σ’έχει καλά,η Παναγιά μαζί σου και το καλοκαίρι σε περιμένουμε στη Κέρκυρα να σε φιλοξενήσουμε κ.λ.π.

Επειδή ο Γιώργος θεώρησε ότι η Σωφ. μας έκανε ρεντίκολο νευρίασε και την παίρνει τηλέφωνο.Το σηκώνει η ανηψιά της.

-Αθανασίου στο τηλέφωνο θα ήθελα την Κα Σωφ.

-Θεία ο Κος Αθανασίου  στο τηλέφωνο

-Κα Σωφ.επειδή τα είπατε όλα τόσο ωραία θα σας στείλουμε ένα μικρό αλλα έξτρα δώρο

-Κύριε Αθανασίου μου ο Άγιος να σ’έχει καλά κ.λ.π αλλά μια και με τρώει η περιέργεια η Παναγιά κοντά σου,τι δώρο είναι?

-Τ’ αρχίδια μου

Αμέσως το σκηνικό αλλάζει.

-Να τα δώσεις στην αδελφή σου και στην μάνα σου!!!!

Από την ώρα εκείνη και για 3-4 ημέρες συνεχώς παίρναμε τηλέφωνο και λέγαμε ότι την ζητάει ο Κος Αθανασίου.Όμως το σήκωνε ο άντρας της και με χριστοπαναγίες το έκλεινε.

Μετά από λίγες μέρες ο τηλεφωνητής απαντούσε «Ο αριθμός που καλείτε δεν υπάρχει».

5_600_x_191a

8

Ο Γιώργος στην Αθήνα το 1972.Εκεί τον φιλοξενούσε ο εξαδελφός του και πηγαίνανε κάθε μέρα στη ταβέρνα του Σταμάτη,κοντά στη πλατεία Κάνιγγος, όπου μαζευόνταν όλοι οι Κερκύραίοι.

Στη γειτονιά έπιασε φιλία μα τον περιπτερά της περιοχής. Ο περιπτεράς μια μέρα τον ρώτησε

-Είσαι ευχαριστημένος από την γειτονιά μας?Πως σου φαίνεται?

-Όλα καλά είναι μόνο που κάποιος μας κτυπάει το κουδούνι στο θυροτηλέφωνο,τον βλέπουμε στην οθόνη,πετάει πέτρες στη πόρτα και μετά μας κλείνει το μάτι.

-Ντροπή για τη γειτονιά μας.Παράξενο μου φαίνεται θα είναι από άλλη περιοχή!!Πρώτη φορά το ακούω!

Ένα απόγευμα που είχε μαζευτεί μια μεγάλη παρέα,ψυθιρίζει ο Γιώργος στ’αυτί του Σ.Λ.Έχω βρεί κάτι κορίτσια να πάμε βόλτα πήγαινε στο περίπτερο να πάρεις προφυλακτικά.Μην του πεις τίποτα μόνο κλείστου το μάτι και θα καταλάβει αυτός.

Ανυποψίαστος ο Σ.Λ.πηγαίνει στο περίπτερο και αντί να μιλήσει στο περιπτερά του κλείνει το μάτι.Ο περιπτεράς χωρίς δεύτερο λόγο βγαίνει εξω από το περίπτερο λέγοντας

-Α,εσύ είσαι που ενοχλείς την γειτονιά.

Και τον αρπάζει στο άγριο ξύλο.Βλέποντας η παρέα το επεισόδιο έτρεξαν να γλυτώσουν τον Σ.Λ. όταν έφθασαν και τον άρπαξαν από τα χέρια του περιπτερά.Αυτός ματωμένος απευθύνεται προς τον Γιώργο.

-Έτσι δεν μούπες

-Α ορέ Σπύρο είσουν άτυχος. Άλλαξαν βάρδια στο περίπτερο!!!

6_371_x_512a

9)1948-1956

H οικογένεια του Γιώργου κατοικούσε στην οδό Γεννατά,  κάθετη της Οδού Καποδιστρίου.  Στην οδό Γκίλφορδ υπήρχε ένα παντοπωλείο με λαμαρίνα αντί για κεραμίδια στη σκεπή.

Ο Γιώργος, θεωρούσε καλό να ανεβαίνει κατά καιρούς  σε κάποιες στέγες, μπαλκόνια, αλλά και μακριά από το δρόμο και να ρίχνει πέτρες στις λαμαρίνες, βομβαρδίζοντας κυριολεκτικά το παντοπωλείο. Αυτό κράτησε περίπου 6 χρόνια.

Μια μέρα πήγαμε με τον φίλο τον Νιόνιο Δαγκλή να αγοράσουμε πατάτες!!Περιμέναμε γιατί ήταν και μια γνωστή κυρία μπροστά από εμάς. Ξαφνικά ένας δυνατός κρότος, σαν να ήταν βόμβα τάραξε όλο το μαγαζί. Η κυρία κρατούσε στα χέρια της μια τσάντα με ντομάτες. Την ρίχνει κάτω και τρέχει προς την πόρτα για να  γλυτώσει. Εμείς κρατώντας την ψυχραιμία μας ρωτάμε τον παντοπώλη. Τι έγινε εδώ;

Αυτός με ένα ύφος απόγνωσης και αφού μάζεψε τα ζουμιά από τις ντομάτες, απολογείται: Τι να σας πω παιδιά μου, κάποιος πούστης  βαράει με πέτρες χρόνια τώρα, αλλά δεν μπορώ να καταλάβω από πού έρχεται ο βομβαρδισμός. Σε δύο μήνες η στέγη φτιάχτηκε από μπετόν.

7_562_x_386a

10)

Στο στενό απέναντι από την είσοδο του σημερινού ξενοδοχείου Αρκάδιο υπήρξε ο Καπελάντες, ένας ανθρωπάκος που έφτιαχνε καπέλα. Το επώνυμό του ήταν Ναν….

Εκεί δούλευε, έτρωγε εκεί κοιμόντανε κ.λ.π. Μια φορά ο Γιώργος με κάτι κωλόπαιδα  τον πείραξε. Αυτός βγήκε έξω και τα κυνήγησε. Έπιασε τον Ανδρέα Μαλτέζο, ο οποίος κάρφωσε τον Γιώργο. Το άλλο απόγευμα χτυπάει η πόρτα στο σπίτι του Γιώργου και παρουσιάζεται ο Καπελάντες. Στο σπίτι βρίσκονταν ο Γιώργος και  η βαρήκοη  μάνα του.

Ο Καπελάντες άρχισε να βρίζει άγρια τον Γιώργο. Ετοιμόλογος ο Γιώργος γυρίζει προς την μάνα του και με όχι ιδιαίτερα δυνατή φωνή της λέει:

-Άκουσες μαμά τι έκαμε στον κύριο, αυτό το παλιόπαιδο ο δίδυμος αδελφός μου;

Η μάνα του μη ακούγοντας τίποτε κουνούσε το κεφάλι της. Ο Καπελάντες που δεν γνώριζε την κουφαμάρα της μάνας του Γιώργου φαίνεται να επικροτεί τα λόγια του  και στρεφόμενος προς την μάνα του Γιώργου της λέει:

-Να μαζέψεις το γιο σου γιατί θα τον σκοτώσω.

Και φεύγοντας ο Κος Ναν… ακουμπά τον Γιώργο στη πλάτη. Εσύ είσαι καλό παιδί!!!

8_600_x_377a

11)

O Γιώργος είχε ένα μαγαζί στη Καποδιστρίου απέναντι από την πάνω πλατεία.Απέναντι από το μαγαζί του ήταν σταθμός ταξί και τηλεφωνικός θάλαμος.

Ένας από τους ταξιτζίδες ο Καφ…. είχε τις διασυνδέσεις του και πελάτες του ήταν ο Στρατιωτικός Διοικητής,ο Λιμενάρχης,ο Αστυνομικός Διευθυντής,κοντολογής όλες τις αρχές της πόλης.Όταν τον έπαιρνε τηλέφωνο κάποιος από τους παραπάνω η δυνατή προσφώνησή του ακουόνταν μακρυά.

-Τα σέβη μου Κε ……….!!!Παράλληλα καθόνταν προσοχή  και  κτυπούσε τις φτέρνες από τα παπούτσια του σαν  Πρώσος στρατοκράτης,

Δεν ήταν δυνατόν να μη σκανδαλίσει τον Γιώργο όλη αυτή η σκηνή.Όταν τον έβλεπε πρώτο στην  σειρά των ταξί (γιατί ο πρώτος σήκωνε το τηλέφωνο) αρχίνησε να παίρνει τηλέφωνο πότε σαν Λιμενάρχης,πότε Αστυνομικός Διυθυντής,πότε Νομάρχης κ.λ.π.

