Corfu Museum

Petsalis: Collection Of Corfu Island,Greece documents

Ιστορικα Σημειώματα

Το «Σώμα Ελλήνων Ερυθροχιτώνων» του Αλεξάνδρου Ρώμα στη μάχη του Δρίσκου (26 -28 Νοεμβρίου 1912) του Νίκου Κουρκουμέλη

Ο Νίκος Κουρκουμέλης μέσα σπό το άρθρο του μας περιγράφει, τα συμβάντα στον Δρίσκο και τον θάνατο, μεταξύ άλλων,του Κερκυραίου ποιητή Λορέντζου Μαβίλη. 

Στις 28 Νοεμβρίου του 1912, εναντίον της ισχυρά οχυρωμένης από τους τούρκους τοποθεσίας Δρίσκος, πάνω από τα Γιάννενα εμαίνετο η μάχη μεταξύ τούρκων και γαριβαλδινών εθελοντών. Λίγο πιο πίσω , στο σημείο συλλογής των τραυματιών, ξαπλωμένος στο πεζούλι της Αγίας Παρασκευής, με ανοιχτό το κόκκινο αμπέχονο και πρόχειρα σκεπασμένος με τον καταματωμένο γαλάζιο μανδύα, άφηνε την τελευταία του πνοή πνιγμένος από το ίδιο του το αίμα, καθώς είχε δεχθεί δυο βολίδες στο πρόσωπο, ο γαριβαλδινός λοχαγός Λορέντζος Μαβίλης. Πάνω του στέκονταν ο εθελοντής παπά Φώτης, και η εθελόντρια νοσοκόμα Ασπασία συζ.Ιωάννη Ράλλη, κόρη του πρώην πρωθυπουργού Κυριακούλη Μαυρομιχάλη και ανηψιά του αρχηγού, εμπνευστή και χρηματοδότη των ελλήνων εθελοντών Αλέξανδρου Ρώμα. Πιο πέρα σφίγγοντας τα δόντια από τους πόνους του δικού του τραύματος χαιρετούσε σε στάση προσοχής ο ίδιος ο Αλέξανδρος Ρώμας, μονολογώντας: «Αγαθή η μοίρα σου λοχαγέ Μαβίλη».

Πατρίδα μου, σηκώσου. Ας λάμψει πάλι

στον αιθέρα ψηλά το μέτωπό σου

και της Ελευτεριάς θε να προβάλει

η μέρα και το θείο πρόσωπό σου

θα λάμπει σαν τον ήλιο της.

Λ. Μαβίλης «Εις την Πατρίδα»

_400_x_301

Αν και η σκηνή είναι γνωστότατη καθώς αναφέρεται πάντα κι’ από όλους τους βιογράφους του Μαβίλη, η ίδια η περιπέτεια των γαριβαλδινών στην Ελλάδα παραμένει σε πολλούς ή σε πολλά σημεία άγνωστη, ακόμη και στη Ζάκυνθο γενέτειρα του Ρώμα και πολλών άλλων γαριβαλδινών εθελοντών .

Με την ευκαιρία λοιπόν της συμπλήρωσης ενός αιώνα, θα επιχειρηθεί εδώ μια σύντομη αναφορά στα γεγονότα.Η προσπάθεια συγκρότησης γαριβαλδινών σωμάτων κατά την έναρξη του πρώτου βαλκανικού πολέμου, έγινε με έγκριση του αρχιστρατήγου διαδόχου Κωνσταντίνου, ταυτόχρονα με την επιστράτευση, στην Ελλάδα και την Ιταλία. Η όλη επιχείρηση δεν ήταν κάτι το άγνωστο στην ελληνική κοινωνία καθώς είχαν προηγηθεί παρόμοιες αποστολές τους στην Κρητική Επανάσταση του 1896 και στον ατυχή πόλεμο του 1897, ενώ γνωστή είναι η διασύνδεση, με πρωτοβουλία του

Κωνσταντίνου Λομβάρδου,

__600_x_453

των επτανησίων ριζοσπαστών με τον Giuseppe Garibaldi

giuseppe_garibaldi_429_x_600

Giuseppe Garibaldi

και το ιταλικό γαριβαλδινό κίνημα (όπως και με τα αντίστοιχα σλαβικά) κατά τη τελευταία φάση του ενωτικού αγώνα. Άλλως τε η προσωπικότητα του Giuseppe Garibaldi,ο πατριωτισμός και η    αγάπη του για την Ελευθερία, η πολυτάραχη ζωή του και ο Φιλελληνισμός του ασκούσαν μια ιδιαίτερη γοητεία στους έλληνες .Όμως όπως συνέβη και το 1897, παρά τον ενθουσιασμό που προκάλεσε στην Ιταλία η προκήρυξη του στρατηγού Ricciotti  Garibaldi,

_2_455_x_600

Ricciotti  Garibaldi

γιού του προηγούμενου και συνεχιστή του έργου του, η ιταλική κυβέρνηση με την πρόφαση της τήρησης της ουδετερότητας, στην πραγματικότητα διασφαλίζοντας τα γαιοπολιτικά της σχέδια για την περιοχή, απαγόρευσε την στρατολογία εθελοντών και εμπόδισε την αναχώρηση εκείνων που το επιχείρησαν.Τελικά ο στρατηγός Ricciotti Garibaldi, με μικρή ομάδα εθελοντών και τους γιούς του Peppino

peppino_garibaldi_390_x_600

Peppino Garibaldi

και Ricciotti jr μπόρεσαν να  φθάσουν στην Ελλάδα στις 20 Οκτωβρίου 1912 και ενώ ήδη είχε συγκροτηθεί ελληνικό γαριβαλδινό σώμα. Λίγες ημέρες αργότερα ακολούθησαν και η σύζυγός του Constance με τον μικρότερο γιό του Menotti jr και την θυγατέρα του Annita-Italia. Στην Αθήνα πλήθος ενθουσιωδών ελλήνων εθελοντών είχαν τρέξει να ανταποκριθούν στην πρόσκληση που δημοσίευσε ο βουλευτής Ζακύνθου, πρώην υπουργός και πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Αλέξανδρος Ρώμας(1863-1914)

__418_x_600

Αλέξανδρος Ρώμας

 

. Ο Ρώμας είχε παλαιότερη εμπειρία συνεργασίας με τους γαριβαλδινούς εθελοντές κατά τη διάρκεια του ατυχούς πολέμου του 1897, όπου μάλιστα τραυματίσθηκε και για την ανδρεία του προήχθη σε ταγματάρχη επί του πεδίου της μάχης στο Δομοκό. Έκτοτε είχε διατηρήσει θερμές προσωπικές σχέσεις με τον Ricciotti Garibaldi, χωρίς όμως να συμφωνεί πάντα μαζί του.Με τη δημοσίευση της πρόσκλησης πάνω από τρεις χιλιάδες εθελοντές πολιορκούσαν καθημερινά την κατοικία του στην Αθήνα (Πατησίων και Αλεξάνδρας),για να καταταγούν στο ελληνικό γαριβαλδινό σώμα, μετά την απαλλαγή τους από την στράτευση από τις στρατολογικές υπηρεσίες για διάφορους λόγους (κυρίως ηλικίας , σωματικής ικανότητας και έλλειψης της ελληνικής υπηκοότητας). Από αυτούς τελικά επελέγησαν για το «Σώμα Ελλήνων Ερυθροχιτώνων» χίλιοι διακόσιοι, οι οποίοι κατενεμήθησαν σε έξι λόχους.
Ο αριθμός παρέπεμπε στους «χίλιους» της εκστρατείας του 1860 στη Σικελία, που από σεβασμό στην στρατιωτική παράδοση, οι γαριβαλδινοί τηρούσαν. Το σώμα ήταν στρατωνισμένο στο πανεπιστήμιο και εξασκείτο καθημερινά κυρίως στον χώρο των προπυλαίων. Ως στολή καθορίσθηκε το γαριβαλδινό κόκκινο χιτώνιο με χακί πανταλόνι και ο γαλάζιος επενδύτης. Το πηλήκιο ήταν κόκκινο των αξιωματικών και χακί των οπλιτών.
divisa-garibaldina_510_x_600

 

Στους οπλίτες δόθηκαν από τα εθνικά αποθέματα εξοπλισμός εκστρατείας και μακρύκανα γαλλικά τυφέκια γκρά (Gras 1874)

Gras_1874_600_x_139

με την ξιφολόγχη και τις βολίδες τους (11 mm), γεγονός που προκάλεσε σχόλια καθώς το όπλο έβγαζε καπνό προδίδοντας τη θέση του μαχητή,όμως δεν υπήρχε τότε η δυνατότητα εφοδιασμού των εθελοντών, όμοια με του υπόλοιπου στρατού, με το σύγχρονο αυστρουγγρικό επαναληπτικό τυφέκιο μάνλιχερ (Mannlicher-Schnauer) .

Mauser_600_x_389

Στους αξιωματικούς παραχωρήθηκαν περίστροφα αξιωματικών του τακτικού στρατού (Mod. 1873 και 1874)

mod_1873_450_x_241

Mod 1873

mod_1874_600_x_450

Mod 1874.

Η κοινωνική, μορφωτική και οικονομική κατάσταση των εθελοντών είναι αξιοπρόσεκτη καθώς προήρχοντο από όλες τις τάξεις της ελληνικής κοινωνίας . Σημειώνεται ότι οι πρώτοι τραυματίες ήταν «…ο λοχίας Μπούχαλης καφεπώλης Αθηνών,ο δεκανεύς Θωμόπουλος φοιτητής κάτοικος Αθηνών και ο οπλίτης Παπαδημητρόπουλος έμπορος εξ Αχαϊας…» . Βεβαίως μεταξύ των εθελοντών αξιωματικών πολλοί ήταν οι αριστοκράτες και οι προβεβλημένοι αστοί, όπως ο μεσήνιος λοχαγός Πεζικού Δημήτριος Μπαρδόπουλος, που είχε διακριθεί στη μάχη του Γρίμποβου το 1897 (γαμβρός επ’ αδελφή του υπουργού εθνικής οικονομίας Ανδρέα Μιχαλόπουλου), ο κερκυραίος βουλευτής ποιητής Λορέντζος Μαβίλης εθελοντής της επανάστασης της Κρήτης και τραυματίας του πολέμου του 1897, οι επίσης κερκυραίοι , βορειοηπειρωτικής καταγωγής , Αριστοτέλης Τοπάλης και Γεώργιος Γιοβάνης, ο ιθακήσιος Νικόλαος Καρβούνης δημοσιογράφος,οι ζακύνθιοι Ναθαναήλ Δομενεγίνης πρώην νομάρχης,Διονύσιος-Προκόπιος Μαρτινέγκος διευθυντής τηλεγραφείου και Δημοσθένης Δαπόντες μηχανικός, ο ψαριανός εργοστασιάρχης Γεώργιος Χατζηκυριάκος, οι αθηναίοι δημοτικοί σύμβουλοι δικηγόρος Τέλλος Πρινόπουλος και Αλέξανδρος Γέροντας, ο ολυμπιονίκης της σκοποβολής ,δικηγόρος Ιωάννης Θεοφιλάκης, ο γιατρός Βασίλειος (Βάσος) Βέργης και ο εργολάβος Γεώργιος Σκορδαράς, ο πειραιώτης δημοτικός σύμβουλος δικηγόρος Αλέξανδρος Βραχνός, οι σπαρτιάτες φοιτητές Λεωνίδας Μελετόπουλος της νομικής και Παναγιώτης Σταθόπουλος της ιατρικής, οι πολιτευτές Γορτυνίας Θεόδωρος Ματζουράνης και Κορίνθου Αθανάσιος Νοταράς , ο βουλευτής Καλαμπάκας Αλεξάκης Τάκης οι βετεράνοι των κρητικών επαναστάσεων Κωνσταντίνος Γερακάρης πρώην δήμαρχος Ρεθύμνου, πατέρας τεσσάρων στρατευμένων στον πόλεμο γιών, Παναγιώτης Κονδύλης καθηγητής του Αρσακείου και οι δικηγόροι Ιωάννης Αθανασιάδης, Ίων, Κεφαλάς και Ιωάννης Ταμιολάκης, οι μανιάτες γιατροί Γιαννακάκος Ραζέλος (αρχίατρος του σώματος) και Ηλίας Μαυρομιχάλης όπως επίσης οι ιερείς παπα-Φώτης ως λοχαγός, ιερομόναχος Αγαθάγγελος Καπάκας ως ανθυπολοχαγός και ο ζακύνθιος παπα -Μαρούδας .

Όμως ενώ οι γαριβαλδινοί σχεδίαζαν την κατάταξη των υπολοίπων εθελοντών σε δεύτερο σώμα υπό τον Garibaldi, συνέβη στις 24 Οκτωβρίου το ατύχημα της 5ης Μεραρχίας στο Σόροβιτς και διατάχθηκε ο Ρώμας να αναχωρήσει αμέσως για την Μακεδονία. Πριν την αναχώρησή του το σώμα επιθεωρήθηκε στα προπύλαια τις 24 από τον Garibaldi και στις 25 Οκτωβρίου από τον πρωθυπουργό και Υπουργό

Στρατιωτικών Ελευθέριο Βενιζέλο. Στις 26 αναχώρησε με δυο επιτεταγμένα ατμόπλοια για τον Βόλο στα οποία στο πρώτο επικεφαλής των τριών λόχων ήταν ο Ρώμας και στο δεύτερο με τους άλλους τρεις ο Μπαρδόπουλος, που ενεργούσε ως επιτελάρχης. Από το Βόλο οι γαριβαλδινοί μεταφέρθηκαν στη Λάρισα με το τραίνο και στη συνέχεια πεζοπορώντας πέρασαν το Σαραντάπορο και από εκεί

μέσω Ισβόρου και Κοζάνης στη Σιάτιστα όπου και εντάχθηκαν στο απόσπασμα του αντισυνταγματάρχη Ηπίτη

__425_x_600

Συνταγματάρχης Ιππίτης στη σχολή Ευελπἰδων

. Στη συνέχεια εκκαθάρισαν την περιοχή από μονάδες εξοπλισμένων με μάουζερ (mauser) χωρικών του Μπεκήρ αγά και έφθασαν στα Γρεβενά απ’ όπου συνεχίζοντας την εκκαθάριση, προωθήθηκαν στο Μέτσοβο και εντάχθηκαν στα διοικούμενα από τον συνταγματάρχη Δημήτριο Ματθαιόπουλο

_419_x_600

Δημήτριος Ματθαιόπουλος

τμήματα της στρατιάς Ηπείρου της οποίας διοικητής ήταν ο αντιστράτηγος Κωνσταντίνος Σαπουντζάκης.

sss_390_x_600

Στο μεταξύ στην Αθήνα συγκροτήθηκε το δεύτερο γαριβαλδινό σώμα ελλήνων,βρετανών, ιταλών και άλλων, εθελοντικό υπό τη διοίκηση του Pepino Garibaldi, με την ίδια συγκρότηση, ενδυμασία και οπλισμό. Το δεύτερο σώμα αναχώρησε για το μέτωπο στις 17 Νοεμβρίου και συνάντησε το πρώτο στο Μέτσοβο στις 20 Νοεμβρίου.