-Τα σέβη μου ακουόνταν δυνατά και το ταξί έφευγε βολίδα.Σε λίγο γύριζε τελευταίος στη σειρά.Ώσπου να έρθει η ώρα του να γίνει πάλι πρώτος πήγαινε και καθόνταν στο μαγαζί του Γιώργου.

=Τι κακό παιδί πρέπει να είναι Γιώργο μου,πάλι με πείραξε και γαμώτο χάνω κάθε φορά τη θέση μου.

-Υπομονή τι να σου πω κι’εγώ

9_600_x_475a

12)

Έμενα στην οδό Αλκινόου απέναντι από το αλσύλλιο που ήταν γεμάτο δένδρα και την άνοιξη έκαναν την εμφάνισή τους τα πουλιά κούκοι, τα οποία όλο το βράδυ έκραζαν. Εγώ σαν αφελής το συζήτησα στην παρέα που βρισκόνταν και ο Γιώργος, Αυτός κάθε βράδυ ανέβαινε σε ένα πυκνό δένδρο που ήταν μπροστά από το παράθυρο μου και μιμούντανε τη φωνή του κούκου.

-Κου-κου,κου-κου……..κου-κου,

Αδύνατον να κοιμηθώ.Καλοκαίρι βλέπεις,τα παράθυρα ανοιχτά,απελπισμένα έβγαινα στο παράθυρο.

-Ξου-ξου,ξου-ξου…..φώναζα

Για λίγο σιωπή και όταν ξαναξάπλωνα πάλι τα ίδια κου-κου,κου-κου…..

Αδύνατον να μπορέσω να κοιμηθώ.

Την άλλη μέρα στην παρέα ρωτούσαν οι φίλοι μου

-Τι έγινε με το κούκο Σ.? Αφήστε με ήσυχο πάω να τρελαθώ!

Αυτό κράτησε για αρκετές μέρες.Μια μέρα που το συζητούσα με την αδελφή μου με συμβουλεύει:Δεν παίρνεις ρε Σ.μερικές πέτρες και μόλις αρχίσει να κράζει να του ρίξεις κάνα δύο πετριές μπας και φύγει.

Όπως μου είπε έτσι και έκανα.Με τη δεύτερη πετριά ακούω μια κραυγή,φασαρία και ένα άνδρα να πέφτει από το δένδρο φωνάζοντας «Γαμώ τη Παναγιά μου»

10_564_x_423a

13)

O Ραψομανίκης το 1949 ήταν καθηγητής ωδικής.Το τι τραβούσε από τα παιδιά ένας θεός το ήξερε.Μιά φορά του ζήτησε ο Γιώργος να πάει στη χορωδία στους μπάσους.

Η επιθυμία του έγινε δεκτή.Στη πρόβα, ενώ ο Ραψομανίκης διεύθυνε άκουγε από την μεριά των μπάσων μια λεπτή φωνή φάλτσα.Συνέχεια σταματούσε την πρόβα και προσπαθούσε να καταλάβει ποιος ήταν ο φάλτσος.Τελικά μετά από λίγες μέρες κατάλαβε ότι ήταν ο Γιώργος.

Τον μεταφέρει στις ψηλές φωνές.Αρχίσανε και πάλι οι πρόβες.Από τις ψηλές φωνές όμως άκουγε μια φωνή φάλτσου μπάσου.

Τελικά ο Γιώργος έφυγε από την χορωδία με τις κλωτσιές.

11_600_x_246a

14)

Ο Γιώργος στρατιώτης 1957.Κουβαλούσε πάντα ένα βιβλίο, μια τεράστια χημεία 500 περίπου σελίδων στην Ιταλική γλώσσα.Σημειώνω ότι ο Γιώργος δεν γνώριζε ούτε μια λέξη Ιταλικά.Υπηρετούσε στην Κοζάνη και στη συνέχεια μετατέθηκε στη Θεσσαλονίκη.

Στα διαλείμματα των ασκήσεων,ο Γιώργος καθόνταν μόνος σε μια γωνιά και αντί να  να μιλάει με τους άλλους στρατιώτες,έκανε πως διάβαζε την χημεία.Στην Θεσσαλονίκη τον παρατήρησαν οι αξιωματικοί και το ανέφεραν στον Διοικητή .Μια μέρα τον καλεί ο Διοικητής και τον ρώτησε γιατί απομονώνεται κάθε μέρα και διαβάζει αυτό το  βιβλίο.

-Κε Διοικητά σπουδάζω στο Πανεπιστήμιο της Βερόνα χημικός και δεν θέλω ν’αποκοπώ από την μελέτη μου.

-Δεν μου το έλεγες βρε παιδί μου από όταν ήλθες. Λοιπόν από εδώ και πέρα θα δώσω διαταγή να σου δίνουν άδεια κάθε απόγευμα να πηγαίνεις να διαβάζεις εκτός στρατοπέδου με την ησυχία σου.

Όταν ο κοινός μας φίλος Γ Σ συνάντησε ένα  απόγευμα το Γιώργο,στο δρόμο στη Θεσσαλονίκη,με κάτω από τον ώμο τον τόμο της χημείας,τον ρώτησε τι είναι αυτό.Ο Γιώργος απήντησε :Το φύλλο αδείας μου

12_416_x_600a

15)

Ο αδελφικός φίλος του Γιώργου Π.Ι.(Μπακαπέπες) ήταν ο σκύλος με το γάτο με τον γείτονα,απέναντι από το δικό του διαμέρισμα, στο καντούνι που έμενε στη πόρτα ρεμούντα .Ιδιαίτερα τον ενοχλούσε ο θόρυβος με τα κουζινικά που έκανε στη κουζίνα..

-Ρε,Γιώργο του λέει  δεν τον αντέχω άλλο!!!

-Μορέ Μπακαπέπε μου, αφήνεις να σου λύσω εγώ το πρόβλημα.Θα πάρω τη σφεντόνα μου και ένα βράδυ θα του σπάσω με μια πέτρα το τζάμι της κουζίνας.

-Του αξίζει ρε Γιώργο μου,μα τη Παναγία του αξίζει.Κάμετο ρε,κάμετο.

-Θα το κάνω εγώ απόψε αργά το βράδυ ,όμως εσύ να μην είσαι σπίτι μια και είσαστε απέναντι και υποψιαστεί τίποτε. Γύρνα όσο αργά μπορείς.

Η επιχείρηση έγινε όπως δείχνει η πιο κάτω εικόνα:

13_600_x_224a

Ο Μπακαπέπες όλη την άλλη μέρα κυνηγούσε να βρει το Γιώργο βλαστημόντας και  βρίζοντας θεούς και δαίμονες. Όμως άκαρπες οι ενέργειες του.Ο Γιώργος ήταν άφαντος

16)

Στον Άγιο Αντώνιο υπήρχε το υαλοπωλείο του Γούστη.Δεν ήταν ψηλοντάβανο και η ταμπέλα στο δρόμο ήταν χαμηλά.Κάθε βράδυ ο Γιώργος το Γ το έκανε Π.Κάθε πρωί ο καταστηματάρχης το έβαφε και το ξανάκανε Γ.Είδε και απηύδησε ο άνθρωπος,έχασε το κουράγιο του,ανέβασε τη ταμπέλα κυριολεκτικά στο νταβάνι και το Γ έβαλε ένα ζωγράφο και το γέμισε περικοκλάδες.

14_600_x_231a

18)

Μια βροχερή ημέρα του Φλεβάρη που η παρέα μας δεν είχε τι να κάνει αποφασίσαμε να περάσουμε από το βιβλιοπωλείο του φίλου μας  Λ.Λοϊ.…..Εκεί περνούσαμε αρκετές ώρες κουβεντιάζοντας και φιλοσοφόντας.Το βιβλιοπωλείο ήταν απέναντι από το φαρμακείο του Σπ.Καλαντζή στην  πίνια.Στον πρώτο όροφο ήταν ο «ιερός» τόπος συνάθροισης .