Μάχη

Στις 24 Νοεμβρίου ο Σαπουντζάκης,για να κάνει αποτελεσματικότερη την πολιορκία των οχυρών του Μπιζανίου, εξέδωσε διαταγή καταλήψεως των Ιωαννίνων και ανέθεσε στον Ρώμα με τους γαριβαλδινούς «…να καταλάβη τον Δρίσκον και τα παράλια της λίμνης..».

_1_600_x_378

Σύμφωνα με δημοσίευμα στην «Εστία» του γαριβαλδινού δημοσιογράφου Νίκου Καρβούνη (αργότερα από τα ιστορικά στελέχη του ΚΚΕ)

____________291_x_350

Ο Νίκος Καρβούνης (αριστερά) στο βουνό, μαζί με τον λογοτέχνη Δημήτρη Χατζή

η προώθηση των τμημάτων έγινε ως εξής:

«…Μετά ολιγοήμερον παραμονήν εις το Μέτσοβον, όπου εχιόνιζε διαρκώς και όπου έφθασαν οι έλληνες ερυθροχίτωνες , διανύσαντες παρασάγγας τόσας , όσας δεν ονειρεύθη ,βέβαια, ο μακαρίτης Ξενοφών, συνηντήθησαν με τους ερυθροχίτωνας του στρατηγού Γαριβάλδη και μίαν πρωίαν εξεκίνησαν διά την κατάληψιν του Δρίσκου. Παρήλασαν προ του καταλύματος του γηραιού στρατηγού με την κυματόεσσαν γενειάδα και το πολυδοξασμένο όνομα κατά λόχους, με τας σάλπιγγας ηχούσας, ζητωκραυγάζοντες, ζωηροί, ακμαίοι, εύθυμοι, προαισθανόμενοι τον θρουν των πτερύγων της νέας Δόξης εις το κρυστάλλινον αιθέρα της ηλιολούστου εκείνης χειμερινής πρωίας. Προεπορεύετο έφιππος της πυρίνης φάλαγγος ο Αρχηγός μόλις αποχαιρετίσας τον Γαριβάλδι, αφού εζητωκραύγασεν υπέρ της Ελλάδος και του στρατηγού. «Ιδού μία αρετή των ευσάρκων, δεν μπορούν να φύγουν προ του εχθρού», είπε γελών, γαλλιστί προς τον μειδιώντα στρατηγόν, μόλις ίππευσεν ο Αρχηγός. «Ζήτω ο Αρχηγός Ρώμας ! ηκούσθη βροντώδης ανακραυγή .Την αντελάλησαν τα πάλευκα βουνά του Μετσόβου και ο πύρινος όγκος των ελλήνων γαριβαλδινών εξελίχθη επί της στενωπού που φέρει προς τα Ιωάννινα. Οκόμης Ρώμας επί κεφαλής . Ας μη παραξενευθούν οι τους τίτλους απεχθανόμενοι έλληνες δια την τιτλοφορίαν αυτήν. Διότι ο κ. Αλέξανδρος Ρώμας , ο άλλοτε προεδρεύσας του Εθνικού Συνεδρίου και υπουργεύσας, όταν φορή τον χιτώνα τον ερυθρόν –και τον φορεί δευτέραν φοράν-είναι ο κόμης Ρώμας, των Ρώμα της ευγενούς Βισέντζας ο άξιος απόγονος, των Ρώμα της γλυκείας Ζακύνθου, ο ευλαβής συνεχιστής του Μουκίου Ρώμα ,

moukios_240_x_310

Μούκιος Ρώμας (1629-1670)

του Κανδιάνου «του γενναίου μεταξύ των γενναίων» μαχητού του Χάνδακος ο έκγονος.

640px-Kandianos_Romas_1863_027_600_x_562

Κανδιάνος Ρώμας

Οπίσω από τον κόμητα έφιπποι και πεζοί οι υπασπισταί του επιτελείου του, ο Λαυρέντιος Μαβίλης,

2Lorentzos_Mavilis_303_x_452

ο Ναθαναήλ Δομενεγίνης, ο Αριστοτέλης Τοπάλης, ο Αλέξανδρος Γέροντας, ο Αλεξάκης Τάκης και άλλοι…»

Τα ξημερώματα της 26ης Νοεμβρίου τρεις λόχοι με τον προαχθέντα για την ανδρεία του σε ταγματάρχη Μπαρδόπουλο,εξασφάλισαν την στενωπό των Λυγκιάδων και κατέλαβαν το τουρκικό στρατόπεδο του Δρίσκου, ενώ οι άλλοι τρεις λόχοι με τον Ρώμα απώθησαν τους τούρκους στην πεδιάδα και συνδέθηκαν με τις επιχειρούσες μονάδες του ελληνικού πεζικού . Οι οχυρωμένοι εξακόσιοι Τούρκοι του λόφου ετράπησαν σε φυγή, αφήνοντας σκηνές, όπλα και αιχμαλώτους. Κατά το απόγευμα έφθασαν η μονάδα του Garibaldi και τα εθελοντικά σώματα των κρητών οπλαρχηγών Μακρή και Κριάρη.

Στο χειρουργείο που είχε οργανωθεί στη μονή Σωτήρος με τη Ασπασία Ι. Ράλλη Μαυρομιχάλη, τοποθετήθηκαν για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους η σύζυγος και η θυγατέρα του Garibaldi.

Την επομένη 27η Νοεμβρίου, οκτώ χιλιάδες τούρκοι με δυο μυδραλιοβόλα και υποστηριζόμενοι από το βαρύ πυροβολικό του νησιού και της Καστρίτσας , επιτέθηκαν εναντίον των ελληνικών θέσεων από την κορυφογραμμή προφήτη Ηλία Μονή Τζούρας (όπου ο λόχος Γιοβάνη-Μαβίλη-Τοπάλη) έως τη λίμνη.

Σύμφωνα με την τότε τακτική «έφιπποι και ξιφήρεις» οι αξιωματικοί με πρώτο τον Ρώμα κατεύθυναν την μάχη και απέκρουσαν την επίθεση .Τραυματίσθηκαν όμως οι Μπαρδόπουλος, Βέργης και Σκορδαράς ενώ στους νεκρούς προστέθηκαν ο πειραιώτης Βραχνός και ο κρητικός οπλαρχηγός Μακρής. 

Την 28η Νοεμβρίου οι τούρκοι επανέλαβαν με βιαιότητα την επίθεση με μεγαλύτερες δυνάμεις και υπό την συνεχή κάλυψη του πυροβολικού, καθώς είχαν τοποθετήσει τηλεβόλα και στο χάνι της Λεύκας κοντά στη λίμνη. Παρά την ενίσχυση των ελληνικών δυνάμεων με ένα ορειβατικό πυροβόλο (Schneider-Danglis των 75 χιλ)

800px-76-mm_mountain_cannon_model_1909_Schneider_system_2_1_600_x_400

και 44 άνδρες οπλισμένους με μάνλιχερ , άρχισαν να παρουσιάζονται προβλήματα : πρώτα μεγάλες ελλείψεις σε φυσίγγια, αφού δεν είχε έρθει ακόμη ο εφοδιασμός που είχε ζητηθεί\από τα Γρεβενά κι ύστερα σημαντικές απώλειες ιδιαίτερα σε αξιωματικούς. Ο Μπαρδόπουλος ξανατραυματίσθηκε αυτή τη φορά σοβαρά στο πόδι και ο Ρώμας στο χέρι . ΄Ετσι ετέθησαν εκτός μάχης ταυτόχρονα ο Αρχηγός και ο επιτελάρχης. Από τους αμυνόμενους στην κορυφογραμμή προφήτη Ηλία- Μονή Τζούρας, έπεσαν νεκροί οι Μαβίλης, Τοπάλης και Γερακάρης και τραυματίσθηκαν σοβαρά ο Γιοβάνης και αργότερα ο Χατζηκυριάκος. Με την αποχώρηση των ελλήνων αρχηγών την διοίκηση ανέλαβε o Pepino Garibaldi.

Ύστερα από αυτά, ο συνταγματάρχης Ματθαιόπουλος εκτιμώντας την κατάσταση διέταξε την σύμπτυξη των τμημάτων στο Μέτσοβο. Οι ερυθροχίτωνες απαγκιστρώθηκαν το απόγευμα με εξαιρετική τάξη προς το Χάνι Καμπέρ-αγά και από εκεί προς Πέτρα , μεταφέροντας τους τραυματίες τους . Είχαν χάσει 200 συμπολεμιστές τους αλλά είχαν αφαιρέσει από την τουρκική δύναμη που υπεράσπιζε τα Γιάννενα περισσότερους από 1400 μαχητές . Στο Δρίσκο παρέμειναν, αναμένοντας την απελευθέρωση, θαμμένοι οι νεκροί τους: ανάμεσά τους ο Μαβίλης,

393020_520868154610543_1078623219_n2_600_x_4684Lorentzos_Mavilis_433_x_336

ο Τοπάλης , ο Βραχνός , ο Μακρής και ο Γερακάρης, που την παραμονή του θανάτου του είχε πει στον Μαβίλη, καθώς μαζί από ψηλά αγνάντευαν την πόλη και τη λίμνη με το νησί της: «Τι θαύμα τα Γιάννενα ! Αξίζει κανείς να πεθάνη για να τα πάρη».

_sds_334_x_586

Βιβλιογραφία κατ’ επιλογήν

[…] Ημερολόγιον Σκόκου, τεύχος 29 (1914) σ.45-48.

Χατζόπουλος Δ., Οι γαριβαλδινοί και η μάχη του Δρίσκου, εν Αθήναις εκδοτικός οίκος Φέξη,1914

Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο , Γαριβαλδινές αναμνήσεις στην Ελλάδα, Αθήνα 1982.

Κουρκουμέλης Ν.Κ., «Έλληνες και ξένοι εθελοντές στον ελληνο-τουρκικό πόλεμο του 1897» , Ηπειρωτικά Χρονικά, τόμος 43, Ιωάννινα 2009, σ.179-216

Περάνθης Μ., Λορέντσος Μαβίλης, Άπαντα. Αθήνα, 1962.

Luigi Lotti, «Le spedizioni garibaldini in Grecia» Indipendenza e unitα nazionale in Italia ed in Grecia, Φλωρεντία, 1987


 

 

 

Οι αφορισμοί στην Κέρκυρα

Ο αφορισμός είναι  εύρημα των λειτουργών της Εκκλησιαστικής εξουσίας προκειμένου να προκαλούν τον εκφοβισμό των ανθρωπίνων ψυχών, την  υποδούλωση των ατόμων, εκμεταλλευόμενοι την αγωνία του κόσμου για την μεταθανάτιο ζωή και εν γένει το άγνωστο.

Παραθέτουμε πιο κάτω ιστορικά στοιχεία για  τους αφορισμούς στην Κέρκυρα, αρχίζοντας  την εισαγωγή στο θέμα αυτό, με την περιγραφή που δίνει ο Ιερέας Α.Χ.Τσίτσας στην ιστορική μελέτη του: «ΑΦΟΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΜΠΟΡΓΑ ΤΩΝ ΚΟΡΦΩΝ»-ιζ΄ αιώνας-. Δελτίο της Αναγνωστικής Εταιρίας Κερκύρας 1976 έτος 13 αριθ,13 σελ.115

Θέαμα συνηθισμένο, στους Κορφούς του ιζ΄αιώνα (17ος αιων.),μια μικρή, απόκοσμη, μαυροφορεμένη λιτανεία που ξεκινά από μια από τις αμέτρητες εκκλησίες της μικρής πολιτείας και αφού ελιχθεί στα στενά δαιδαλόμορφα καντούνια, σταματά σ΄ ένα πλάτωμα, απέξω από την εκκλησία, σπίτι ή εργαστήρι στον φόρο της χώρας ή των μπόργκων, έξω από τις πόρτες των τειχών, ή αλλού οπουδήποτε και διαβάζει ¨εις επήκοον¨ του συγκεντρωμένου λαού το μεγάλο αφορισμό…….. Δε θα πέφταμε ίσως πολύ έξω αν παραδεχώμαστε, ότι το γεγονός του αφορισμού ήταν, παρά τον μακάβριο χαρακτήρα του και την τρομακτική ατμόσφαιρα που δημιουργούσε, ιδιαίτερα εκείνα τα χρόνια , μια αλλαγή αρκετά υπολογίσιμη, στη μεγάλη νέκρα της εποχής ……

_-1aaab_600_x_281

Ο αφορισμός ήταν σκληρή τιμωρία που απευθύνονταν στον πνευματικό κόσμο του ανθρώπου. Γίνονταν με επίσημη εκκλησιαστική τελετή.  Οι ποινές του αφορισμού εκσφενδονίζονταν κατ’ αγνώστου, ή συγκεκριμένου ατόμου, δίνοντάς του ορισμένη διορία για να εμφανιστεί στις εκκλησιαστικές αρχές, αλλιώς θεωρούνταν αναθεματισμένος, καταραμένος όχι μόνο ο ίδιος,  αλλά  αυτό είχε επέκταση και στους απογόνους του. Αφορούσε επίσης όσους γνώριζαν κάτι για το μεγάλο ή μικρό παράπτωμα, είτε από προσωπική αντίληψη είτε από πληροφορίες που είχαν ακούσει και δεν το αναφέρανε στην εκκλησιαστική αρχή.

Οι συνέπειες του αφορισμού συνίσταντο στο ότι ο αφορισμένος εστερείτο όλα τα δικαιώματα που απολάμβαναν τα άλλα μέλη της Εκκλησίας δηλ. την Ευχαριστία, τις κοινές προσευχές και τα δώρα της Εκκλησίας, αλλά και την συναναστροφή στη συνηθισμένη κοινωνική ζωή με τους άλλους ορθόδοξους Χριστιανούς, αφού κάθε Χριστιανός που θα τολμούσε να επικοινωνήσει με οποιοδήποτε τρόπο με τον αφορισμένο, υπέκειτο κι αυτός στον ίδιο αφορισμό «Ακόμη να πίπτουν εις τον παρόντα αυστηρόν αφορισμόν και εκείνοι όπου ήθελαν τους συναναστραφή ή χαιρετίση αυτούς ως Χριστιανούς ή φάγουν και πιούν μετ’αυτών, αλλά μάλλον να τους απέχουν ως εχθρούς και αντιπάλους του Υψίστου Θεού»
Ως παρεπόμενη ποινή, η Εκκλησία της Κέρκυρας, απαγόρευε την εκκλησιαστική κηδεία και ταφή,  σ΄ όλους τους αφορισμένους οι οποίοι δεν μετανόησαν «Να μην ήθελαν δεχθούν το μιαρόν σώμα της αυτής Νικολέτας, αφορισμένης ,να το θάψουν εις την Εκκλησίαν, ούτε εις Νάρθηκα Εκκλησίας, ούτε ουδείς να ψάλη αυτό, εις ποινήν παρακούοντος αργείας αλύτου και δουκάτων εκατό αφιερωμένων εις ταις αυθεντικαίς χρίαις»
Πηγή «Η ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΕΣ ΤΗΝ ΕΝΕΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ (1604-1797). ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΧΡ.ΚΑΠΑΔΟΧΟΥ ΑΘΗΝΑ 1990>> σελ.153
Η πομπή αποφασίζονταν  κατά διαταγή του Μεγάλου Πρωτοπαπά όπως μας  παρουσιάζεται στο πιο κάτω έγγραφο
_001_600_x_301

 

(πηγή βλέπε πιο πάνω Α. Τσίτσα)

Μεγάλος Πρωτοπαπάς τότε, ήταν ο Χριστόδουλος Βούλγαρης.

_002_447_x_600

(πηγή  ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Το οικόσημο του Μεγάλου Πρωτοπαπά Χριστόδουλου Βούλγαρη (1675-1693)

Η προφορική παράδοση λέει, ότι η πομπή είχε την εκκίνησή της σε καθορισμένη μέρα και ώρα από την εκκλησία και κατευθυνόταν  στον τόπο που θα γίνονταν ο αφορισμός.Εμπρός πήγαινε ο Σταυρός με τον εσταυρωμένο, δηλ ο Σταυρός που έβγαινε την Μεγάλη Παρασκευή, πίσω ακολουθούσαν οι παπάδες με πένθιμα άμφια και μαύρα κεριά και οι καμπάνες χτυπούσαν πένθιμα.Μπορεί κανείς να  φανταστεί  μια φοβερή παράσταση,  η οποία παίζονταν σε βάρος της φοβίας των απλών ανθρώπων. Στο δρόμο οι παπάδες έψαλαν χαμηλόφωνα τροπάρια που ψάλλονται  την Μεγάλη Πέμπτη, θέλοντας  με αυτό να παρομοιάσουν τον αφορισμένο με τον Ιούδα.

Ο Γάλλος περιηγητής Σεντ- Σοβέρ, κατάπληκτος από την παρακολούθηση ενός αφορισμού γράφει:

Ο λαός συγκλονιζόταν σε τέτοιο βαθμό από αυτούς τους αφορισμούς ώστε είχε πειστεί ότι η γη έτρεμε τη στιγμή που διαβαζόταν το ανάθεμα.Είδα ανθρώπους να εκδηλώνουν τον τρόμο τους φωνάζοντας και κάνοντας σαν η γη να είχε πράγματι σειστεί.

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Ὀταν η πομπή έφτανε στον τόπο του αφορισμού διάβαζαν  ψαλμούς .Τον 34 με τις φοβερές κατάρες,τον 36 και τον 108 με στοίχους χαρακτηριστικούς για τις κατάρες.

Απόσπασμα του ψαλμού 108

_003_600_x_598

(πηγή βλέπε πιο πάνω Α. Τσίτσα)

Στο πιο κάτω έγγραφο του Πρωτοπαπά Χριστόδουλου Βούλγαρη  με ημερομηνία 19 Ιουνίου 1679, καθορίζονται οι προαναφερόμενοι ψαλμοί που θα ψέλνονται στους αφορισμούς.

_004_600_x_151

(πηγή βλέπε πιο πάνω Α.Τσίτσα)

Ο καθορισμός των ψαλμών που θα διαβάζονται, θεωρήθηκε απαραίτητος, διότι οι παπάδες προσέθεταν και δικές τους αυτοσχέδιες κατάρες.
Για να γίνει αφορισμός έπρεπε ο ενδιαφερόμενος να κάνει αίτηση στον Μ.Πρωτοπαπά. Δεν έχουν βρεθεί έγγραφες αιτήσεις, άρα προφορικά το ζητούσε ο ενδιαφερόμενος.Τότε ο Πρωτοπαπάς εξέδιδε το προφώνημα με πολλές λεπτομέρειες όπως το έγκλημα,την αιτία για τον αφορισμό κ.λ.π.και κατέληγε με την απειλή,το ανάθεμα,την κατάρα «στο όνομα της Αγίας και Ομουσίου και Ζωοποιού και αδιαιρέτου Τριάδος».
Μέσα από τα παμπάλαια εκείνα χαρτιά ξεπροβάλλουν πρόσωπα και πράγματα χρόνων περασμένων, πάθη και εκδικήσεις, κακίες και αγωνίες, εγκλήματα και φόβοι αδυναμίες και μικρότητες, στοιχεία και γεγονότα της ζωής, που παρά τις διαφορετικές συνθήκες οι οποίες χαρακτηρίζουν τις διάφορες εποχές, στη βάση της είναι πάντα η ίδια. (πηγή βλέπε πιο πάνω Α.Τσίτσα)
Βέβαια ο αφορισμός είχε και τα έξοδά του… ¨προς πάσαν ωφέλειαν επιτηδίεις¨.
Όσο περισσότεροι γίνονταν τόσο περισσότερα χρήματα συνέρεαν στα ταμεία της εκκλησίας και των λειτουργών της.
Επί εποχής Πρωτοπαπά Βούλγαρη η ταρίφα ήταν:
Για την κήρυξη 2,20
Ο σακελλάριος 2,10
Ο εκκλησιάρχης 2,60
Ο αρχιμανδρίτης 2,60
Ο ιερομνήμων   0.16
Ο άρχων των μοναστηριών  0.16
Οι λοιποί εάν κραχθώσι 0,12
Ούτως εύρον και ανήγειλαν μοι   0.12
Ο επόμενος λογαριασμός είναι της εποχής της αρχιερατείας του μητροπολίτη Κερκύρας Αθανασίου Πολίτη (1848-1870) και για αφορισμό που έγινε στο χωριό Καβαδάτες από πέντε παπάδες της πόλεως.
_005_600_x_322

(πηγή βλέπε πιο πάνω Α.Τσίτσα)

Μια ματιά στους 16 τόμους του Αρχείου των Μεγάλων Πρωτοπαπάδων που διενήργησε η Κα Αριάδνη Γερούκη, στα 4.377 αφοριστικά έγγραφα του Ιστορικού Αρχείου Κερκύρας των ετών 1675-1797 για το σύνολο της Πόλης ,Μπόργα ή εξώπολα και στα χωριά της εποχής καταμετρά:

-1.559 αφορισμούς για κλοπές

-1.152 για οροθέτηση ακινήτων (τερμονολόγηση)

-965 για ιδιωτικά χρέη και «σολδιάτικα» ( ετήσιες προσόδους σε χρήματα ή προϊόντα).

-303 για συκοφαντίες

-241 αναζητήσεις δημοσίων και ιδιωτικών εγγράφων.

-226 για εκδικήσεις.

-149 για εμπορικές διαφορές.

-118 αναζητήσεις χαμένων αντικειμένων.

-75 για ιεροσυλίες.

-18 για υγειονομικών μέτρων κατά της πανούκλας.

-14 για ψηφοθηρία στις εκλογές του Συμβουλίου των Ευγενών.

-12 για ενοικίαση δημοσίων φόρων.

-και 3 για παράνομους γάμους.

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Όπως παρατηρούμε ο αφορισμός ζητιέται από τους πάντες .Τον ζητούν πολύ εύκολα και για ασήμαντες  τις περισσότερες φορές, αιτίες.

_003_3_503_x_600

Αφορισμός για κλοπή μιας μάλλινης ζώνης.11/1/1691.

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Τον ζητούν άντρες-γυναίκες,άρχοντες-φτωχοί,αξιωματούχοι ντόπιοι και Βενετσιάνοι ,κληρικοί-λαϊκοί,Ορθὀδοξοι-Λατίνοι,ακόμη και Εβραίοι.Στην  πόλη της Κέρκυρας είχαμε έναν αφορισμό κάθε 15 ημέρες περίπου και στα χωριά πολύ περισσότερους.Βλέπουμε λοιπόν, ότι, μέσα στο σκοτάδι της εποχής, οι ιερωμένοι εκμεταλεύονται την αμορφωσιά και την φοβία του κόσμου, επιβάλουν την ισχύ τους και αναδυκνείονται απονομείς της δικαιοσύνης παρόλο που υπήρχαν Βενετικά  και εκκλησιαστικά δικαστήρια.

Ο αφορισμός γίνονταν πάντα με την παρουσία του μεγάλου πρωτοπαπά ή από εξουσιοδοτημένο από αυτόν ιερέα. Ο Βάιλος οσφριζόμενος την οικονομική ωφέλεια που είχε η εκκλησία από τους αφορισμούς, δεν άφησε τον εαυτό του απ’ έξω.Από το 1682 η δική του άδεια είναι απαραίτητη.Μπορούσε δε να απορρίψει το αίτημα. Όμως και εκείνος που ζητούσε τον αφορισμό, είχε το δικαίωμα να καταφύγει απ’ευθείας  στη Βενετία και να πετύχει το σκοπό του.

Στην περίπτωση που ο αφορισμός γινότανε για την πρόληψη επιδημίας,(θανατικού) λάμβαναν μέρος όλοι οι ιερείς της χώρας.Αναφέρουμε  περιπτώσεις όπως 1η) ο Βάιλος Βαρθολομαίος Vitturi ζητά αφορισμό για να ανακαλύψει «γραφές,ηνστρομέντα,αποφάσεις,παρτίδες,αποδείξεις νοδαρικές,αναγραφές παλαιαίς,ήτε άλλες γραφές όπου να περιέχουν διά την εμπαρουνίαν ονομαζομένην του αγίου ιππολίτου,και  αλτάβηλα, την οποίαν  ποσεδέρη….» 2η) οι Κανονικοί του Ντόμου για να μάθουν «τα όσα ευρίσκονται αφιερωμένα εις το ιερόν Καπίτολο των ευλαβεστάτων κανονικών εις στην περιοχήν του Κατακαλού…..» και 3η) και αυτός ακόμη ο λατινεπίσκοπος Μαρκ’Αντώνιος  Barbarigo «επιθυμώντας…να κάμη νέαν αναγραφήν εις τα παντοία αγαθά της μεγάλης εκκλησίας (Ντόμου) και τόπους αυτής.»

(πηγή βλέπε πιο πάνω Α.Τσίτσα)

_006_452_x_600

Αντίτυπο επιτιμίου κυριχθέν στην εξοχή την 3η Ιουλίου 1693, από τον Μεγάλο Πρωτοπαπά Αναστάσιο Αυλωνίτη.

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Επιτίμιο ή κανόνας στην Ορθόδοξη  Εκκλησία αποκαλείται η πράξη που πρέπει να καταβάλει ο εξομολογούμενος πιστός, ως θεραπευτική άσκηση κατά της αμαρτητιτικής επιθυμίας και ως απόδειξη της αληθινής μετανοίας του (Wikipedia).

Από τα προφωνήματα, θα μπορούσε κάποιος  να σκεφθεί, ότι δεν υπήρχε μέρος που να μη γίνονταν αφορισμοί. Οι περισσότεροι εντοπίζονται  στην περιοχή της Αγ.Παρασκευής ,των Αγ.Πάντων,στην Porta Reale,στο Καμπιέλλο,στην Πόρτα της Σπηλιάς, την Σπιανάδα,στο νέο Φρούριο και στην περιοχής της Loggia, το σημερινό Δημαρχείο.

Στους αφορισμούς της εποχής του Πρωτοπαπά Βούλγαρη εμφανίζονται και γνωστά ονόματα που έχουν σχέση με την ιστορία του τόπου,όπως του Θωμά Φλαγγίνη Ιδρυτή του Φλαγγινιανού φροντιστηρίου στον Άγιο Γεώργιο της Βενετίας ,του Νικόδημου Καροφύλλατου, κτήτορα  της μονής της Αγίας Αικατερίνης και του ιππότη Πρόσπερου Μαρίνη κτήτορα της μονής της Παναγίας Χρυσοπηγής των Καστελλάνων Μέσης.

(πηγή βλέπε πιο πάνω Α.Τσίτσα)

Εάν επεκταθούμε  λίγο στους αφορισμούς, με βάση τα ευρήματα  της κυρίας Αριάδνης Γερούκη που προαναφέραμε και τα εξετάσουμε κατά περίπτωση από την μελέτη Πρωταγμάτων , θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε:

Αφορισμοί· για τις κλοπές:

Μετά από την δύση του ηλίου, ο χώρος έπαιρνε μία τρομακτική σιγή. Οι περισσότεροι άνθρωποι, άρχοντες και φτωχοί, αμπαροκλειδωνότανε·στα σπίτια τους και το σκοτάδι επικρατούσε στους δρόμους.Εδώ θα επικαλεστούμε δύο στίχους από τον Διονύσιο Σολωμό.

«Βγαίνει ο κλέφτης για να κλέψει

Κι ο φονιάς για να φονέψει»

_008_438_x_600

Αφορισμός για την διάρρηξη μαγαζιού, στην εμπορική περιοχή Σπηλιά.

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Κλοπές γινόντουσαν  σε  σημαντικά  και ασήμαντα πράγματα.Κύριος  στόχος ήταν τα χρήματα,μετά ήταν τα χρυσαφικά και τα ασημικά και στη συνέχεια οτιδήποτε άλλο, όπως, οικοσκευές ρούχα κ.λ.π. Αξιοσημείωτο είναι ένα προφώνημα αφορισμού στις 23/2/1687 το οποίο εκτός από κλοπή εγγράφων αναφέρει ότι  έκλεψαν από την Παλαιόπολη «τα μάρμαρα τόσον πελεκισμένα, όσο και απελέκιτα όπου έμελλε να σερβίρουν εις την νέαν λότζα.»

Εύκολη λεία για τους  λωποδύτες, ήταν εκεί  όπου ο θάνατος, μαζί με το πένθος έφερνε αναστάτωση σε ένα σπίτι.

Ανάμεσα στα θύματαν των κλεφτών έχουν και οι εβραίοι την μερίδα τους. Αν και αλλόθρησκοι, καταφεύγουν  στην ορθόδοξη εκκλησία για να ζητήσουν αφορισμό.

Οι πράττοντες το αδίκημα της ληστείας δεν διακρίνουν ούτε πρόσφυγες ούτε φτωχούς. Τα οικιακά σκεύη φτωχών αλλά και πλουσίων, αποτελούν στόχους τους. Μέσα στις κλοπές συμπεριλαμβάνονται  και οι ιεροσυλίες, διότι οι εκκλησίες ήταν πρόκληση για τους κλέφτες. Μέσα σε αυτές εύρισκαν, χρήματα,ασήμι,καντήλια η δισκοπότηρα η θυμιατά, τα οποία είχαν σεβαστό βάρος εξαιρώντας την καλλιτεχνική τους αξία που καθόλου δεν τους ενδιέφερε. Από την μανία τους δεν ξέφυγε ούτε ο ναός του Αγίου Σπυρίδωνα. Ένα βράδυ του Μάρτη του 1680 « κάποιοι ετόλμησαν να πάρουν…ένα κανδύλι ασυμένιο, οπού ήτον κρεμασμένο διά τον εσταυρομένον  οπού είναι επί του άμβονος.» Άλλη φορά κλέψανε ένα από τα τρία ασημένια καντήλια μέσα στην κρύπτη του Ιερού Σκηνώματος  (13 Απριλίου 1685.)

Πολλές φορές ο κλέφτης βρίσκει την ευκαιρία και κρύβεται μέσα στην εκκλησία από την προηγούμενη το βράδυ.Οι ιερόσυλοι είναι αδίστακτοι κι όπως δεν τους εμποδίζουν οι καστρόπορτες των εκκλησιών με τους καδηνάτσους και τις αμπάρες τους, άλλο τόσο δεν τους τρομάζουν οι κατάρες των αφορισμών.