Σε μια στιγμή λέει ο Λοϊ….. στον Ακρ.Φούλη,μέλος της παρέας,δεν φωνάζεις εκείνον τον μαλάκα τον θρησκόληπτο τον Νουσι…. να μιλήσουμε περί θεού και να περάσει λίγο η ώρα μας ;Η ώρα ήταν 5 το απόγευμα.Σε λίγη ώρα νάσου και ο Νους…..Η συζήτηση άρχισε έντονη και ο Νους…. κάθε φορά που άκουγε κάτι κακό έκανε το σταυρό του και φτιούσε κάτω λέγοντας «΄Εξω απόδω!!!» Περνόντας η ώρα ο Νους….,ζήτησε να του δώσουμε και ένα κερί ν’ανάψει .Η ώρα είχε φθάσει 9 και ουσιαστικά  δεν είχαν ακόμη τεθεί οι βάσεις της συζήτησης.Το περίεργο ήταν που ο Γιώργος δεν είχε μιλήσει καθόλου αλλά καθόνταν συνέχεια έγραφε κάτι και με ένα ψαλίδι κάτι έκοβε .Περασμένη η ώρα δεν άντεχα άλλο και λέω παιδιά να το διαλύσουμε.Εκείνη την ώρα κάνοντας πως αγριεύει ο Λ.και απευθυνόμενος στον Νουσι…..,λέει με άγρια φωνή:

-Μεταξύ των πολλών κακών που έχεις,έχεις και το διάολο μέσα σου.Ψάξου να τον βρείς!!!

Σηκώνεται ο Νους….,και βάζει τα χέρια του στις  τσέπες από το σακάκι του και βγάζει ένα σορό από χάρτινα διαβολάκια. Σταυροκοπιέται και φεύγει αμέσως να ξυπνήσει τον δεσπότη,όπως μάθαμε την άλλη μέρα,για να πει το πάθημα του και να πάρει την ευχή του.

16_600_x_279a

19) 1954

Πήγαμε στην Αθήνα τον Οκτώβρη του 54 να δώσουμε υποτίθεται εξετάσεις για την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο (ποτέ δεν δώσαμε).Μαζί μας ταξίδευε και ο φίλος μας Βασίλης Ζαφ……,που πήγαινε κι’αυτός στην Αθήνα για δουλειά.

Φτάνοντας στην πρωτεύουσα πήγαμε στο ξενοδοχείο «Ολύμπια» του Παξινού Μάστορα όπου σύχναζαν όλοι οι Κερκυραίοι.Όμως δεν είχε δωμάτια κενά και τραβήξαμε προς το Μοναστηράκι,όπου βρήκαμε ένα ξενοδοχείο της  κακιάς ώρας με τρία κρεβάτια.Στό χωλ (για να πληρώσουν λιγότερα χρήματα) ήταν ξαπλωμένοι στο πάτωμα κάμποσοι Λευκαδίτες και Λευκαδίτισσες με τις παραδοσιακές τους στολές γιατί είχαν δώσει κάποια παράσταση.Μπήκαμε στο δωμάτιο και τακτοποίθήκαμε. Σημειώνω ότι πριν φύγουμε  από την Κέρκυρα είχαμε δει στον κινηματογράφο «Όαση» το φιλμ Ο Υπνοβάτης με τον Γάλλο κωμικό Φερναντέλ.

Σε μια στιγμή ο Γιώργος μας ανακοινώνει ότι θα κάμει τον υπνοβάτη.Εγώ  συμφώνησα,ο Βασίλης είπε «μη μ’ανακατεύετε με τέτοια πράγματα». Ξεκινάμε.Μπροστά  ο  Γιώργος με τα χέρια από το  στήθος τεντωμένα και παράλληλα προς το πάτωμα,τα μάτια κλειστά και  εγώ από πίσω του να του λέω σιγά :Αύριο θα σε πάρω στο γιατρό που θα σε κάμει καλά!!!

Ο Γιώργος πραγματικά σαν υπνωτισμένος  περπατούσε σιγά-σιγά στο  χωλ όπου κοιμόντουσαν αμέριμνα  οι Λευκαδίτες και τους πατούσε όπου εύρισκε,με αποτέλεσμα να πετάγονται σαν  ελατήρια κι  εγώ από  πίσω «σοουτ αύριο θα πάμε στο γιατρό ……..»Με τη φασαρία μπαίνει ο ξενοδόχος ένας σαν παλαιστής,καμιά 30αριά χρονών και με ρώτησε τι συμβαίνει.Του λέω, μη φωνάξεις θα πάθει συγκοπή. Είναι επικίνδυνος,μας το είπε ο γιατρός,αυτός είναι ο λόγος που τον φέραμε στην Αθήνα.Ο ξενοδόχος το πίστεψε και ο Γιώργος βασάνισε ,με την ησυχία του, περίπου μισή ώρα τους δυστυχισμένους  Λευκαδίτες.

17_600_x_349a

20)1960

Στην παρέα μας ήταν και ο Χαράς (Νικοσι….ήταν το όνομά του) αλλά είχε μια αδελφή κούκλα που όλοι την ήθελαν και την έλεγαν Χαρά.Ο Χαράς λοιπόν (λίγο κουτούλης) πίστευε στο Δράκουλα.

Ο Γιώργος τον είχε πείσει ότι στην ιεραρχία του Κόμη Δράκουλα ο Κόμης τον είχε κατατάξει στους εκπαιδευμένους και θα περνούσε καιρός ώστε  να ανακηρυχτεί και επίσημα ο ίδιος Δράκουλας. Ξεκινάμε λοιπόν για Γαστούρι μια σκοτεινή και βροχερή μέρα του χειμώνα και φτάνουμε για να φάμε στη Μπέλα  Βίστα μια ταβέρνα που ήταν ανοιχτή χειμώνα-καλοκαίρι.Ο Γιώργος εμφανίστηκε με μια μαύρη ενδυμασία περίεργη ,κολλημένο το μαλί με μπριγιόλ και χωρίστρα στη μέση.Κάθησε στη μέση της παρέας,με βλέμμα απλανές και δεν μιλούσε καθόλου. Όλοι καταλάβαμε περί τίνος πρόκειται. Εγώ  πήρα την απόφαση να πάρω την παραγγελία από τον καθένα.Όταν έφθασα στον Γιώργο ψέλισε κάτι.Όταν πήγα στον Χαρά,ο οποίος είχε ήδη κιτρινίσει,με ρώτησε τι παρήγγειλε αυτός;Ωμό κρέας του απήντησα.Έβγαλε ένα σταυρό που είχε στο πέτο του και τον φίλησε.

Η βροχή έξω έπεφτε ραγδαία και οι αστραπές διαδέχονταν η μία την άλλη.Όταν ήλθαν τα φαγητά ο Χαράς με γουρλωμένα μάτια κοιτάει προς το μέρος του Γιώργου και όταν βλέπει με το μαχαιροπίρουνο να κόβει το γεμάτο αίμα κρέας και να πλησιάζει το κομμάτι στο στόμα του πετιέται από την καρέκλα και σαν σίφουνας έφυγε,βγήκε στη βροχή και εξαφανίστηκε. Μάθαμε ότι έφθασε μέχρι την πόλη.

18_450_x_349a

22)

To 1963 η γυναίκα του Βαρότση, φορώντας το κόκκινο της πανωφόρι, φιλώντας  τον άνδρα της ,μπήκε μέσα στο λεωφορείο για να πάει στην Αθήνα για κάποιες δουλειές.Δίπλα της κάθονταν μια κυρία με μπλε πανωφόρι.Το αυτοκίνητο ξεκίνησε.

Ένας συνεργάτης και φίλος του Γιώργου,ο Π.Τ. προθυμοποιήθηκε να βοηθήσει την γυναίκα του στην Αθήνα για τις δουλειές της.Πήρε λοιπόν τηλέφωνο από την Αθήνα ρωτώντας τον Γιώργο,  πως θα αναγνωρίσει τη γυναίκα του που δεν την ήξερε;

Ο Γιώργος απαντά:Είναι μια κυρία που φοράει ένα μπλε πανωφόρι. Έχω πει στην γυναίκα μου , όταν σε πλησιάσει ένας κύριος, θα σου πει την λέξη «Ποκοπίκο» ,αυτό σημαίνει ότι είναι ο άνθρωπος που σε περιμένει.

Όταν έφθασε το πούλμαν στην Αθήνα κατεβαίνει μια κυρία με μπλε πανωφόρι, πάει κοντά ο Π.Τ.και της λέει «Ποκοπίκο» Αυτή τον κοιτάζει παράξενα. Το επαναλαμβάνει ο Π.Τ. και τότε η κυρία του λέει «πάψε μωρέ μαλάκα».

19_451_x_349a

23)

Ήταν η εποχή που κυκλοφορούσαν τα πρώτα πεντοχίλιαρα.Μετά από λίγο καιρό κάποια επιχείρηση κυκλοφορούσε διαφημιστικά πεντοχίλιαρα,από την μία μεριά ήταν σχεδόν σαν τα πραγματικά και από την άλλη μεριά είχαν τη διαφήμιση. Πήγαμε σε μια κηδεία ενός συναδέλφου μου από την Τράπεζα, του Ι.Γ.Μετά  την ταφή, πηγαίνοντας προς την έξοδο που ήταν οι συγγενείς του νεκρού για να τους συλλυπηθούμε, στην αναμονή βλέπω τον Γιώργο με μια κίνηση φυσιολογική να σκύβει να ξύνει τον αστράγαλο του και να αφήνει στο έδαφος ένα πεντοχίλιαρο διπλωμένο  από την καλή του την μεριά.

Η ουρά προχωρά σιγά-σιγά και σε κάποια στιγμή  κάποιου  του πέφτει ένα μαντήλι,που σκούπιζε τα δάκρυα του και σκύβει και με αστραπιαίο τρόπο αρπάζει το πεντοχίλιαρο χαμογελώντας, το βάζει  στη τσέπη του και στην συνέχεια να παίρνει ξανά το λυπημένο ύφος του τεθλιμμένου  φίλου και να προχωρά για να συλλυπηθεί  τους συγγενείς. Βγαίνοντας από το νεκροταφείο. εμείς σε απόσταση ασφαλείας, τον παρακολουθούμε με γρηγοράδα να ξεδιπλώνει το πεντοχίλιαρο και όταν διαπίστωσε ότι ήταν ψεύτικο τον ακούσαμε να λέει, αλλά πάντα με σκυφτό το κεφάλι.Γαμώ τη Παναγία μου!!!

20_600_x_387a

24)

Στο ανθοπωλείο του Γιώργου υπήρχε ένας υπάλληλος. Η μάνα του η Τασία ήταν βλάκας με περικεφαλαία.Μια μέρα ο Γιώργος την στόλισε με λουλούδια,της έδωσε να κρατά και ένα μπουκέτο με γαρύφαλλα ,φώναξε έναν αμαξά και την έβαλε να κάθεται στην άμαξα γιατί όπως της είπε, έπρεπε να φωτογραφηθεί καθότι θα έρχονταν  ένα μεγάλο Αμερικάνικο περιοδικό και θα διαφήμιζε την Κέρκυρα.

Φώναξε τον Γεράσιμο, ο οποίος ήταν(υποτίθεται) υπάλληλος «φωτογράφος» στο φωτογραφικό κατάστημα των Αφών Κο…..,και φωτογραφίζει την ρομαντική σκηνή.

Μετά από λίγο καιρό ο Γιώργος λέει στην Τασία ότι οι Αφοι Κο……,πούλησαν την φωτογραφία στο Αμερικάνικο περιοδικό έναντι χιλιάδων δολαρίων και ότι αυτά  τα λεφτά της ανήκουν. Η Τασία φεύγει φουριόζα και μπαίνει στο φωτογραφείο Κο…..,και τα κάνει άνω κάτω φωνάζοντας «Θέλω τα λεφτά μου».Σημειώνω οι Αφοι Κο….,δεν είχαν ιδέα για ότι είχε προηγηθεί.

21_454_x_270a

25)

O Τομάζος ήταν ένας ψηλός νεαρός Ηπειρώτης,καλό παιδί αλλά λίγο αφελής.Μια μέρα ο Γιώργος,ο Τομάζος,εγώ και  2-3 φίλοι ξεκινήσαμε για βόλτα στη Γαρίτσα.Ο Γιώργος στα πρώτα 100-200 μέτρα άρχιζε να μουγκρίζει.Με ρωτάει ο Τομάζος τι του συμβαίνει; Εγώ του απαντώ ότι έχει επιληψία ο κακομοίρης και ότι ετοιμάζεται να φύγει με τον πατέρα του για θεραπεία στην Αθήνα.

Όσο κατεβαίναμε στην Γαρίτσα τόσο το μούγκρισμα του Γιώργου μεγάλωνε.Τελικά απέναντι από το εργοστάσιο Δεσύλλα στην άκρη προς τη θάλασσα υπήρχε ένας σορός από φύκια.Εκαί ο Γιώργος βγάζει ένα δυνατό μουγκρητό και σωριάζεται στα φύκια.Κοιτάξαμε μήπως άνοιξε το κεφάλι του,αλλά όχι.

Ο Τομάζος μας λέει ότι πρέπει να δούμε το σφυγμό του και σιγά σιγά τον σηκώνει και τον ξαπλώνει στα κουρτελάτσα. Να φωνάξουμε ένα ταξί να τον πάρει σπίτι του λέει ο Τομάζος.Αν μπεί σε αυτοκίνητο θα έχουμε πάλι τα ίδια,θα τον ξαναπιάσει η κρίση,του απαντάμε.

Τον βάζει ο καημένος ο Τομάζος στην πλάτη και κάθε 50 μέτρα τον ξάπλωνε στο κουρτελάτσο και έπιανε τη μέση του.Μετά από 2 ώρες είχαμε φτάσει στη κολώνα του Ντούγκλα.Εγώ μια και ήμουνα κοντά σπίτι μου τους  χαιρέτησα και έφυγα.Την επομένη μέρα έμαθα ότι φτάσανε στο σπίτι του Γιώργου, σε κάνα δίωρο αργότερα με τον Γιώργο φορτωμένο στη πλάτη του  Τομάζο .

22_600_x_274a

26)

!955-56-57-58

Ήταν η εποχή του βαδίσματος και όχι του αυτοκινήτου.Την εποχή αυτή μεγάλες γυναίκες,οικογένειες ηλικιωμένων έκαναν 2-3 φορές την εβδομάδα τον περίπατό τους στην Γαρίτσα.

Ο Γιώργος έβαζε σε ένα σακουλάκι χώμα και λίγα φύκια για να μοιάζει με σακουλάκι με δόλωμα,το έβαζε στα κουρτελάτσα και μόλις έβλεπε κόσμο έκανε την κίνηση πως ρίχνει τη πετονιά. Άνοιγε τα πόδια, έπιανε τη πετονιά. σε μεγάλη απόσταση από το βαρίδιο και γύριζε το αρμίδι για να το ρίξει.Ο κύκλος ήταν τεράστιος.Οι περιπατητές σταματούσαν για να μη φάνε καμιά με το βαρίδι και τα αγκίστρια  στο κεφάλι.

Χαρά του ήταν να γυρίζει το χέρι του πολύ ώρα και να βλέπει τον κόσμο να συγκεντρώνεται και να περιμένει.Αυτό κράτησε 4 χρόνια.

23_523_x_351a

27) 1978

Στη πιάτσα υπήρχε ένας καλός φίλος ο  Δημήτρης Ρομ….., πού είχε ένα μαγαζί με είδη ψαρικής (αγκίστρια κ.λ.π). Πελάτες είχε ξενοδοχεία,επαγγελματίες ψαράδες,ερασιτέχνες και άλλους. Ένα ξενοδοχείο στη Παλαιοκαστρίτσα σε συχνά διαστήματα παράγγελνε 100-200 αρμίδια με αγκίστρια πολύ μικρά.Μετά από  κάνα δύο μέρες πήγαινε και τα έπαιρνε.

Μια μέρα λοιπόν ο Γιώργος βρίσκει ένα γνωστό του και του λέει,θα πάρω ένα τηλέφωνο και όταν αρχίσω να μιλάω σε παρακαλώ να πεις εσύ « για σου Κοσμά»,τίποτε άλλο.

Ο Γιώργος παίρνει τηλέφωνο τον Ρομ…., και του λέει:

Εδώ ξενοδοχείο ……….(το γνωστό στη Παλαιοκαστρίτσα) θέλω 200 αρμίδια με αγκίστρια,από τα πιο μικρά που έχεις,αλλά αυτή τη φορά τα επείγομαι και σε παρακαλώ να είναι έτοιμα τις 2 το μεσημέρι.

Ρομ:…..,Μα….

Δεν έχει μα… αυτή τη φορά πρέπει να μας εξυπηρετήσεις  οπωσδήποτε.