(πηγή βλέπε πιο πάνω Α.Τσίτσα)

Οροθέτηση,( τερμονολόγηση)  ακινήτων:

Για το θέμα αυτό, δεν έχουμε να αναφέρουμε τίποτα το ιδιαίτερο διότι  ο αφορισμός στις περιπτώσεις αυτές, είχε τον ρόλο  που  σήμερα έχουν   τα δικαστήρια, δηλ. τα εκκλησιαστικά αναθέματα προέρχονταν  σαν αποτέλεσμα μιας κοινωνικής διαδικασίας που επέσυρε θρησκευτικό  αποκλεισμό μέσα από τις συγκρούσεις  που υπήρχαν και υπάρχουν μέσα στην κοινωνία.

_006_2_437_x_600

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Αφορισμός για κληρονομική διαφορά από την περιοχή Γαρίτσας στην Κέρκυρα.

_005_2_439_x_600

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Αφορισμός για αναγραφή μπαρουνίας «Αγίου Ιππολύτου και Αλταβίλα»,(11 Ιουνίου 1675.)

Ιδιωτικά χρέη και «σολδιάτικα» ( ετήσιες προσόδους σε χρήματα ή προϊόντα).

Σολδιάτικο η Σολιάτικο (το): Παροχή κτήματος που προέρχεται από εδαφονομή.

Εδαφονόμιο είναι συμβόλαιο, που σύμφωνα με τον Ιόνιο Κώδικα  παραχωρείται ένα αστικό κτήμα σε κάποιον με την υποχρέωση να πληρώνει  με συμφωνημένη αμοιβή κάθε χρόνο χρήματα ή είδη. Η παραχώρηση μπορεί να είναι επ’ αόριστο  ή για   καθορισμένο χρόνο. Δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 20 έτη αλλά εάν ο υπόχρεος για τρία συνεχή έτη δεν καταβάλει αυτά που υποχρεούται τότε δύναται να διαλυθεί το σολδιάτικο.

Από τα πιο πάνω συμπεραίνουμε ότι η εκκλησία θα πρέπει να κέρδισε πολλά χρήματα, από τους αφορισμούς για τα χρέη και σολδιάτικα, όταν όπως αναφέρεται και πιο πάνω, από τους 4377 αφορισμούς, οι 965 αφορούσαν την κατηγορία αυτή.

_007_443_x_600

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Αφορισμός για αναγνώριση χρέους χωρίς έγγραφο (20 Δεκεμβρίου1680.)

Συκοφαντίες:

Η Συκοφαντία δεν έπαψε ποτέ να αποτελεί το προχειρότερο και συνηθέστερο όπλο των δειλών και μικροπρεπών ανθρώπων. Και στα παλαιότερα χρόνια που μας απασχολούν, όπως δυστυχώς και σε κάθε εποχή, φαίνεται πως ήταν στην ημερησία διάταξη. Πως λοιπόν μπορούσε να μην αποτελέσει μία από τις αιτίες για την κήρυξη του αφορισμού;

(πηγή βλέπε πιο πάνω Α.Τσίτσα)

Οι πιο πολλές περιπτώσεις συκοφαντίας  αφορούν την απιστία των γυναικών.

7__1689_400_x_600

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Χωρισμός  (απόδεμα) ανδρογύνου, μάγια κατά της «φυσικής και σαρκικής συνάφειας…»

_003_2_415_x_600

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Συκοφαντία για αθέμιτη σεξουαλική δραστηριότητα . 24 Φεβρουαρίου 1622.
Όμως η απιστία δεν είναι ο μόνος λόγος συκοφαντίας. Έχουμε κάθε λογής και μορφής δυσφημίσεις που καταντούν κατά την σημερινή άποψη, κωμικές. Έχουμε αφορισμό για τον φόνο ενός γαϊδάρου την περίοδο του τρύγου, γιατί, ο κακομοίρης μπήκε σε ξένο αμπέλι και τον σκότωσαν. Αφορισμός και κατηγορία   για το ρίξιμο μιας ψόφιας γάτας σ’ ένα πηγάδι, στον μπόργο του Σαρόκου. Ο ταλαίπωρος Αρώνης Αντώνης, έκανε αφορισμό, διότι διάφοροι γνωστοί του τον συκοφαντούσαν  ότι βρήκε κάποιον κρυμμένο θησαυρό θέλοντας έτσι να διασκεδάσουν την ανία τους με την δική του τρομάρα, φοβερίζοντάς τον πως θα τον καταδώσουν στην Δικαιοσύνη.
_004_3_436_x_600

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Συκοφαντία νεκρού, του Ιωάννου Ταρτάγιου, ότι « εβουρκολάκιασε».

_001_2_441_x_600

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Μπροστά στο σπίτι της Κασσανδρίνας  Καντσότου, στη Σπηλιά Κερκύρας κηρύσσεται αφορισμός για τα μάγια που ανακάλυψε ένας «κατεργάρης»(ναυτικός εργάτης), καθώς της καθάριζε τον φούρνο που έχει στο υπόγειο. Ήταν «κόκαλα ενός ορνιθόπουλου, ενωμένα με διάφορα καρφιά και στρίγγλες»23 Νοεμβρίου 1681.

_002_2_447_x_600

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Αφορισμός  για να λυθούν τα μάγια «καρδόπονον  ανυπόφορον» στην κερκυραία κυράτζα Μαρία Κονέλη.16 Αυγούστου 1681.

_004_2_405_x_600

(πηγή ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ:ΙΣΤΟΡΙΚΑ «Αφορισμός» 24 Φεβρουαρίου 2005)

Συκοφαντία ότι η Καλίτζα Λουπίνα «συνέλαβε και ετεκνοποίησε».

Για ψηφοθηρία στις εκλογές του Συμβουλίου των Ευγενών.

Κάθε χρόνο, τον Νοέμβριο γίνονταν οι εκλογές των μελών του Μεγάλου Συμβουλίου των ευγενών και των χρονικών αξιωματούχων, Συνδίκων, Χρονικών Δικαστών, Υγειονομικών Προβλεπτών, Τιμητών και Υπερασπιστών της Κοινότητος. Οι εκπρόσωποι αυτοί ήταν άμισθοι.

Οι εκλέκτορες δεν ψήφιζαν άξια άτομα που θα αναλάμβαναν την ευθύνη του λειτουργήματος τους,  αλλά ψήφιζαν αυτούς που είχαν μαζί τους συμφέρον και φιλοπροσωπία, για να μπορούν να τους χρησιμοποιούν όπως  αυτοί ήθελαν. Η Βενετική Κυβέρνηση για να αποτρέψει αυτή την κατάσταση προσέφυγε και στον αφορισμό που διαβάζονταν πριν από τις εκλογές «εις το κονσέγιο εις την Σπιανάδα».

Οι αφορισμοί στην Κέρκυρα, παρόμοιοι πιστεύω και σε άλλα μέρη, είχαν σαν σκοπό να απλώσουν οι εκκλησιαστικοί πατέρες την «πνευματική μάχαιρα» πάνω από έναν κόσμο που είχε και έχει μια μεταφυσική αγωνία και άγνοια. Την χρησιμοποίησαν με όσο πιο βάναυσο τρόπο με σκοπό την συμμόρφωση και υποταγή της κοινωνίας σ’ αυτούς, πέρα από κάθε θρησκευτική ιδεολογία και πέρα από κάθε πνευματική αξία.

Η ματαιοδοξία τους  ξεπερνά κάθε κοινωνικό κριτήριο ευπρέπειας ή δικαιοσύνης και στόχος τους ήταν η διατήρηση της εξουσίας τους επί του καταπιεζόμενου λαού αλλά και ο πλουτισμός τους. Είναι αξιόλογο να δούμε τα αποτελέσματα αυτής της τακτικής. Όπως αναφέρει ο Ιερέας Τσίτσας «τα αποτελέσματα ήταν πενιχρά. Μόνο 59 από τους 471 αφορισμούς της θητείας του Χ.Βούλγαρη που ιδιαίτερα μελετήθηκαν, παρουσιάστηκαν ένας ,λίγοι ἠ πολλοί, για να καταθέσουν, πάντως όχι οι κύριοι υπεύθυνοι.

Εδώ οδηγούμαστε  στο συμπέρασμα ότι το μέτρο ήταν αναποτελεσματικό κι  αυτό γιατί κατά την άποψή  μας αυτοί που έκλεβαν τα ασήμια της εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα ουδόλως τους επηρέαζαν οι κατάρες των παπάδων. Παρόλα αυτά οι αγνοί άνθρωποι που δεν είχαν σχέση με το έγκλημα πίστευαν ότι μέσα από τον αφορισμό κάτι θα κατάφερναν.

Η αλήθεια είναι ότι οι θεοσεβούμενοι πλήρωναν και οι πνευματικοί τους πατέρες κέρδιζαν. Θεωρούμε την πράξη αυτή της εκκλησίας απαράδεκτη από κάθε άποψη. Δυστυχώς και σήμερα όμως υπάρχει και τρομάζει, εάν και από μερικούς μητροπολίτες έχει απαγορευτεί (στην Κέρκυρα από τον μητροπολίτη Μεθόδιο).

Το πιο κάτω Βίντεο λέει του λόγου το αληθές.27/4/2012 πλατεία Συντάγματος

          




 

 

 
 

Πέτρος Λάντζας ο Κερκυραίος κουρσάρος του 16ου αιώνα

(Το άρθρο αυτό στηρίζεται κυρίως στην εξαιρετική δημοσίευση << ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000 του καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης Κου Παναγιώτη Ιωάννου  ο οποίος είχε την ευγενή καλοσύνη να μας το στείλει.) 

 

Η οικογένεια Λάντσα δυτικής προέλευσης στιγμάτισε  με  την παρουσία της την  Κέρκυρα για πολλούς αιώνες. Ήταν από τις πρώτες οικογένειες στο νησί. Μερικοί από αυτούς γράφτηκαν στο Λίμπρο ντ’όρο της Κέρκυρας. Μέλος της   ήταν και ο κουρσάρος, πειρατής και τυχοδιώκτης  Πέτρος Λάντζας.

Ο Παππούς του  Ανδρέας Λάντζας ,ήταν από το 1499 Castellano και το 1500 Capetanio Πάργας. Ο πατέρας του Γεώργιος, ήταν το 1544-1545 επίσης Capetanιo της ίδιας πόλης. Ο Αντώνιος Λάντζας, προφανώς συγγενής του, εκτελούσε χρέη Διερμηνέα  στην υπηρεσία των Βενετικών αρχών  της Κέρκυρας (Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.278 σημ.4)

Επί Καρόλου του 5ου η Ισπανία είχε καταφέρει να συγκροτήσει στη Νάπολη ένα δίκτυο πληροφοριών που δρούσε στο Λεβάντε, στο οποίο είχαν στρατολογηθεί πολλοί Έλληνες της Νάπολης. Ανάμεσά τους  πολλοί Ηπειρώτες, Κύπριοι και Μανιάτες. όπως επίσης και άλλοι από διάφορες   Βαλκανικές χώρες. Στη Νάπολη λειτουργούσε ταυτόχρονα και ένα γραφείο των μυστικών υπηρεσιών της  Γαληνότατης που συντόνιζε την κατασκοπεία στα Βαλκάνια και παρακολουθούσε από το 1576 τις κινήσεις των πρακτόρων στην Ήπειρο, στα Επτάνησα, στον Μοριά και ιδιαίτερα του αρχηγού της ισπανικής κατασκοπείας Pietro Lanza, πρώην βενετσιάνου διοικητή της Πάργας.

Κελλιανός http://kellianos.blogspot.gr/2012/03/blog-post_31.html

Στα τέλη του 16ου αιώνα χρι­στιανοί πειρατές έκαναν την εμφάνισή τους στην ανατολική Μεσόγειο, ασκώντας πειρατεία παράλληλα με μουσουλμάνους, Βέρβερους και Οθωμανούς. Οι χριστιανοί κουρσάροι βρίσκο­νταν συνήθως στην υπηρεσία του πάπα, των Ισπανών αντιβασιλέων της Νάπολης και της Σικελίας, καθώς και των Μεδίκων της Φλω­ρεντίας……….. Κύριος εκφραστής αυτής της πολιτικής υπήρξε ο Δον Πέδρο Τελέζ Γκιρόν, ο Δούκας της Οσούνας. Κατά τη δεκαετή θητεία του ως αντιβασιλέας της Νάπολης δημιούργησε ίσως τον μεγαλύτερο χριστιανικό κουρσάρικο στόλο της εποχής που τον χρηματοδοτούσε ο ίδιος. Στη Νάπολη είχε συγκεντρωθεί η αφρόκρεμα των χριστιανών κουρ­σάρων. Οι επιδρομές τους στο αρ­χιπέλαγος δεν είχαν στόχο μόνο το κέρδος, αλλά και την πρόκλη­ση όσο το δυνατόν περισσότερων ζημιών στην Οθωμανική Αυτο­κρατορία, με την παράλυση του εμπορίου της και την αύξηση του κύρους της Ισπανίας σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Ο Δον Πέδρο Τελέζ Γκιρόν είχε αποκτήσει τόσο με­γάλη δύναμη, που προσπάθησε ακόμα και να καταλάβει την ίδια τη Βενετία· την τελευταία στιγμή όμως τα σχέδιά του αποκαλύφθη­καν. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε και την αιτία της πτώσης του.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο ο Δούκας της Τοσκάνης όσο και ο αντιβασιλέας της Νάπολης είχαν στενές σχέσεις με το ελληνικό στοιχείο. Οι εντολές που έδιναν στους καπετάνιους των πλοίων τους ήταν σαφείς: να μην επιτί­θενται σε ελληνικά πλοία ούτε να πλήττουν τα χωριά και τις περιου­σίες των Ελλήνων. Αντίθετα μάλι­στα, τους παρότρυναν να παρέ­χουν στους Έλληνες κάθε δυνατή βοήθεια και να καλλιεργούν το επαναστατικό πνεύμα τους ενάντια στους Τούρκους. Δεν είναι λίγες οι καταγραφές που αναφέρουν ότι ισπανικές γαλέρες αλλά και γαλιόνια της Φλωρεντίας εφοδία­σαν τους κατοίκους της Μάνης με μπαρούτι, αρκεβούζια και άλλα πο­λεμοφόδια. Η πολεμική ενίσχυση που πρόσφεραν όμως στη Μάνη έ­κρυβε ένα κρυφό σχέδιο: είχαν την ελπίδα ότι οι Μανιάτες τελικά θα απογοητεύονταν από τις συνεχείς συγκρούσεις και θα μετανάστευαν στην Τοσκάνη και στη Νάπολη. Στις εν λόγω περιοχές υπήρχε μεγάλη ανάγκη για εργατικά χέρια, προκει­μένου να καλλιεργηθούν τα χωρά­φια και να αρχίσουν να αποδίδουν. Το σχέδιό τους όμως δεν πραγμα­τοποιήθηκε. Εξάλλου, η πολιτική της Βενετίας ήταν αντίθετη, καθώς επιδίωκε την παραμονή των Μα­νιατών στην πατρίδα τους, επειδή οι Βενετοί χρησιμοποιούσαν τα λι­μάνια τους για ανεφοδιασμό αλλά και ως καταφύγιο. Επίσης, συχνά πυκνά κατέφευγαν στη Μάνη για να επαν­δρώσουν τις γαλέρες τους.