Όσο κράτησε το τηλεφώνημα και ενώ συνομιλούσαν ,ο Ρομ….,άκουσε από το ακουστικό μια φωνή να λέει «Για σου Κοσμά»

Κάθισε ο φουκαράς  ο Μήτσος(είχε και μυωπία),έδιωξε κάθε πελάτη , φουσκώνοντας και ξεφουσκώνοντας ,του βγήκαν στην κυριολεξία τα μάτια για να  τα ετοιμάσει. Δύο παρά πέντε έδεσε και το τελευταίο και περίμενε να εμφανιστεί κάποιος από το ξενοδοχείο να τα πάρει.

Πέρασαν 2-3 ώρες.Είδε και απόειδε  και παίρνει τηλέφωνο το Ξενοδοχείο.Ο  υπεύθυνος του απάντησε: εμείς κυρ Μήτσο μου δεν θέλαμε  αγκίστρια και φυσικά δεν σας πήραμε και κανένα τηλέφωνο.

Αφού έμεινε για λίγο αμίλητος,έκλεισε το τηλέφωνο και σαν φλας του ήλθε στο μυαλό αυτό που άκουσε στο πρώτο τηλεφώνημα «για σου Κοσμά».Έγινε έξαλλος ο κυρ Μήτσος και δεν μπορούσε να το καταπιεί  πως ο καλλίτερος του φίλος ο Κοσμάς ο Μπαμ…..,(φαρμακοποιός)του έκαμε τέτοια πλάκα.Πήγε στο φαρμακείο και έγινε  το σώσε.Όσο και ο Κοσμάς ορκιζόντανε στα παιδιά του ότι δεν είχε ιδέα τόσο βρισιές και βλαστήμιες βγαίνανε από το στόμα του κυρ Μήτσου.

Μέχρι που πέθανε πίστευε πως την πλάκα την έκαμε ο αδελφικός του φίλος ο Κοσμάς.

24_600_x_272a

29)

Αρκετά ευκατάστατος,ο Νόμπιλε,άρρωστος όμως με τους Κόντηδες και τα κοντηλίκια.Ήλθε στην Κέρκυρα το 1954 φοιτητής,από την Αθήνα,γνωριστήκαμε και αμέσως μας ρώτησε που διασκεδάζουμε ,σε ποια κλαμπ χορεύουμε (Τι κλαμπ στην Κέρκυρα του 54;)κ.λ.π.

Μια μέρα μας λέει,που πάτε για μπάνιο;Στο Μον Ρεπό του λέμε.Βασιλική πλάζ απαντά!!Πολύ ωραία και με τι πάτε;Με κούρσα φυσικά λέει ο Γιώργος.Θα με φιλοξενήσετε και μένα αύριο;Ρωτάει ο Νόμπιλε.

Λοιπόν στη πλατεία του Σαρόκου, υπάρχει ένα μέρος που λέγεται Μπόμπα.Θα είμαστε εκεί τις 10 το πρωί,να  είσαι και συ εκεί, θα έλθει η κούρσα να μας πάρει. Έτσι κλείνει το ραντεβού ο Γιώργος.

Πράγματι την άλλη μέρα παρουσιάζεται  στο Σαρόκο κατάλληλα ντυμένος.Έριξε μια περίεργη ματιά στο δικό μας ντύσιμο,αλλά όλοι μαζί περιμέναμε την κούρσα.

Κοντά στο Μον Ρεπό ήταν το εργοστάσιο μακαρονοποιείας  του Δαλιέτου. Κάθε μέρα μια λύσα φόρτωνε από το λιμάνι σακιά στάρι και τα έπαιρνε στο εργοστάσιο.

Έτσι και την ημέρα του μπάνιου εμφανίστηκε η λύσα και έρχεται προς το μέρος μας.Εγώ και ο Γιώργος ετοιμαζόμαστε και όταν περνά σιγά-σιγά μπροστά μας πηδάμε στο πίσω μέρος,όπως κάναμε πάντα όταν πηγαίναμε στο Μον Ρεπό.

Έλα πήδα γρήγορα Θάνο φωνάζει ο Γιώργος στον Νόμπιλε.Αυτός με ορθάνοικτα τα μάτια κοιτάζει την όλη σκηνή, συνειδητοποιεί την κατάσταση και σαν Νόμπιλε, σκύβει το κεφάλι και σηκώνει το δεξί χέρι σαν να έλεγε:Να μου λείπει ποπολάροι.

Για πολλές μέρες το έλεγε σε γνωστούς και φίλους.Μας κατηγορούσε λέγοντας σαν δεν ντρέπονται.

25_470_x_288a

30)

Δεκέμβρης 1955

Ο φίλος μας ο Κάου(Χονδρός σαν Αγελάδα) είχε κάποιο γνωστό στην Μητρόπολη και του έδωσε άδεια 2-3 ημέρες να πάμε να φιλοξενηθούμε στο μοναστήρι της Παλαιοκαστρίτσας.Πήγαν ο Κάου,ο Κρα και ο Γιώργος.Εγώ δεν πήγα επειδή κατάλαβα  τι μπορούσε να γίνει.Ο πετροπόλεμος και η φασαρία πήγε σύννεφο.Τσακιστήκανε κάνα δύο τζάμια.Οι καλόγεροι αγρίεψαν και βάλθηκαν στο κυνήγι με ξύλα εναντίον των «ευσεβών» φίλων μου.Μάλιστα έστειλαν και ένα μοναχό στη πόλη να ειδοποιήσει τον Δεσπότη.

Αφού είδαν τα σκούρα, απεφάσισαν να κρυφτούν μέσα στη ελιές και το βράδυ να φύγουν ,σαν τα φαντάσματα και να γυρίσουν στη πόλη με τα πόδια γιατί εάν είχε ειδοποιηθεί το λεωφορείο μπορεί να τους πιάνανε.Έτσι λοιπόν στο σκοτάδι με κάλυψη και με κρύο άρχισαν την επιστροφή προς την πόλη. Φτάσανε το  άλλο βράδυ τσακισμένοι από την κούραση,αφού στην διαδρομή μπαίνανε στα διάφορα κτήματα και από την πείνα αφανίζανε μανταρινιές,πορτοκαλιές και ότι άλλο βρίσκανε.

26_600_x_339a

31)

Εκλογές 1986.Στις εκλογές αυτές ήταν υποψήφιος με την ακροδεξιά γνωστός γιατρός.Τον  παίρνει τηλέφωνο ο Γιώργος και του λέει: Ραψομανίκης από τον Ποταμό. Συγχαρητήρια για την υποψηφιότητά σας και άρχισε να βλαστημάει γιατί ο Χότζας,πρόεδρος της Κουμουνιστικής Αλβανίας δηλώνει συνέχεια κατά της Ελλάδος.Αφού βλαστημούσε συνέχεια και αγριεμένα ο γιατρός προσπάθησε να τον παρηγορήσει,αλλά μάταια ο Γιώργος μισοκλέγοντας  βλαστημούσε το Χότζα με Παναγίες,Χριστούς,Αϊ Σπυριδώνους κ.λ.π

Μετά από αυτό το παραλήρημα του λέει ο γιατρος.

-Άκουσε κύριε Ραψομανίκη εθνικόφρονες-εθνικόφρονες αλλά όχι και να πεθάνουμε για το Χότζα.

-Άκου γιατρέ μου,του λέει ο υποτιθέμενος Ραψομανίκης,έχω 10 ψήφους πότε θα κάνεις προεκλογική συγκέντρωση;Του είπε κάποια μέρα,τον ευχαρίστησε και έκλεισε το τηλέφωνο.

Από αυτή την ημέρα μέχρι και τη παραμονή της συγκέντρωσης είχαν συνεχή τηλεφωνική επικοινωνία και κάθε μέρα του αύξανε τους ψηφοφόρους.Την ημέρα της συγκέντρωσης το πρωί  ξαναπαίρνει τηλέφωνο τον γιατρό και εκείνος έντρομος του λέει:Μη ξαναρχίσεις για το Χότζα,πες μου σύντομα γιατί προετοιμάζομαι για τη συγκέντρωση.Δυστυχώς ,του απαντά δεν θα έλθουμε γιατρέ μου σήμερα στην συγκέντρωση.Ανησύχησε  ο γιατρός και τον ρωτάει το γιατί;

Επειδή μας έπιασε επιδημία όλους.Δηλαδή βγάλαμε ο  καθένας από ένα σπυρί στο κώλο.

28_600_x_182a

32) 1950

Κοντά στο πρώτο Γυμνάσιο,πίσω από την αυλή του, υπήρχε μια μεγάλη συστάδα από ψηλούς θάμνους.Ο δρόμος δίπλα από τους θάμνους ήταν χάλια και οι πεζοί περπατούσαν κοντά στους θάμνους για να αποφύγουν τους λάκκους και τις λάσπες.