…….Τα κυριότερα λάφυρα της πει­ρατείας ήταν οι άνθρωποι γιατί μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως κωπηλάτες στις γαλέρες, να πουληθούν ως σκλάβοι ή να εξαγο­ραστούν από τους συγγενείς τους, ειδικά εάν ήταν εύπορα πρόσωπα. Πρέπει να τονιστεί ότι η εξαγορά των αιχμαλώτων ήταν μία από τις πιο επικερδείς επιχειρήσεις εκείνη την εποχή. Αυτή ήταν και η αιτία που συγκροτήθηκαν ειδικά ταμεία από τους Έλληνες, για να μπορούν να προσφέρουν το αντίστοιχο χρη­ματικό ποσό («σκλαβιάτικα») για την εξαγορά των αιχμαλώτων. Στη δυτική Ευρώπη είχαν δημιουργη­θεί εταιρείες για την εξαγορά αιχ­μαλώτων από τους πειρατές. Όταν ένας σκλάβος κατάφερνε να πλη­ρώσει τα λύτρα που του ζητούσαν, τότε απελευθερωνόταν και του χο­ρηγούσαν ένα πιστοποιητικό («τεσκερές»), με το οποίο ο ιδιοκτήτης του σκλάβου βεβαίωνε ότι είχε λά­βει τα λύτρα.

Σημαντικά λάφυρα επίσης ήταν τα ζώα και οι σοδειές, γιατί μπο­ρούσαν να εκποιηθούν άμεσα και ταυτόχρονα να θρέψουν το πλήρω­μα του εκάστοτε πειρατικού πλοί­ου. Άλλη αξιόλογη λεία ήταν τα εμπορεύματα, ιδιαίτερα τα πολύ­τιμα, που μετέφεραν τα εμπορικά πλοία. Βέβαια, οι πειρατές που τα άρπαζαν δεν μπορούσαν να απο­κομίσουν κέρδος ανάλογο με την αξία τους. Ο κυριότερος λόγος ή­ταν ότι επιθυμούσαν να βγάλουν το κέρδος της λείας τους γρήγορα, με αποτέλεσμα να εκποιούν τα εμπο­ρεύματα σε πολύ μικρότερη τιμή από την πραγματική τους αξία.

Πειρατικές ιστορίες στη Μεσόγειο http://piracyandsea.blogspot.gr/2010/08/blog-post_24.html

Χρονολογικά σημειώματα από την ζωή και τη δράση του ραδιούργου Κερκυραίου

Ο Πέτρος Λάντζας γεννήθηκε το 1530. (Γεράσιμος Χυτήρης ΤΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΚΕΡΚΥΡΑΙΟΥ Κερκυραϊκό Βήμα)

Για τα παιδικά του χρόνια αλλά και μετέπειτα μέχρι την ηλικία των τριάντα τεσσάρων ετών δεν έχουμε στοιχεία. Η πρώτη μας πληροφορία γι΄ αυτόν ξεκινά το 1564. Το έτος αυτό ο Πέτρος Λάντζας καταδικάζεται από την Βενετία σε εξορία στη Σαγιάδα και του απαγορεύεται να κυκλοφορεί στην επικράτεια της Γαληνότατης ένεκα κάποιου φόνου. Παραθέτουμε πιο κάτω την δράση του κατά χρονολογία καθότι όπως θα δούμε  ολόκληρη η ζωή του από χρόνο σε χρόνο είναι γεμάτη από κουρσάρικες επιχειρήσεις, πειρατείες και διπλωματικές δολοπλοκίες.

1568

Στέλνει επιστολή προς το συμβούλιο των Δέκα ζητώντας άρση της απόφασης εξορίας του. Ζητά να ληφθούν υπόψη  οι  ευκαιριακές επιθέσεις που έκανε,  τις φθορές κατά των Τούρκων, τις υπηρεσίες που είχαν προσφέρει οι πρόγονοί  του στη Βενετία και τις υποσχέσεις του ότι θα έπειθε τους Χιμαριώτες να σταματήσουν τις πειρατικές επιδρομές στο στενό της Κέρκυρας,(Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.278) Η διαμορφούμενη κατάσταση απαιτούσε δίκτυο πληροφοριοδοτών αξιόπιστων και δραστήριων, πράγμα που προβλημάτιζε τόσο τους Βενετούς όσο και τους Ισπανούς, αφού και οι Τούρκοι διέθεταν ανάλογη οργάνωση. Τον Μάρτιο  του 1568 ο Πέτρος Λάντζας ζήτησε από τις Αρχές της Κέρκυρας να παρακολουθεί τις τουρκικές κινήσεις από τη Ναύπακτο έως τη Χιμάρα. Η επανάσταση του Διονυσίου του«Σκυλοσόφου» 1611http://www.livepedia.gr/content-providers/periskopio/1632SKYLOSOFOS.pdf

Η Βενετική διοίκηση της Kέρκυρας χορηγεί άδεια ελεύθερης κυκλοφορίας στον Πέτρο Λάντζα. Αναλαμβάνει  την υποχρέωση να κατασκοπεύει τις τουρκικές κινήσεις στις περιοχές της Πρέβεζας και Nαυπάκτου. Έκανε τολμηρές επιδρομές στην περιοχή του Δέλβινου και σε τουρκικά πλοία. Από το σημείο αυτό και για έξι χρόνια ο Λάντσας αναλαμβάνει για λογαριασμό της Βενετίας επικίνδυνες  επιχειρήσεις σε όλη την Αδριατική και όχι μόνο.

Σκοπός της Βενετίας ήταν να δημιουργεί και να υποστηρίζει τοπικές εξεγέρσεις εναντίον των Τούρκων, να γίνονται επιθέσεις στα τουρκικά πλοία  να συλλαμβάνονται τούρκοι αιχμάλωτοι με σκοπό να χρησιμοποιηθούν σαν  κωπηλάτες,

__412_x_326

να συλλέγονται πληροφορίες από αυτούς ώστε να διαβιβάζονται στην Βενετία,  και  γενικότερα να   πληροφορούνται  για τις κινήσεις του Τουρκικού στόλου. Ο κατάλληλος άνθρωπος για τους σκοπούς  αυτούς ήταν ο Πέτρος  Λάντζας στον οποίο και ανατέθηκαν επίσημα από την Γαληνότατη.

1570-1571

_1_558_x_419

Μπρικαντίνι

Tο  1570  αιχμαλώτισε τρία τουρκικά μπριγκαντίνια στο Iόνιο Πέλαγος.

Tο 1571 πριν από τη ναυμαχία της Nαυπάκτου, ο Λάντζας σε αιφνιδιαστική επίθεση στο Δέλβινο άρπαξε μεγάλο αριθμό αλόγων και τα μετέφερε με ασφάλεια στην Kέρκυρα.  Αποβιβάστηκε  σε γειτονική περιοχή της Πρέβεζας, επιτέθηκε με επιτυχία στις τουρκικές αρχές στην Παραμυθιά και τα Γιάννενα και συνέλαβε δύο μπριγκαντίνια. Πέρασε στο εσωτερικό της Hπείρου και με τους συντρόφους του, λεηλάτησε και μετέφερε μεγάλες ποσότητες τροφίμων στην Κέρκυρα η οποία   βρίσκονταν γενικότερα σε ναυτικό κλοιό από την Τουρκική αρμάδα  και λεηλατημένη από επιδρομές της απέναντι στεριάς.

Το ίδιο έτος συμβάλει σε κίνημα που ξεκίνησε στη Χιμάρα και κατέληξε στην κατάκτηση του Σοποτού. Με τον τρόπο αυτό οι Βενετοί βάζουν πόδι μέσα στην Ήπειρο. Τον Αύγουστο του 1570 οι Μανιάτες εντόπιοι οπλαρχηγοί κατέλαβαν το Πόρτο Κάγιο, το οποίο οι Τούρκοι είχαν οχυρώσει. Η αναταραχή επεκτάθηκε και στις γύρω περιοχές, τη Λακωνία, τη Μεσσηνία, ακόμα και την Αργολίδα. Η Υψηλή Πύλη δεν έμεινε άπραγη. Ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις διοχετεύθηκαν στον Βορειοδυτικό ελλαδικό χώρο υπό τον Αχμέτ πασά. Την επανάσταση καθοδηγούσαν στην περιοχή οι Γεώργιος Ρένεσης και Πέτρος Λάντζας. http://truth.freeforums.org/topic-t7671.html

Μετά από τις επιτυχίες του αυτές, η Βενετία όχι μόνο απέσυρε την ποινή που του είχε επιβάλει το 1564, αλλά τον εφοδίασε  με πλοία και άνδρες για να συνεχίσει τις κουρσάρικες επιχειρήσεις του στην Αδριατική. Παράλληλα με τα πιο πάνω ο Λάντζας με επιστολή του προς τον Δόγη ζητά να του σταλούν τα απαραίτητα εφόδια σε άνδρες και υλικά για την ανοικοδόμηση της Πάργας μετά  τις ζημιές  που είχε πάθει από τους Τούρκους, λόγω του ότι οι  Παργινοί είχαν βοηθήσει στις εξεγέρσεις. Σημειώνεται ότι στην επιστολή αυτή προσθέτει ότι εκτός από τα πιο πάνω γνωστά κατορθώματά του πρέπει να λάβουν υπόψη « την καθυπόταξη του χωριού Αγιά  αλλά και την δολοφονία του Τούρκου Βοεβόδα. Τις ενέργειές του αυτές πληροφορούνταν  ταυτόχρονα και ο Ισπανός Αντιβασιλέας της Νάπολης μέσω του προξένου του στην Κέρκυρα.»* (Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.278 σημ. 8).

* από τις αποικίες της Ισπανίας ήταν και η αντιβασιλεία της Νάπολης.

Η Επιστολή προς τον Δόγη έχει ως εξής:

001a_600_x_582

Και η απάντηση της Βενετίας:

002c_401_x_600

(ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ ΕΤΟΣ Θ! ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ Νοέμβριος - Δεκέμβριος 1960 Κ.Δ.ΜΕΡΤΖΙΟΥ:ΜΙΑ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΓΑΣ ΚΑΙ Ο ΚΕΡΚΥΡΑΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ΛΑΝΤΖΑΣ.)

Πάρθηκε απόφαση να του δοθούν 1.000 δουκάτα πενήντα στρατιώτες και 20 δουκάτα τον χρόνο. Τελικά τον συνοδεύουν 150 πεζοί,8 χτίστες,6 ξυλουργοί και ένας μηχανικός για να επισκευάσουν το φρούριο της Πάργας (Γεράσιμος Χυτήρης ΤΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΚΕΡΚΥΡΑΙΟΥ Κερκυραϊκό Βήμα)

_2_405_x_310

Το κάστρο της Πάργας

Έτσι παρόλη την  απόφαση που πάρθηκε το καλοκαίρι του 1571, οι Τούρκοι επιτίθενται και πάλι στην Πάργα. Το  μόνο που καταφέρνει ο Λάντζας μαζί με τον Διοικητή της Πάργας Δήμο Μόσχο, είναι να μεταφέρουν  πριν από την επίθεση, τους κατοίκους της στην Κέρκυρα.

Την  ίδια εποχή παρόμοιες επιχειρήσεις ανέλαβαν και άλλοι Kερκυραίοι, που διέθεταν ιδιόκτητα πλοία. O Xριστόφορος Kοντοκάλης με τη δική του γαλέρα άσκησε πειρατικές επιδρομές στη Σαγιάδα και το Bουθρωτό.  Οι  Πέτρος Mπούας, Στυλιανός Xαλικιόπουλος, Γεώργιος Kοκκίνης και Πέτρος Kαραβέλας, Kερκυραίοι, και ο Παύλος από τα Xανιά πραγματοποίησαν επιδρομές στην απέναντι περιοχή και αποκόμισαν πλούσια λάφυρα.

_3_554_x_504

 Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου έγινε στις 7 Οκτωβρίου του 1571

Λίγο πριν τη Ναυμαχία, στην οποία έλαβε μέρος ο Λάντζας, έκανε επιχείρηση-επιδρομή στη Βόρεια Ήπειρο και μετέφερε τρόφιμα  στην Κέρκυρα, η οποία δοκιμάζονταν από λεηλασίες των Τούρκων. Κατά την διάρκεια της επιχείρησης αυτής σκότωσε τον Τούρκο διοικητή της Παραμυθιάς  και έναν Μπέη στα Γιάννενα. (Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.279).

Εξέγερση στην Βόρεια Ήπειρο και την Μάνη.

Ο ενθουσιασμός των ραγιάδων, οι υποσχέσεις των χριστιανών ηγεμόνων και οι φήμες για αποβάσεις βενετικών και ισπανικών στρατευμάτων, παρακίνησαν τους Έλληνες σε ασυντόνιστες πολεμικές ενέργειες, αφού θεωρούσαν ότι οι σύμμαχοι θα συνέχιζαν το έργο πού τόσο εντυπωσιακά είχαν αρχίσει στις 7 Οκτωβρίου 1571. Οι συνήθεις ύποπτοι και ανυπότακτοι Μανιάτες αλλά και οι Ηπειρώτες βρίσκονταν ήδη σε επαναστατικό αναβρασμό, οπότε ο θρίαμβος στη ναυμαχία της Ναυπάκτου τους παρότρυνε να επεκτείνουν τις επαναστατικές επιχειρήσεις τους. Οι Χιμαριώτες σε συνεργασία με Βενετούς και άλλους Έλληνες, υπό τις διαταγές του Θωμά Μουζάκη, Μανόλη Μόρμορη, Χριστόφορου Κοντοκάλη, Πέτρου Λάντζα καί Γεωργίου Ρένεση κατέλαβαν τό Σοποτό (Μπόρσι) καί ορεινά χωριά στην περιοχή του Αργυροκάστρου, του Γαρδικιού, της Άρτας καί της Παραμυθιάς. Με τη συνδρομή του Βενετού Σεβαστιανού Venier καί επτανήσιων μαχητών προσπάθησαν να καταλάβουν τη Λευκάδα,  χωρίς  όμως επιτυχία.

Ο Λάντζας τον Νοέμβριο πολιορκεί το Μαργαρίτι και έτσι η ευρύτερη περιοχή έρχεται στα χέρια των Βενετών. Απαιτεί να είναι αυτός που θα διοικεί την  όλη περιοχή .

1573

Την 9η Ιανουαρίου του 1573 γίνεται governator di Parga και ολόκληρης της περιοχής που βρίσκονταν στην Βενετική κυριαρχία αποκτώντας τον τίτλο του ιππότη που ήδη διεκδικούσε. Του έχουν δοθεί ευρύτατα διοικητικά,  δικαστικά και στρατιωτικά δικαιώματα. Επιφορτίζεται και με την εντολή να στρατολογεί εθελοντές κωπηλάτες για τον Βενετσιάνικο στόλο. Ο Πέτρος Λάντζας βαδίζει σταθερά για υψηλότερα αξιώματα.

 Η εξέλιξη όμως των ευρωπαϊκών ζητημάτων δεν ήταν πλέον ευνοϊκή για τους Έλληνες. Οι Ισπανοί είχαν να αντιμετωπίσουν συγκρούσεις στην περιοχή τους και οι Βενετοί είχαν μεγάλες οικονομικές δυσκολίες. Ύπουλοι οι  Βενετοί, εντελώς ξαφνικά υπέγραψαν την συνθήκη με  τον σουλτάνο (1573) αφήνοντας μόνους στον αγώνα τους Ισπανούς και τον πάπα οι οποίοι τους χαρακτήρισαν προδότες της χριστιανοσύνης.