Εκεί ο Γιώργος εύρισκε κρυψώνα,κρατούσε μια βίτσα και όποιος περνούσε και καταλάβαινε ,λόγω μεγάλης ηλικίας ή κάποιο άλλο λόγο ότι δεν θα ήταν δυνατόν να μπει στους θάμνους, του έδινε μια βιτσιά στο κώλο.Ο άλλος προσπαθούσε να καταλάβει από πού του ήρθε κοιτώντας προς τους θάμνους,όμως ο Γιώργος και η βίτσα ήταν τόσο καλά καλυμμένοι και ο άλλος έφευγε με μεγάλη απορία.

Μια μέρα βλέπει να πλησιάζει μια ηλικιωμένη χωριάτισσα και ετοιμάζεται .Μόλις προσπερνά βγάνει τη βίτσα και της δίνει μια στο κώλο.Όμως η χωριάτισσα μαθημένη από λόγγους,γυρίζει προς το μέρος που κατάλαβε ότι κάποιος ήταν κρυμμένος δίνει ένα φάσκελο Ιταλικής προέλευσης και φεύγει.Αυτό το φάσκελο ο Γιώργος το θυμόνταν σ’όλη του τη ζωή.

29_502_x_464a

33) 1956

Υπήρχε και υπάρχει ένας ωραίος τύπος,ο Αιμίλιος  Χατ….. Δύο ήταν τα ελαττώματα του.Η βαθειά του μυωπία και ότι ερωτεύονταν πολύ εύκολα. Είχα έλθει από την πρώτη μου άδεια από το λιμενικό, που υπηρετούσα τη θητεία μου και ο Γιώργος για να με ευχαριστήσει μου λέει.Θα ντυθώ γυναίκα για να γελάσουμε με τον Αιμίλιο που ερωτεύτηκε σφοδρά την Μαν……Το βραδάκι έξω από το πρώτο γυμνάσιο καμιά δεκαριά φίλοι κρυμμένοι πίσω από τα δέντρα περιμέναμε να δούμε τον Αιμίλιο,ενώ ο Γιώργος με γυναικείο καπελάκι και μια γυναικεία καμπαρντίνα, είχε σηκώσει τα πανταλόνια του μέσα από την καμπαρντίνα και έκοβε βόλτες.

Την προκαθορισμένη ώρα βλέπουμε να έρχεται ο Αιμίλιος συνοδευόμενος από τους μυημένους από εμάς,Κ Σ και Σ .Β.

Όταν φτάνανε κοντά του λένε,βγάλε τα γυαλιά σου για να φαίνεσαι  ωραίος.Πράγματι έβγαλε τα γυαλιά και κάτι η μεγάλη μυωπία του ,κάτι ο κακός φωτισμός έβλεπε ελάχιστα.Τότε ο Γιώργος πλησιάζει κοντά του προσποιούμενος στις κινήσεις γυναίκα,πάει να τον φιλήσει και του δίνει μια ηδονική όσο και δυνατή δαγκωνιά στ’αυτί και εξαφανίζεται.Αυτός βγάζει μια φωνή. Γυρνάει να την βρει ροτόντας   παράλληλα τους άλλους.Αυτή ήταν ορέ; Ναι βρε μαλάκα η Μαν…. ,ήταν.

Η ευτυχία του ήταν μεγάλη αλλά και ο πόνος δυνατός.

Πολύ θερμή γυναίκα παιδιά,πήγε να μου φάει το αυτί!!

Πέρασαν τα χρόνια και συναντάω τον Αιμίλιο,μετά από 44 χρόνια το 2001 στου Ζήσιμου και τον ρωτάω.Έχεις ακούσει τίποτα για την  Μαν….Πολύ θερμή μου λέει!!!Μου έμεινε αξέχαστη.

30_600_x_198a

35) 1954

Υπήρχε και υπάρχει ακόμα ένας πολύ καλός φίλος και τιμιότατος  συμπολίτης ο Α.Κ.Τελειώνοντας τις σπουδές του πήγε δάσκαλος σε χωριό της Νότιας Κέρκυρας.Σε άσχημη οικονομική κατάσταση προσπαθούσε να συντηρήσει την μητέρα του και τις αδελφές του.Πήγαινε στο σπίτι του Α.Κ.ο Γιώργος και άκουγε συχνά τη μάνα του να λέει:

-Να μην φέρνουν ποτέ στο δάσκαλό τους οι μαθητές λίγο λάδι.Τι την κάνουν τόση σοδιά, οι τσιγκούνηδες χωριάτες ;

Αυτό επαναλήφθηκε κάμποσες φορές.Παίρνει λοιπόν ο Γιώργος μια πήλινη νταμιτζάνα και λέει στους φίλους του,αφού πρώτα έβαλε δύο μπουκάλια λάδι μέσα.Παιδιά κατουράμε μέσα μέχρι να γεμίσει και λόγω του ότι το λάδι είναι πιο ελαφρύ από το κάτουρο θα κάτσει και θα φαίνεται σαν μια νταμιτζάνα με λάδι.

Αφού γέμισε το δοχείο,πηγαίνει και βρίσκει τον Κόκκινο ή Ρανταμές. Κόκκινος για το κρασί που έπινε και Ρανταμές,έτσι τον λέγαμε,  γιατί ζούσε σ’ένα σκοτεινό δωμάτιο και ήταν θαμμένος -ζωντανός σαν τον Ρανταμές από την όπερα του Βέρντι,Άϊντα. Έκανε και κανένα θέλημα,για να βγάνει κάνα φράγκο. Του δίνει ο Γιώργος κάποια χρήματα,του δείχνει το σπίτι του Α.Κ. και του λέει το απόγευμα να πάρει την νταμιτζάνα σ’αυτό το σπίτι μαζί με ένα σημείωμα.

Το απόγευμα όλοι οι φίλοι στο σπίτι του Α.Κ. Χτυπάει η πόρτα και παρουσιάζεται ο Ρανταμές με την νταμιτζάνα και παραδίδει και το σημείωμα που έγραφε: Στον αγαπητό μας δάσκαλο με εκτίμηση.

Είδες τα καημένα τα παιδιά,είπε η μάνα του, άδικα τα κατηγορούσα τόσο καιρό.Μπράβο τους.

Όταν αργότερα πήγε να βάλει λίγο λάδι σε κάποιες φέτες ψωμί για να μας  τις προσφέρει καταλαβαίνετε  τι μυρωδιά  γέμισε το σπίτι.Ο κακομοίρης ο Α.Κ. έκανε εμετό.

31_600_x_228a

37) 1954

Ο φίλος μας ο Ιβάν έκανε πάρτι σπίτι του.Μεταξύ των προσκεκλημένων και ο Νόμπιλε (Θάνος.Βλέπε επεισόδιο Νο 29) Χάρηκε  πολύ και άρχισε να ρωτάει ποιοι και ποιες θα ήταν καλεσμένοι.Του ανέφεραν διάφορα ονόματα όπως: η κόμισσα Α.Φ.,η κόρη του δικηγόρου Λ.Γ.,η κόρη του στρατιωτικού διοικητή Ι.Μ. και άλλες.Μου δίνετε μεγάλη χαρά μας λέει: θα ντυθώ με τα αρζαντέ μου ρούχα. Θα με βλέπουνε όλες και θα χέζονται. Εμείς του λέμε,επειδή τις ξέρουμε,πραγματικά θα χεστούνε.Έχετε δίκιο,απαντούσε.

Πλησίασε η μέρα του πάρτι, πάμε και βρίσκουμε τον Κόκκινο ή Ρανταμές στο Σαρόκο.(γνωστός από το προηγούμενο επεισόδιο), του δίνουμε κάποια χρήματα,τον παίρνουμε κάτω από το σπίτι του Ιβάν που ήταν στην πλατεία, κοντά στο πλατύ καντούνι  και του λέμε:Θα έρθεις στις 9 στο δεύτερο πάτωμα θα χτυπήσεις το κουδούνι και όταν θα σου ανοίξουμε θα ζητήσεις φωνάζοντας τον φίλο σου τον Θάνο.Εκεί θα πάρεις και τα υπόλοιπα χρήματα που συμφωνήσαμε.

Ρολόι ο Κόκκινος,στις 9 χτυπάει τη πόρτα. Τάβλα στο μεθύσι (είχε πιεί όλη τη προκαταβολή που του είχαμε δώσει) μπαίνει μέσα και φωνάζει: Θέλω το φίλο μου τον Θάνο.