Παρ' όλες τις αντιξοότητες, τα κινήματα όχι μόνο συνεχίστηκαν αλλά εντάθηκαν. Μία από τις κύριες αιτίες ήταν το παιδομάζωμα: «να μάση εκ τους χριστιανούς τα παιδία, όποιος έχει δύο παιδία να πάρη το ένα και όποιος έχει τέσσαρα να πάρη τα δύο να τα κάμη Τούρκους... και εις αναίρεσι των χριστιανών» (επιστολή Τιμοθέου). Ένας από τους πρώτους που αντέδρασαν στη Βενετοτουρκική ειρήνη ήταν ο  Λάντζας.

Τον Ιούλιο του 1574 έρχεται προς τις αρχές της Ζακύνθου και τον Βάϊλο της Κέρκυρας η ακόλουθη επιστολή.

9 Ιουλίου 1574

ORDRE DU CONCEIL DES X RELATIF A L’ALBANAIS PIERO LANZA

Al Proveditor del Zante et Conceglieri

Merita l’audacia di Piero Lanza et le scelerita da lui commesse secondo che per vostre lettere de 14 del mese di maggio passato ne havete avvisato li capi del conseglio nostro di x che che si proceda contro di lui con quell termini che sono convenient alla giustizia tanto piu, quanto che essendo esso bandito habi havuto ardimento di romper I confine, et commetter le scelerita che ha fatto, non dovendo in questo suffragarlo patente de principi alieni, poiche con tal modo fa incuria anco alli medesimi principi che se serveno de lui, pero ve commettemo col conseglio nostro de x et zonta, che capitando el ditto Piero Lanza in quell’isola, facciate chel sia preso, et subito lo farete appicar per la gola, si  chel muori, et se non si potesse commondamente haver vivo, lo farete ammazzar di rrchibusada o in altro modo che vi parea, advertendo pero quelli che faranno l’eggeto che non offendano alcune di quelli che fusse in sua compagnia, anzi li farete accarezar et dire che a loro, come a servitor del Serenissimo Re Catholico overo delli illustrissimi soi ministry siete per far ogni cortesia, ma che verso  colui bandito et malfator e stato forza eseguir la giustitia, essendo voi sicurissimi che se a quei Signori che l’adoperavano, fosse state note le sue pessime qessime qualita, non se ne sariano mai serviti, et di quanto succedera, ne darete aviso alli capi sopradetti.

Simile al baylo e proveditor di Corfu mutatis mutandis

De parte – 27. De non-0, Non sync.- 0.

Σε ελεύθερη μετάφραση το έγγραφο αναφέρει:

Εξ’ αιτίας της θρασύτητας των κακουργημάτων τα οποία έχει διαπράξει με βάση το γράμμα της 14ης του περασμένου Μαΐου, προειδοποιήθηκαν οι αρχηγοί του συμβουλίου των Δέκα ότι θα προχωρήσουν εναντίον του με τους κανόνες της δικαιοσύνης. Όταν αυτός ήταν εξόριστος τόλμησε να ξαναπεράσει τα σύνορα και να ομολογήσει τα αδικήματα του, τα οποία όμως υπερβαίνουν τις αρχές μας. Το συμβούλιο των Δέκα διατάσσει με το που θα εμφανισθεί στο νησί να συλληφθεί και αμέσως να απαγχονιστεί  και με αυτόν τον τρόπο  να πεθάνει .Εάν δεν μπορέσετε να τον συλλάβετε ζωντανό, να τον τουφεκίσετε ή να τον σκοτώσετε με όποιο τρόπο νομίζεται εσείς. (Επειδή όπως  φαίνεται πιο κάτω,    η επιρροή του Λάντζα ήταν μεγάλη στο λαό και στο στράτευμα  η επιστολή καταλήγει:) Να προειδοποιήσετε τους εκτελεστές  να μην έχουν τύψεις γι’ αυτό που θα κάνουν γιατί δεν προσβάλουν κανέναν από τους ανθρώπους που ήταν μαζί του. Αντίθετα να τους φερθείτε σωστά και να τους πείτε ότι βρίσκονται εκεί σαν υπηρέτες του πολύ ειρηνικού Καθολικού Δόγη και των επιφανών (Βενετσιάνων) και ότι πράττουν εναντίον του εξόριστου και κακούργου (Λάντζα) καθώς είναι επιτακτική ανάγκη να αποδώσουν  δικαιοσύνη, όπως κι ότι αν οι ίδιοι οι φίλοι του Λάντζα γνώριζαν την ποιότητά του δεν θα τον είχαν υπηρετήσει ποτέ.

Φαίνεται πως είχε αποδειχθεί ότι ήταν κατάσκοπος των Ισπανών, οι οποίοι   απέβλεπαν να γίνουν κύριοι των βενετσιάνικων κτήσεων στις Δαλματικές ακτές. Ξεφεύγει ζητώντας καταφύγιο στην Νάπολη,

_4_352_x_311

Ο Ναύσταθμος της Νάπολης την εποχή εκείνη.

που είναι κάτω από την κυριαρχία των Ισπανών. Παράλληλα η Bενετία που συνθηκολόγησε με την Πύλη, άλλαξε αυτομάτως  την συμπεριφορά της απέναντι στους Έλληνες πειρατές υπηκόους της.

Ο Λάντζας αλλάζει αμέσως προστάτες.  Από το 1560 οι Χιμαριώτες είχαν επαφές με τους απεσταλμένους του βασιλιά της Ισπανίας Φιλίππου του Β!.

_5_407_x_554

Ο Πέτρος Λάντζας που είχε πάρει και τον τίτλο του σοπρακόμιτου στη βενετική γαλέρα του,  δεν αλλάζει τακτική. Συνεχίζει τις πειρατικές εξορμήσεις του για λογαριασμό πια των Iσπανών  στο Iόνιο Πέλαγος. Προξένησε πολλές καταστροφές στο ναυτικό και στα νησιά της Bενετίας  αλλά και σε εμπορικά πλοιάρια των υπηκόων της.Ήταν ένας άνθρωπος που οι Ισπανοί παρακολουθούσαν την δράση του και ενημερώνονταν για τις ικανότητες που έδειξε στη θάλασσα όσο και την γνώση του και τις επιχειρήσεις του στις Ηπειρωτικές ακτές. Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι μετά την νίκη των χριστιανικών δυνάμεων και την δυναμική της Ισπανίας στις Δαλματικές και Ηπειρωτικές ακτές ένας άνθρωπος σαν τον Κερκυραίο κουρσάρο θα τους ήταν πολύ χρήσιμος. Εικάζεται ότι πλησίασαν τον Λάντζα και του υποσχέθηκαν χρήματα και δόξα, τα οποία αυτός προφανώς δέχτηκε.

1575

Για τους Ισπανούς το κέντρο των αποφάσεων ήταν το Palazzo Reale Νάπολι.

_6_558_x_350

Το έτος αυτό ο Αντιβασιλέας της Νάπολης καρδινάλιος Granvelle,

_7_390_x_504

Antoine Perrenot de Granvelle

αναθέτει στον Λάντζα την αρχηγία του στόλου του Ότραντο και τον τοποθετεί στην θέση κλειδί: Επικεφαλή  των κατασκόπων που δρούσαν στην Ανατολή. Η είδηση αυτή των αρμοδιοτήτων του μεταδόθηκε  στη Βενετία με κρυπτογραφημένη επιστολή από την Κέρκυρα. . (Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.279 σημ 20)

Σε διπλωματικό επίπεδο, ο πρόξενος της Βενετίας στο Ότραντο, ενημερώνει τον Βενετσιάνο πρεσβευτή στη Νάπολη για τα κακουργήματα που κάνει ο Λάντζας σε βάρος των Βενετσιάνικων πλοίων και γενικά της Βενετίας. Νέος Αντιβασιλέας της Ισπανίας στη Νάπολη είναι ο Μαρκήσιος de Mondejar.

_8_135_x_179

Marquesado de Mondéjar

O Βενετσιάνος πρεσβευτής κάνει επίσημη διαμαρτυρία προς τον αντιβασιλέα. Ο Mondejar του υπόσχεται να τιμωρήσει τον Κερκυραίο και μάλιστα θα διευκολύνει ώστε να μην βλάπτονται τα συμφέροντα της Βενετίας. Αντιλαμβανόμαστε εδώ, πως  αυτή είναι η γλώσσα της διπλωματίας που απέχει πάρα πολύ από την πραγματικότητα. Ο Mondejar ,ο Ισπανός διοικητής του Μπάρι και του Ότραντο Francisco Alvarez de Ribera και ο Λάντζας, συνεργάζονται αδιάκοπα μέχρι το 1579.Ο Κερκυραίος δρα στην Αδριατική και αναφέρει λεπτομερώς τις επιχειρήσεις του στους προϊσταμένους του. (Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.282)

1576

Πάλι ο Πέτρος Λάντζας για λογαριασμό των Ισπανών τώρα, στα γνωστά του λημέρια. Παίρνει πολεμοφόδια στη Χιμάρα για τον πληθυσμό, καταστρέφει το Σοποτό που το είχε καταλάβει παλιότερα για λογαριασμό των Βενετσιάνων, κατεβαίνει στη Πρέβεζα και συλλέγει πληροφορίες για τις κινήσεις των Τούρκων και περνά στην Κέρκυρα. Το συμβούλιο των δέκα τον επικηρύσσει ξανά. Ο πανέξυπνος και ραδιούργος Κερκυραίος δεν πτοείται με τίποτα.

1577

Το έτος αυτό έγιναν διαβήματα που αφορούσαν  τα πλοία της Νάπολης και δρούσαν για την συλλογή πληροφοριών. Την αρχηγία είχε ο Πέτρος Λάντσας. Σύμφωνα με τις Ενετικές αρχές, τα πλοία δεν έπρεπε να εισέλθουν στο στενό της Κέρκυρας, αλλά να πάνε σε συμμαχικά λιμάνια που θα μπορούσαν ελεύθερα να ελλιμενιστούν. Δεν αρκέστηκαν όμως μόνο σε αυτό αλλά έκαναν επιδρομές και στα απέναντι Τουρκικά παράλια παίρνοντας Οθωμανούς σκλάβους.

Οι Ισπανοί της Νάπολης και οι εκπρόσωποι της Βενετίας βρίσκονται σε προστριβές εξ’ αιτίας του Λάντζα. Ο Valerio Antelmi Βενετός πρόξενος στη Νάπολη, διαμαρτύρεται προς τον αντιβασιλέα ότι ο Κερκυραίος δεν αφήνει την αλληλογραφία του να φθάσει,  λόγω των επιδρομών  που κάνει καθώς και ότι συλλαμβάνει καράβια με  εργάτες, υλικά και πολεμοφόδια που έστελνε η Βενετία για το τείχισμα της Κέρκυρας, μη φτάνοντας  ποτέ στον προορισμό τους. Ζητούσε την άμεση απομάκρυνσή  του από τον στολίσκο του Ότραντο και ότι με τις πράξεις του αμαύρωνε τις καλές σχέσεις μεταξύ του Βασιλείου της Ισπανίας και της Γαληνοτάτης.Ο Κερκυραίος απάντησε στις κατηγορίες ότι προσπάθησαν να τον σκοτώσουν στην Κέρκυρα, παρόλο που ήταν σε αποστολή του Καθολικότατου Βασιλέα και ότι είχε δεχθεί επίθεση ο Ισπανός εκπρόσωπος στο νησί.

Οι Βενετικές αρχές της Κέρκυρας αιχμαλωτίζουν ένα μπριγκαντίνι του Λάντζα που έπλεε στο Ιόνιο.Ο Ισπανός διοικητής του Μπάρι και του Ότραντο, Ribera, απάντησε με κράτηση Βενετικών πλοίων στο Ότραντο και με την σύλληψη των ευγενών Tommaso Contarino και Marco Giustinian, οι οποίοι στη συνέχεια οδηγήθηκαν στην Νάπολι, όπου παρέμειναν φυλακισμένοι για ένα περίπου μήνα. (Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.283).

Ο Λάντζας απορρίπτει τις κατηγορίες χρησιμοποιώντας την αποστολή που του είχε ανατεθεί για λογαριασμό του βασιλιά της Ισπανίας και ότι το πλοιάριό  του βρίσκονταν στα χωρικά ύδατα της Ισπανικής επικράτειας. Σε διπλωματικό επίπεδο ο πρεσβευτής της Βενετίας Antelmi πήγε στον άνδρα που όπως ο ίδιος  έλεγε κυβερνούσε πραγματικά το βασίλειο,τον regente Salazar και στον αντιβασιλέα Mondejar για  επίσημη διαμαρτυρία.Και από τους δύο πήρε την απάντηση ότι ο Κερκυραίος είχε την πλήρη κάλυψη του Βασιλιά της Ισπανίας.

Η κατάσταση χειροτέρεψε όταν ήρθε η ώρα της αποφυλάκισης  των δύο συλληφθέντων ευγενών  της Βενετίας, οι οποίοι ξανακλείστηκαν στις φυλακές μέχρι να τερματιστεί και η αιχμαλωσία  των Ισπανών  ανδρών που ήταν σκλάβοι στις Γαλέρες τους .

_9_558_x_420

Γαλέρα

Δεύτερη αιτιολογία για την νέα κράτηση των ευγενών,  ήταν ότι με την απελευθέρωσή τους θα έπρεπε να επιστραφεί από τους Βενετούς στον Λάντζα  το μπρικαντίνι του, αλλά   και στην συνέχεια με διαταγή του Ribera, να του παραδώσουν εμπορεύματα αξίας 6.000 δουκάτων σαν αποζημίωση για την κράτηση του πλοιαρίου του. Παράλληλα  ο Λάντζας αιχμαλωτίζει ένα πλοίο με Έλληνες της Κέρκυρας.

Ο Mondejar  όχι μόνο δεν απομακρύνει τον Κερκυραίο, αλλά κατηγορεί τους Βενετούς για την μη παράδοση του πλοιαρίου μετά την προσωρινή απελευθέρωση των ευγενών.  Ζητά από την Βενετία να τον αποζημιώσει  μέχρι και το τελευταίο ρεάλι. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η Βενετία  να επικηρύξει τον Λάντζα για 1500 δουκάτα.

Για κάποιον περίεργο λόγο η αποφασιστικότητα του Mondejar αρχίζει τις επόμενες ημέρες να κάμπτεται. Αποφασίζει και απελευθερώνει το καράβι με τους Κερκυραίους, δίνοντας παράλληλα υπόσχεση στους Βενετούς,  ότι αν του  παρουσιάσουν ένα υπόμνημα  που να αποδεικνύονται  οι κατηγορίες κατά του Κερκυραίου τότε θα αποφασίσει  για την τιμωρία του. Όταν όμως ο Λάντζας παρουσιάζει στον αντιβασιλέα  την επικήρυξή του σε βάρος του, εκείνος δίνει άμεση εντολή στον Ribera στο Ότραντο, να βοηθήσει με όποιον τρόπο μπορεί τον Λάντζα.Τον Δεκέμβριο σε νέα επίσκεψη του Βενετού Πρεσβευτή, ο αντιβασιλέας ζητά την άμεση αποζημίωση του κερκυραίου από τους Βενετούς.

_10_558_x_127

(Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.285 σημ.41)

Μετά από όλες αυτές τις εξελίξεις το όλο ζήτημα έφθασε στην αυλή του Βασιλιά της Ισπανίας Φιλίππου Β! Εκεί πρεσβευτής της Βενετίας ήταν ο Alberto Badoer,

_11_245_x_294

Οικόσημο οίκου Badoer

ο οποίος ενημερώνονταν συνεχώς για τα συμβαίνοντα στην Νάπολη. Κάνει λοιπόν ένα υπόμνημα-διαμαρτυρίας  στις 21/12/1577 προς τον βασιλιά Φίλιππο Β! για την υπόθεση Λάντζα.

Ενημερώνει  όπως είχε την υποχρέωση  τους ανωτέρους του στην Γαληνότατη για την επιστολή διαμαρτυρίας εκφράζοντάς τους παράλληλα  ότι του προξενεί εντύπωση η μεγάλη εμπιστοσύνη που δίνει ο Βασιλιάς της Ισπανίας στα λεγόμενα του Αντιβασιλέα της Νάπολης   για την όλη υπόθεση του Κερκυραίου.

1578

Στις αρχές του 1578 είχε υπό την διαταγή του τρεις φρεγάτες. Mία από αυτές αιχμαλώτισε βενετική μπάρτσα που πήγαινε στην Kέρκυρα αρπάζοντας από κερκυραίους επιβάτες 300 τάλληρα και δύο σημαντικούς Βενετσιάνους που εξαγόρασαν την ελευθερία τους με βαρύτατα λύτρα. Παράλληλα, οι τολμηροί Xειμαριώτες από την περιοχή τους εξορμούν κατά των Tούρκων μέχρι την Aυλώνα αιχμαλωτίζοντας καράβια, εμπορεύματα και ανθρώπους. Περισσότερο λεηλατούν τα πλοία που έρχονται στην Kέρκυρα με τρόφιμα και εμπορεύματα. Πολλά από αυτά εξαγοράζονται από τους Kερκυραίους κρυφά σε χαμηλές τιμές.

Mετά τη ναυμαχία της Nαυπάκτου το 1571 και την καταστροφή του οθωμανικού στόλου από τις ενωμένες χριστιανικές ναυτικές δυνάμεις υπό τον δον Xουάν τον Aυστριακό,

_12_475_x_600

οι χριστιανοί πειρατές, ξεχύθηκαν ακάθεκτοι στο Iόνιο και στην ανατολική Mεσόγειο.  Mετέφεραν το πεδίο δράσης τους στις περιοχές της οθωμανικής επικράτειας. Δεν ήταν πειρατές, ήταν κουρσάροι χρηματοδοτούμενοι από τον Πάπα, τους Mεδίκους της Φλωρεντίας ή τους Iσπανούς αντιβασιλείς. Στα Eπτάνησα οι γαλέρες ειδικά του M. Δούκα της Tοσκάνης, γίνονταν δεκτές με αγάπη από τους υπηκόους της Bενετίας, κατοίκους της Zακύνθου, της Kεφαλληνίας, των Παξών, της Kέρκυρας, γιατί υπηρετούσαν σε αυτές πολλοί Eπτανήσιοι. Eίχαν στα μέρη αυτά τα σπίτια τους και τους συγγενείς τους. Oταν έφθαναν εκεί οι πειρατές αποβιβάζονταν στην ξηρά με αίσθημα ασφαλείας και έπαιρναν πληροφορίες για τις κινήσεις των βενετικών καραβιών. Aντίθετα οι κάτοικοι έδιναν ψεύτικες πληροφορίες στις βενετικές γαλέρες για τα πειρατικά πλοία των χριστιανών. Στην Iθάκη μάλιστα οι κάτοικοι παρείχαν άσυλο στους πειρατές.

_13_309_x_354

http://www.neb.gr/forum/viewtopic.php?f=21&t=1450

Παράλληλα, στις διπλωματικές ενέργειες, υποβάλετε από τον Βενετό Πρόξενο στη Μαδρίτη δεύτερο υπόμνημα προς τον γραμματέα του βασιλιά εναντίον του Λάντζα και του Ribera με την υπόδειξη ότι πλήττονται σφόδρα τα συμφέροντα της Γαληνότατης. Η αυλή συνεδριάζει και βγάζει μια απόφαση τον Ιανουάριο του 1578,άγνωστη μέχρι σήμερα. Το μόνο που γνωρίζουμε είναι το ταξίδι της απόφασης αυτής. Δεν έφθασε στην Νάπολη νωρίτερα από τον Μάρτιο. Εικάζουμε ότι ήταν καταδικαστική για τον Λάντζα, καθότι ο Βασιλιάς Φίλιππος B! απάντησε προς τον Badoer το σεβασμό του προς τα συμφέροντα της Βενετίας.

Ο αντιβασιλέας της Νάπολης αντί να εκτελέσει την απόφαση, στέλνει δική του επιστολή προς τον Φίλιππο Β! υποστηρίζοντας τον Κερκυραίο ονομάζοντάς τον πιστό υπηρέτη της Ισπανίας.Ο δε Λάντζας ζητά από τον αντιβασιλέα να πάει ο ίδιος στην Βασιλική αυλή να υπερασπιστεί τον εαυτό του για τις συκοφαντίες των Βενετών. Παράλληλα  συνεχίζει απτόητος τις επιχειρήσεις του. Συλλέγει πληροφορίες για τη εξέγερση των Κυπρίων εναντίον των Τούρκων και ζητά να πάει ο ίδιος στην Κύπρο πριν προλάβουν οι Βενετοί. Οι πληροφορίες έφτασαν στο Λάντζα από τον Καίσαρα Πάλμα στην Κεφαλονιά,  τον Ferante Vitelli στην Κέρκυρα,  τον Άγγελο Δοξαρά στη Ζάκυνθο και Battista Protocargo. (Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.286 σημ.50) Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε ότι σαν αρχηγός της κατασκοπείας θα πρέπει να είχε οργανώσει μεγάλο δίκτυο πληροφοριοδοτών στην όλη περιοχή.

Οι επιχειρήσεις του προς την Ανατολή συνεχίζονται και διακρίνονται για τη τολμηρότητά τους αφού γίνονται από την Ζάρα (Βόρειες Δαλματικές ακτές), την Πρέβεζα μέχρι και την Κρήτη. Παρακρατεί εμπορεύματα , συλλαμβάνει αιχμαλώτους, καταστρέφει πλοία κ.λ.π.

Η Βενετία έχει απαυδήσει. Ο αντιπρόσωπός της στην Ισπανική αυλή συναντά τον γραμματέα του Βασιλιά Antonio Perez, 

_14_481_x_600

Antonio Perez

και υποβάλει εκ νέου υπόμνημα τον Σεπτέμβριο του 1578.Οι Ισπανοί κωλυσιεργούν στο να πάρουν απόφαση και οι Βενετοί τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους επικήρυξαν  για  ακόμη μια φορά τον Λάντζα.

1579

Την χρονιά αυτή γίνεται μια μεγάλη αλλαγή. Αντικαθιστάται από την θέση του αντιβασιλέα της Νάπολης ο υπερασπιστής του Κερκυραίου, Mondejar, από τον Zuan de Zuniga.

_15_374_x_442

Zuan de Zuniga

Τον Μάρτιο εκδίδεται νέα απόφαση από τον Βασιλιά και γίνεται γνωστή στον πρεσβευτή της Βενετίας στην Μαδρίτη Zuan Francesco Morozini.Σύμφωνα με αυτήν την απόφαση καταργείται ο Λάντζας από διοικητής  του στολίσκου του Ότραντο και μετακινείται σε θέση που να μην έχει σχέση με τα συμφέροντα της Βενετίας.θα επιστραφούν όλα τα εμπορεύματα των Βενετών που ο Κερκυραίος είχε κλέψει στις επιδρομές του.

Ο Ισπανός Βασιλιάς ειδοποίησε τον πρώην αντιβασιλέα της Νάπολης Granvelle,στον οποίον τώρα είχε επίσημα αναθέσει το «Συμβούλιο της Ιταλίας», ότι ο Λάντζας επρόκειτο να πάει στην αυλή της Ισπανίας. Ο Βενετός πρεσβευτής παραξενεύθηκε πως ο ίδιος ο Βασιλιάς ασχολήθηκε με αυτό το πρόσωπο και κατάλαβε ότι ο προστατευόμενος του Granvelle επρόκειτο να τιμωρηθεί διότι ο Βασιλιάς δεν ήθελε να χαλάσει  τις σχέσεις  του με την Γαληνότατη εξ αιτίας ενός προσώπου. Η αρχηγία του στόλου του Ότραντο δόθηκε στον Έλληνοκύπριο Ιερώνυμο Κόμπη. (Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.287)

1580

Ο Κερκυραίος τυχοδιώκτης φτάνει  στην Ισπανία γεμάτος καλές συστατικές από τον πρώην αντιβασιλέα της Νάπολης Mondejar  με σκοπό να αντικρούσει τις εις βάρος του κατηγορίες.

1581

Μετά από ένα κενό χρονικό διάστημα  ο Granvelle ανακοινώνει  στον Βενετό Πρεσβευτή ότι ο Λάντζας βρίσκεται φυλακισμένος στην Λισαβόνα. Σημειώνουμε  δε ότι η Πορτογαλία μόλις είχε προσαρτηθεί στην Ισπανία. Επίσης ζητά ένα νέο υπόμνημα από την Βενετία στο οποίο να συγκεντρώνονται  όλα όσα  κατά καιρούς αναφέρθηκαν στα επί μέρος υπομνήματα-διαμαρτυρίες για τις συνωμοτικές του ενέργειες . Ο Κερκυραίος προσπαθεί μέσω του Βασιλιά να αποτρέψει την ποινή «την στο διηνεκές εξορία του από την Ισπανική επικράτεια». Δεν τα καταφέρνει  όμως και η ποινή επιβάλλεται.

1582

Ο ραδιούργος Λάντζας, βρίσκεται στη Πορτογαλία πιθανόν φυλακισμένος ακόμη. Κατά το τέλος του έτους η τύχη του αλλάζει. Ο Βενετός εκπρόσωπος Matteo Zane,ειδοποιεί την Γαληνότατη ότι ο Λάντζας είναι και πάλι ελεύθερος και ότι ο Κερκυραίος του ζήτησε να συναντηθούν. Ο Βενετός με έκπληξη άκουσε την πρότασή του για συνεργασία προς όφελος της Βενετίας.

1583

Ολόκληρο το έτος 1583  Ο Λάντζας βρίσκεται στην Ιβηρική χερσόνησο κάτω από τις διαταγές του Marchese Santa Cruz.

_16_245_x_334

Marchese Santa Cruz

Μετά την απόφαση του Ισπανού Βασιλιά να ενώσει την Πορτογαλία με το βασίλειο της Ισπανίας, ο Marchese Santa Cruz ήταν το κατάλληλο πρόσωπο να αναλάβει την αρχηγία του Ισπανικού στόλου, γιατί νωρίτερα αντιμετώπισε νικηφόρα τον Γαλλικό στόλο   στις 26/7/1582 και στις 21/7/1583. Ο Λάντζας από την θέση που του είχε ανατεθεί από τον Santa Cruz «αρχηγό του στόλου των καταστροφέων» συνεχίζει την πειρατεία του και διακρίνεται. Ζητά να του ανατεθεί και πάλι η θέση του στο Ότραντο. Μόλις οι Βενετοί το έμαθαν  αυτό αντέδρασαν έντονα μέσω των αντιπροσώπων τους  στην Ισπανία.

1584

Χρονιά που  συμβαίνει το ακόλουθο γεγονός. Ο Don Martin de Acuna, δρα στην Κωνσταντινούπολη για τους Ισπανούς από το 1570.Ο Λάντζας ενημερώνεται από τους πληροφοριοδότες του ότι ο Don Martin de Acuna, έχει συμφωνήσει με τον Τούρκο Ναύαρχο Ουλούτζ Αλί,

_17_401_x_600

Ναύαρχος  Ουλούτζ Αλί.

για την παράδοση  Ισπανικών γαλερών. Παραδίδει τα σχετικά αποδεικτικά έγγραφα στις ανώτερες Ισπανικές αρχές και ο  Don Martin de Acuna συλλαμβάνεται και φυλακίζεται τον Ιούνιο του 1584.Ο Κερκυραίος αποκτά και πάλι την πλήρη εμπιστοσύνη των Ισπανών.

_18_558_x_122

Οι Βενετοί διαμαρτύρονται και το παρασκήνιο μεταφέρεται στο σπίτι του Granvelle όπου τον επισκέπτονται εκεί ο Πρεσβευτής της Βενετίας και ο Λάντζας. Στο μεταξύ ο Granvelle είχε χάσει την απόλυτη εμπιστοσύνη του Βασιλιά.

Η τελική απόφαση ήταν η αναγνώριση της προσφοράς του Κερκυραίου με 600 δουκάτα ετησίως και 500 δουκάτα σαν βοήθεια, αλλά δεν του επετράπη να αναλάβει και πάλι την αρχηγία του στόλου του Ότραντο.

Ο Λάντζας φεύγει από την Ισπανία τον Νοέμβριο του 1584.

1585 και άλλα έτη.

Φτάνει στην Νάπολη  17 Ιανουαρίου του 1585.Εκεί αντιβασιλέας τότε ήταν ο Pedro Giron,duca d’Ossuna.

_19_324_x_600

Pedro Giron,duca d’Ossun

Παραδίδει  σε αυτόν τις επιστολές του Βασιλιά και εγκαθίσταται στο σπίτι του στη Νάπολη όπου  δημιουργεί το νέο του αρχηγείο,  διευθύνοντας από εκεί τις επιχειρήσεις του για τα επόμενα 30 χρόνια.  Παίρνει τον μισθό του  από το Βασιλικό ταμείο. Έχει επιστολή του βασιλιά υπογεγραμμένη από τον ίδιον  με ημερομηνία 18/8/1584 να αμοίβεται για την μέχρι τώρα προσφορά του και για τις μελλοντικές επιχειρήσεις που θα κάνει για το Βασίλειο με 30 σκούδα τον μήνα. Είναι και πάλι ο αρχηγός των κατασκόπων.

Παράλληλα μεταφέρει στην Νάπολη την οικογένεια του, τον γιό του που υπηρετούσε στο ισπανικό ναυτικό και την κόρη του Βικτώρια, στην οποία μάλιστα προσφέρει ένα κτήμα στην Κέρκυρα.

Την εποχή εκείνη στην Νάπολη έδρευε η ελληνική Αδελφότητα των Αγίων Πέτρου και Παύλου, όπου ο Λάντζας ήταν μέλος. Μέσω της αδελφότητος αυτής  δημιούργησε φιλίες με έλληνες τους οποίους  χρησιμοποιούσε κυρίως όταν ήταν στην φυλακή. Μερικά από αυτά τα ονόματα ήταν: Ο Βελισάριος Κορένσιο, ο Ιερώνυμος Κόμπης, ο Σταύρος Αψαράς κ.ά.