Το τι έγινε δεν περιγράφεται.Φωνές. Θάνο ο φίλος σου ο ένας,Θάνο ωραίους φίλους έχεις κ.λ.π

Μα σας ορκίζομαι στην ζωή μου δεν τον γνωρίζω.Σας ορκίζομαι σας λέω.

Άσε μας ρε πως ήλθε και ζητούσε εσένα. Ντροπή ρε !!

32_600_x_306a

38) Ο Κάου γιατρός

Σύχναζε η παρέα στου Πέρδικα στο Ακταίον.Ο ιδιόρρυθμος Πέρδικας άριστος μάγειρας αλλά μισότρελος, συγγενής του Μπάκα-πέπε(Παναγιώτη Ιωαννίδη)

Ένα πρωί βλέπουμε ένα χωρικό καλοντυμένο με ένα παιδί δίπλα του που περπατούσε και κοίταζε δεξιά και αριστερά σαν κάτι να ζητούσε.Το παιδάκι φαινόνταν να πονάει.Πλησιάζει την παρέα και ευγενικά ρωτάει αν ξέρουμε κανένα γιατρό.

Επεμβαίνει ο Γιώργος.Τυχερός είσε άνθρωπέ μου, ο κύριος είναι γιατρός ,δείχνοντας τον Ακ.Καλ…..,ή Κάου(γνωστός από προηγούμενα επισόδεια). Τι να κάμει ο Ακ..του λέει θα εξετάσω το παιδί.Το ξαπλώνουν σε δύο καρέκλες που τις ένωσαν και άρχισε η……..εξέταση.Βάζει το χέρι του ο Κάου στο κούφιο δίπλα από το νεφρό και το παιδάκι φώναζε.

Τι είναι γιατρέ ρωτάει με αγωνία ο πατέρας.

Σκωληκοειδίτιδα έχει,αλλά μην ανησυχείς.Γιατρέ του λέει ο Γιώργος, να φέρω μια συνταγή από το γραφείο σας ώστε το παιδί να πάει στον ειδικό γιατρό; Πήγαινε αλλά μην αργήσεις γιατί έχω πολλές επισκέψεις που με περιμένουν.

Δεν περνάνε 5-10 λεπτά και φέρνει ο Γιώργος μια άγραφτη  συνταγή,(που την είχε βρει δεν μπόρεσα να καταλάβω) του ψυχίατρου Αντρέα Γκούση.Τη γράφει ο Κάου και του λέει πάρτηνε και αύριο το πρωί κατά  τις 10 να πας στο γραφείο του Κου Γκούση που είναι στο Σαρόκο.Εννοώντας το ψυχιατρείο.

Το άλλο πρωί τις 10 όλοι παραμονεύαμε και πράγματι βλέπουμε τον καημένο πατέρα μαζί με το παιδί να μπαίνουν στο Ψυχιατρείο.

Μετά από λίγο βγαίνουν σαν αστραπή από το ίδρυμα.Έπρεπε να βλάπατε έναν πατέρα έξαλο και κατακόκκινο  να ορίεται.

33_600_x_239a

41) 1960

Η Χ.Ε.Ν έκαμε κάποιο χορό τα καρναβάλια του 1960

Στην αίθουσα του χορού, πλάτη με την παρέα του Γιώργου καθόνταν η παρέα του Λάκη (εμείς τον φωνάζαμε Λαλάκη), ενός καλοστεκούμενου 45άρι,τότε, που όμως σε μυαλό είχε λίγο περισσότερο από γλάρο.Δίπλα από το τραπέζι του Γιώργου υπήρχε ένα μακρί τραπέζι γεμάτο τούρτες.Όποια παρέα ήθελε να πάρει να φάει μια τούρτα,πήγαινε πλήρωνε και την έπαιρνε.

Η Σοφούλα Δαγ…..,μισότρελη Κερκυραία,ήταν υπεύθυνη της όλης οργάνωσης.Ο Γιώργος πολύ φίλος με την Σοφούλα.  Της λέει ο Γιώργος,αγοράζω μια τούρτα,αλλά άφηκε την δίπλα μου στο μακρί τραπέζι και θέλω να μου κάνεις και μια χάρη, σε μισή ώρα σβήσε τα φώτα για 20-30 δευτερόλεπτα.

Καρναβάλια έχουμε,απάντησε η Σοφούλα,να δώ τι σκαρφίζεσαι να κάνεις;

Την καθορισμένη ώρα σβήνουν τα φώτα και ο Γιώργος,αλλάζοντας θέση αστραπιαία, πετά τη τούρτα στα μούτρα του Λαλάκη και  ξανακάθεται στη θέση του.  Όταν ανοίγουν τα φώτα το κεφάλι του Λαλάκη ήταν πολύχρομο.Όλοι οι γνωστοί ακούσανε τις βρισιές και τις βλαστήμιες και σκάσανε στα γέλια.Ο Γιώργος,σαν καλός Σαμαρείτης,άρχισε πρώτος με μια χαρτοπετσέτα να τον καθαρίζει.Εννοείται ότι ο Λαλάκης έφυγε από τον χορό.

34_450_x_461a

΄Ερευνα 3ου Γυμνασίου Κερκύρας για τη δημιουργία μουσείου τυπογραφίας στην Κέρκυρα

Σήμερα το μουσείο μας παρουσίαζει την δημοσκοπική έρευνα που έγινε και αφορά τη δημιουργία μουσείου τυπογραφίας στης Κέρκυρα. Την έρευνα οποία παραγματοποίησαν οι μαθητές, με την βοήθεια των καθηγητών τους του 3ου Γυμνασίου Κερκύρας.Στο Γυμνάσιο,στους μαθητές και τους καθηγητές τους αξίζουν συγχαρητήρια.Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 17 Μαρτίου 2012 3.00 μ.μ στην πλατεία Λιστόν στην πόλη της Κέρκυρας.Τα έγκυρα ερωτηματολόγια από την έρευνα ήταν 108.

Οι αναλύσεις των πινάκων γίνονται από το Μουσείο μας.Πληροφορίες για την ίδρυση του εργοστασίου Ασπιώτη μπορείται να βρείτε στην διεύθυνση του Μουσείου μας

http://www.corfu-museum.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=10%3A-m-1-&catid=9%3Ahistorical-personalities&Itemid=17&lang=el

3o_gymnasio_002_600_x_450

3o_gymnasio_016_600_x_481

 

3o_gymnasio_003_600_x_457

Από το δείγμα αυτό πρέπει να σημειώσουμε ότι το 74% ήταν κάτω των 40 ετών.Το ηλικιακό αυτό ποσοστό θεωρείται το δυναμικό παρόν και η τύχη του μέλλοντος του τόπου μας.

3o_gymnasio_004_600_x_462

Στο πίνακα αυτό το 51% είναι άνθρωποι της εργασίας με την ιδιότητα του υπαλλήλου.

3o_gymnasio_005_600_x_475

Η ανάλυση του πίνακα αυτού μας οδηγεί σ'ένα συμπέρασμα που το μουσείο μας έχει επισημάνει από την αρχή της ίδρυσης του.Δεν γνωρίζουμε τον τόπο μας.Τα σχολεία μας,η εκκλησία, τα τοπικά ΜΜΕ,οι τοπικοί άρχοντες,τα πολιτιστικά σωματεία κ.λ.π. θα έπρεπε  να φροντίσουν για την διάδοση της τοπικής Ιστορίας.Είμαι σίγουρος ότι το 31% που  γνώριζε ότι το πρώτο τυπογραφείο της Ελλάδος ιδρύθηκε στην Κέρκυρα, κάπου το διάβασαν ή το άκουσαν και δεν το διδάχτηκαν ποτέ.Το 69% είναι σε πλήρη άγνοια.

3o_gymnasio_006_600_x_459

Ασπιώτης,ένα μεγάλο εργοστάσιο,πρωτοποριακό στο είδος του, που απασχολούσε εκατοντάδες υπαλλήλους.Πολλοί από το ποσοστό του 61% που δεν το γνώριζαν, είχαν προγόνους που δούλευαν εκεί μέσα και έθρεψαν τους παπούδες τους.Είναι κρίμα η άγνοια της τόσο κοντά μας ιστορίας της Κέρκυρας.

3o_gymnasio_007_600_x_451

Περισσότερο εξειδικευμένη αυτή η ερώτηση.Μια μικρή όμως παρατήρηση στα γραμματόσημα θα έβλεπες ότι το έγγραφαν με μικρά γράμματα.Αλλά δεν γράφονταν μόνο στα γραμματόσημα αλλά και στις τράπουλες,στα σπίρτα,στα σιγαρόχαρτα κ.λ.π.

3o_gymnasio_008_600_x_446

Εδώ έρχεται και η ώρα της ευθύνης και των ΜΜΕ.Ενώ ένα μεγάλο μέρος το  73% παρακολουθεί τα τοπικά  κανάλια το 69% των Κερκυραίων δεν είχε ιδέα για το πρώτο τυπογραφείο της Ελλάδος.Ιδαίτερο στοιχείο για επιβεβαίωση αυτών είναι  ο πιο κάτω πίνακας.

3o_gymnasio_009_600_x_449

3o_gymnasio_010_600_x_454

Παρόλη την άγνοια που εντοπίσαμε πιο πάνω, το 96% θέλει την ίδρυση του Μουσείου.Αυτό είναι λογικό γιατί στο μυαλό των ανθρώπων η ίδρυση ενός μουσείου είναι έννοια θετική.Αυτό το μαθαίνεις στο σχολείο.Η επίσκεψη  όμως σ'ένα μουσείο είναι, σε παρα πολλούς, έννοια αποθητική.

3o_gymnasio_011_600_x_449

3o_gymnasio_012_600_x_457

Η απάντηση που έδωσαν οι συμπολίτες μας δηλ.72% στη Βίλα Ρόσα νομίζουμε ότι είναι η πιο σωστή λύση.1)Εκείνος που θέλει να κάνει τη  χορηγία, στη περίπτωσή μας η Τράπεζα Πειραιώς,πρέπει να καταλάβει ότι η τοπική κοινωνία κανονίζει τα του οίκου της,2)Η οικία των Ασπιώτη δικαιούται και να συντηρηθεί και να στεγάσει αυτό, που οι κάτοικοί της,εκεί μέσα, σκέφτηκαν,μελέτησαν,ριψοκινδύνευσαν και έφτιαξαν το πανελλαδικής  εμβέλειας εργοστάσιο.3) Η χορηγία τους θα συνδέσει τ'όνομα τους μ'ένα μνημείο της Ελλάδος που δημιουργήθηκε για την Ελλάδα και όχι όπως τα φρούρια που φτιάχτηκαν από ξένους για να ισχυροποιήσουν τη κατάκτησή τους σ'ένα κομμάτι της Ελληνικής γης, όπως την Κέρκυρα.4)Η ουσία ενός μουσείου είναι το τι περιέχει σαν εκθέματα και όχι να αποτελεί εξωτερικά μια όμορφη βιτρίνα και μέσα να έχει εκθέματα άνευ ουσίας.5) Τόσο περισσότερο διαφημίζεται ο χορηγός που το κατασκεύασε,εάν  μπορεί να είναι εύκολη η πρόσβασή στο μουσείο από  πολύ κόσμο.6) Το όνομα του χορηγού διακρίνεται μέσα από την πανελλαδικότητα της χορηγίας του,με την σχετική βοήθεια των των επισκεπτών,οι οποίοι θα αισθάνονται και θα διαδίδουν ότι βρέθηκαν μέσα στις κραβατοκάμερες και τις τραπεζαρίες των δημιουργών της τυπογραφίας στην Ελλάδα.

3o_gymnasio_014_600_x_459

3o_gymnasio_015_600_x_443

Ελπίζουμε και άλλα σχολεία της πόλης μας να μιμηθούν την προσπάθεια για την εκμάθηση της ιστορίας της πόλης μας και υποσχόμεθα ότι το Corfu Museum θα σταθεί συμπαραστάρης.

 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΠΑΝΗΓΥΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ(περίπου 1830)

Από τον Εδουάρδο Συρρέ (1841-1929) ‘Μαργαρίτα Αλμπάνα Μηνιάτη’ Δοκίμιο επί της ζωής και του έργου της,(γραμμένο μετέπειτα από τα απομνημονεύματα της)  σε μετφρ. του 1922 από τον Σπύρο Λευθεριώτη.

΄΄…. Εις μιαν εκ των εκδρομών αυτών, παρέστη εις την λαϊκήν πανήγυρην της Αναλήψεως,

όπoυ χωρικαί και χωρικοί ψήνουν αμνούς ολοκλήρους εν υπαίθρω, όπως άλλοτε τα παληκάρια της Θεσσαλίας και της Ηπείρου.

(Από τα απομνημονεύματα της Μαργαρίτας Αλμπάνα)… ‘Το δειλινόν, μετά το φαγητόν και τας ερωτικάς ιστορίας,

 γέρων της εν ευθυμία, αυτοσχεδιάζει χορόν

_

 επί παλαιού βιολίου, και χωρικός τις κτυπά ρυθμικώς το τύμπανον, ή νέος τις ψάλλει συνοδευόμενος υπό παραχόρδου κιθάρας. Ολίγον ενδιαφέρει το όργανον, αρκεί ο ρυθμικός του ήχος.

aaaa2a

Τότε λαμβάνονται εκ των χειρών, σχηματίζοντες ούτω μεγάλη άλυσσον.

002g

 Ο όμιλος κινείται εμπρός και οπίσω, ο δε οδηγών αυτόν κορυφαίος, ψάλλει ρυθμικά το άσμα ενώ,

001_panegiri

όλλαι οι πόδες κτυπώσιν ρυθμικώς την γην. Όταν ο κορυφαίος τελειώσει μιαν στροφήν, πηδά

 και περιστρέφεται μιαν ή δυο φοράς πάντοτε ρυθμικώς.

003

 Είναι αδύνατον να περιγραφεί η εντύπωσις την οποίαν προκαλεί ο αρχαίος αυτός χορός,

 στο οποίο λαμβάνουσι μέρος παρθέναι και ύπανδροι γυναίκες.

aaaa2

 Τα κομψά σώματα στολίζουν χρωματιστά χρυσοκέντηντα φορέματα, πτυχωτά δε υποκάμισα καλύπτουσιν αιδημόνος το στήθος.

aaaa4

 Περιδέρεια μαργαριτών, πολύτιμα κοσμήματα, σταυροί και αδάμαντες καλύπτουν τα στήθη,

001sdae

 μεταξωταί δε και διανθείς είναι βαρείαι προγονικαί εσθήτες. Υποδήματα με αργυράς πόρπας καλύπτουν τους λεπτούς πόδας των.

 Κεφαλόδεσμος συγκρατών δύο σειράς πλοκάμων, στέφει την κεφαλή των γυναικών,

·διαφανής δε λευκός η κίτρινος πέπλος ελίσσει το προσωπόν των

.002a

 Προσθέσατε και τη λάμψη και των μαύρων οφθαλμών, με τας μεγάλας ηδυπαθείς των κόρας και τας σκιεράς βλεφαρίδας των και θα σχηματίσετε ιδέαν περί της ωραιότητος δια την οποίαν τόσον υπερηφανεύονται αι χωρικαί της Κερκύρας. Οι άνδρες, απεναντίας είναι υψηλοί και ισχνοί με αξιοθαύμαστα ζωηρά και υπερήφανα κινήματα. Ευρείαι φουσκωταί περισκελίδες, στεναί περί το γόνι και την οσφήν και ποικιλόχρωμον μανδύλιον περί την κεφαλήν, ιδού το ζωγραφικόν αυτόν ένδυμα. Τοιουτοτρόπως η επιτήδευσης και ο κομπασμός των νέων, αντιτίθεται προς την σοβαρότητα και την αξιοπρέπειαν των γυναικών.’

aaaa3002v

Αναζήτηση

Corfu Museum

Corfu Museum….τι μπορεί να είναι αυτό;

Θα το έλεγα με μια λέξη…. Αγάπη! Για ένα νησί που το γνωρίζουμε ελάχιστα. Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε ν’ αγαπήσουμε ότι δεν το γνωρίζουμε. Στόχος λοιπόν είναι να το γνωρίσουμε όσο πιο βαθιά μπορούμε, μέσα από το χθες και το σήμερα, γιατί αλλιώς πως θα το αγαπήσουμε; Αγαπάω ατομικά και ομαδικά έχει επακόλουθο…. φροντίζω….. μάχομαι… και σέβομαι. Αγάπη προς την Κέρκυρα είναι το Corfu Museum και τίποτε άλλο.

Μετρητής

Εμφανίσεις Άρθρων
1453350