Ανυποχώρητος ήταν στην προσπάθεια του Καθολικισμού να προσηλυτίσει   τους  Ορθόδοξους. Ο εφημέριος του ελληνικού ναού της Νάπολης Κορτήσιος  Βρανάς είχε εντολή και την εκτελούσε με επιτυχία, να κάνει τους ενορίτες του να ασπασθούν το Καθολικό Δόγμα. Ο χειρότερος εχθρός του και μάλιστα με προσωπικές επιθέσεις εναντίον του ήταν ο  Πέτρος Λάντζας. Ο Βρανάς ήρθε σε τόσο δύσκολη θέση που αναγκάστηκε να ζητήσει βοήθεια από τον προϊστάμενό του καρδινάλιο Santoro.

Γράφει ο Κορτήσιος Βρανάς:

_20_558_x_194

Η απάντηση του Λάντζα ήταν ότι θα τον έδιωχνε από την εκκλησία εάν δεν εκτελούσε στο ακέραιο το Ορθόδοξο τυπικό.

Ο Κερκυραίος ήταν ένας από τους Έλληνες της Νάπολης που έλαβε συγχωροχάρτι από εκείνα που διένεμαν ορθόδοξοι καλόγεροι στα τέλη του 16ου αιώνα. Αυτό εξόργισε την Καθολική Εκκλησία.. (Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.297)

Στον επιχειρησιακό τομέα, στέλνει ανθρώπους του στην Ανατολή, (άνοιξη 1588 στέλνει στην Κωνσταντινούπολη τον Αλέξανδρο Σγουρό, τον Νικόλαο Albanese και τον Αντώνιο Δοξαρά).  Συλλέγει πληροφορίες για δράστες εναντίον των Ισπανών και  με διαταγή του συλλαμβάνονται Οθωμανοί και κατά καιρούς Βενετοί ευγενείς. Οι Γαληνότατη υποφέρει και πάλι από τις δράσεις του. Από τα πιο σημαντικά επεισόδια κατά των Βενετών υπηκόων ήταν η προσπάθεια προσέγγισης του Εβραίου David Mazza,κατοίκου Κερκύρας (1588), οι δυσχέρειες που προκάλεσε στον Francesco Patrimale (1588), η φυλάκιση ενός Νικόλαου  από την Ζάκυνθο (1589), η κακομεταχείριση του Ανδρέα Δευτεραίου από τα Κύθηρα (1591) και οι συνεχείς ενέργειες κατά των Βενετών του Μπάρι το 1602-1603. (Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.291 σημ. 75 και σημ.77).

Ναυλώνει πλοία μετά από εντολή του  Ισπανού Βασιλιά και κάνει επιδρομές. Κατασκευάζει νέα πλοία και όπου υπάρχουν εξεγέρσεις κατά των Οθωμανών είναι παρόν προωθώντας τα αιτήματα των εξεγερμένων στον Βασιλιά. Το 1586 γίνεται η συνάντηση του Αντιβασιλέα με τον Αρμένιο επίσκοπο παρόντος και διερμηνεύοντας τα λεγόμενα τους. Για τους εξεγερμένους Μανιάτες υποβάλει υπομνήματα το 1579 ενώ με την Χιμάρα βρίσκεται σε συνεχή επαφή για τις εξεγέρσεις τους. Ο Marchese Santa Cruz, αρχηγός του Ισπανικού ναυτικού  είχε και την ευθύνη για την θάλασσα της Ανατολής και έτσι ο Κερκυραίος που είχε συνεργασθεί με τον Santa Cruz, ήταν παρόν σε κάθε επιδίωξη του αντιβασιλέα Pedro Giron,duca d’Ossuna στην Ήπειρο και Αλβανία.

Τον Φεβρουάριο του 1589 ο Κερκυραίος επισκέπτεται τον νέο Πρέσβη των Βενετών Bartolomeo Comino ζητώντας του την εμπιστοσύνη της Βενετίας προς το πρόσωπό του. Από  κανέναν  όμως δεν έγινε πιστευτός.

Το 1596  ήρθε σε επαφή με τον Αλβανό φύλαρχο Μάρκο Γκίνη για μια εξέγερση. Στέλνει πολεμοφόδια τα οποία όμως  οι Αλβανοί …..πουλάνε στους Τούρκους.  Αποτυχημένη  επίσης  ήταν   και  μια δεύτερη προσπάθεια εξέγερσης που έκανε μετά την επαφή του  με τον επίσκοπο Αχρίδας Αθανάσιο. Με την συνδρομή του επισκόπου οργάνωσε  την εξέγερση αυτήν στη Χιμάρα. Τους επαναστάτες ενίσχυσαν λίγες εκατοντάδες Ισπανοί οπλισμένοι με αρκεβούζια  μη έχοντας τελικά κανένα αποτέλεσμα

Είχε δημιουργήσει  σχέσεις με επιφανείς  άνδρες της  Βασιλικής αυλής και έτσι αντιμετώπιζε τις διαφοροποιήσεις του, όταν είχε, με τους αντιβασιλείς της Νάπολης.

Είχε όμως και πολλούς εχθρούς κυρίως  από την οικογένεια  του φυλακισμένου Don Martin de Acuna μετά την προδοσία του στην Κωνσταντινούπολη .Η μετάβαση στο Ότραντο ήταν πολύ δύσκολη.

Με βάση: Κελλιανός http://kellianos.blogspot.gr/2012/03/blog-post_31.html

Φυλακίζεται:

Οκτώβριος 1586 για άγνωστο λόγο. Με εντολή του αντιβασιλέα, τον Ιούνιο του 1591.Τον Μάρτιο του 1594 ο Λάντζας καταγγέλθηκε ότι ήταν και σπιούνος doppia spia των Τούρκων και φυλακίστηκε στα μπουντρούμια του Castel dell'Ovo. Τον Αύγουστο του 1596 όταν υποβλήθηκε σε βασανιστήρια,για άγνωστο λόγο. Στις 17 Νοεμβρίου 1598, ο βενετσιάνος πρέσβης στη Νάπολη, Giovan Carlo Scaramelli, ενημέρωνε ότι υπήρχαν ακόμα υποψίες για διπλοπροσωπία του Λάντζα και για αυτό παρέμενε κρατούμενος στο Castelnuovo:

«Alla notizia che il nuovo pascià d'Algeri è giunto a destinazione e che Cicala medita di costruire un forte a Porto Farina, Pietro Lanza s'era offerto di recarsi sul luogo, ma, in quanto personaggio sospetto, è rimasto nelle prigioni di Castelnuovo».

_21_558_x_419

Napoli Castelnuovo

Παραμένει φυλακισμένος από  τα τέλη του 1598 μέχρι τις αρχές του 1600. Όμως και από τη φυλακή ο Λάντζας συνέχιζε να επηρεάζει την πολιτική της αντιβασιλείας, όπως κατέγραφε ο Scaramelli στις 16 Νοεμβρίου 1599 σε έκθεσή του.

Όταν αποφυλακίστηκε ο Βενετός εκπρόσωπος ειδοποιεί την Βενετία:…..είναι και πάλι ελεύθερος……..(Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.292 σημ. 87 ).

Οι Βενετσιάνοι τον παρακολουθούν συνέχεια και παίρνουν πληροφορίες γι’ αυτόν από Έλληνες της Νάπολης ή από Έλληνες των αποικιών τους ή και από την σκλαβωμένη Ελλάδα, δίνοντας πάντα ανταλλάγματα. Η σημαντικότερη όμως συνάντηση-προδοσία  ήταν αυτή του επισκόπου Μονεμβασίας Μελισσηνού  με τον   Βενετό πρεσβευτή Giacomo Geraldo (στην Κέρκυρα;) καταδίδοντας σε αυτόν τον Λάντζα και τα σχέδιά του. (Το 1571 ο Μονεμβασίας Μακάριος Μελισσηνός ή καλύτερα Μελισσουργός, φύση ριψοκίνδυνη και τυχοδιωκτική, μαζί με τον αδελφό του Θεόδωρο ξεσήκωσε τους Πελοποννήσιους σε επανάσταση.)

Στην επιστολή του Giacomo Geraldo προς την Βενετία

_25_422_x_600

Σε ελεύθερη μετάφραση γράφει:

Εδώ και δύο ημέρες ήρθε στο σπίτι μου ο Αρχιεπίσκοπος Μονεμβασίας Μελισσηνός, ο οποίος έχει οικογένεια και σόι σ’ αυτό το νησί και ο οποίος ζει με 50 σκούδα τον μήνα και επιπλέον 30 τον μήνα από τις υπηρεσίες του στην Συμμαχία του 1571.Ένιωθε  όπως είπε, αναγκασμένος να μου γνωρίσει κάποια πράγματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά σας. Ανέφερε ότι μια γυναίκα μητέρα μιας κοπέλας που κρατούσε ο Πέτρος Λάντζας εδώ και δύο μήνες , πήγε να ξαναβρεί τον Κερκυραίο για να μάθει για την κόρη της. Αυτός της εκμυστηρεύτηκε ότι έχοντας αλληλογραφία με τους συγγενείς του και φίλους του στην Κέρκυρα δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένος με την στάση των Βενετών προς αυτόν, γιατί τον έχουν εξορίσει από την Κέρκυρα και την επικράτεια τους, αλλά χάρη στον Θεό ελπίζει να γυρίσει γρήγορα στο νησί και το σπίτι του. Είχε αποφασίσει να παραδώσει το νησί στους Τούρκους. Δικαιολογείται ο Αρχιεπίσκοπος ότι δεν ήρθε πιο γρήγορα να τα πει διότι δεν ήξερε αν ήταν λόγια της γυναίκας ή του ιδίου του Λάντζα και φοβόταν πως θα έχει φασαρίες. Επιπλέον, τώρα έχει πληροφορίες  εξαιτίας της ανταλλαγής κάποιου κουρσάρου ονομαζόμενου Rais υπόδουλο στον Duca di Jraeta με έναν χριστιανό υπηρέτη του Δούκα. Έμαθε ότι ο Λάντζας είναι στην Μπαρμπαριά και έστειλε μια φρεγάτα στην Μπιζέρτα,  όπως του είχε γράψε ο Manusso Cresci από τη Βενετία και ότι ο αδελφός του Γιώργος  που ήταν αυτό τον καιρό σκλάβος σ’ αυτά τα μέρη είχε δει την λεγόμενη φρεγάτα και έμαθε ότι είχε σταλεί από τον Λάντζα. Ο Κερκυραίος θέλησε τις περασμένες ημέρες να στείλει έναν κατάσκοπο στην Κωνσταντινούπολη, έναν συγκεκριμένο έλληνα με το όνομα Μιχάλη. Αυτός μίλησε με τον Αρχιεπίσκοπο και του είπε ότι δεν ήθελε να πάει, γιατί ο Λάντζας ήθελε να του δώσει ένα ιδιαίτερο γράμμα για τον Τούρκο ναύαρχο Uluzalli. Έτσι ο Λάντζας έστειλε τον Antonio dOxsara κουνιάδο του. Γι’ αυτόν  είχε πρωτομιλήσει μέσω του Signor Marchese di Grottola και του Segretario Majorga που τον προστάτευαν όπως επίσης και ο τοποτηρητής της Summaria και πολλοί άλλοι  αξιωματούχοι. Στο σημείο αυτό ο Αρχιεπίσκοπος δεν ήθελε να επεκταθεί άλλο για το τι ήξερε για τον Κερκυραίο και αυτά τα έμαθε χάριν της προαναφερόμενης γυναίκας και του Μιχάλη  ο οποίος ισχυρίζεται ότι έχει στα χέρια του ακόμα ένα γράμμα του Λάντζα προς τον Εμίρη της Bastia με τον οποίον είχε πολύ στενή φιλία. Επιπλέον ο Μιχάλης διατηρούσε φιλίες με Τούρκους και άλλους κατασκόπους και ο Αρχιεπίσκοπος μπορούσε  να φέρει το γράμμα για να μπορεί να βγει στο φως και είναι εκείνο που μπορεί να προσφέρει ο Αρχιεπίσκοπος παρακαλώντας με να μην αναφέρω το όνομα του για όσα μου είχε πει.

Συνεχίστηκε η αλληλογραφία του Giacomo Geraldo  με τον Μακάριο Μελισσηνό και μάλιστα ο Geraldo δέχτηκε κι’ άλλη επίσκεψή του. Στο τέλος κατάλαβε ότι δεν ήταν άνθρωπος εμπιστοσύνης.

1601

Ο Λάντζας παρότι έζησε για χρόνια έγκλειστος στις φυλακές, όταν αποφυλακίστηκε συνέχισε να έχει μεγάλη ακόμα επιρροή μέσα στην Αυλή, όπως προκύπτει από μια μυστική έκθεση του Scaramelli με ημερομηνία 7 Μαρτίου 1600:

«Ispiratore del disegno del Lemos è il corfiota Pietro Lanza, di nuovo libero di muoversi per Napoli, invecchiato, ma per nulla provato nell'aspetto dalla lunga detenzione». Το 1601 στη Νάπολη δρούσαν πολλοί επίσημοι απεσταλμένοι του Μοριά και της Ηπείρου με στόχο να παρασύρουν τα χριστιανικά κράτη σε μια νέα σταυροφορία για την απελευθέρωση των χριστιανών του Λεβάντε, σύμφωνα με έγγραφο του Scaramelli με ημερομηνία 10 Ιουλίου 1601:

«Se prima si sentivano mormorazioni contro la riluttanza della Repubblica ad entrare in lega con il re di Spagna, ora si dice che Venezia abbia dato parola al papa che combatterà contro il Turco ovunque ve ne sarà occasione».

Ταυτόχρονα όσο βρίσκονταν στη Νάπολη οι πληρεξούσιοι της Μάνης και της Χιμάρας ,ο κορφιάτης Lanza περιοριζότανε πάλι στη φυλακή λόγω υποψιών ότι δεν είχε ακόμα εγκαταλείψει τις μηχανορραφίες male operazioni.

Κελλιανός http://kellianos.blogspot.gr/2012/03/blog-post_31.html

1602

Ο νέος επιτετραμμένος της Βενετίας στη Nάπολη, Anton Maria Vincenti, στις 7 Μαίου 1602, ενημέρωνε την υπηρεσία του για νέες πρωτοβουλίες του πρώην αρχηγού της κατασκοπείας Lanzagià capo delle spie, εναντίον των Τούρκων στα χωρικά ύδατα της Κέρκυρας:

«La settimana scorsa era in città Michiel Protetri, bandito corfiota responsabile di numerose rapine e saccheggi. Si è trattenuto segretamente con Pietro Lanza, già capo delle spie, e quattro giorni fa, nottetempo, i due sono ripartiti a bordo di feluche. E' probabile che abbiano avuto licenza di andare per mare a caccia di turchi, con intenzione di assalire poi qualsiasi imbarcazione, grazie alla pratica che hanno del tratto di mare circostante Corfù».

Η κατασκοπεία της Γαληνοτάτης ανησυχούσε για τη δράση του Lanza στο Ιόνιο. Ο επιτετραμμένος Vincenti στις 4 Ιουνίου 1602 ενημέρωνε τη Γερουσία ότι ο PietroLanza προσπαθούσε να παρεμποδίσει την βενετσάνικη κατασκοπεία.

partito qualche settimana fa da Napoli con due feluche insieme ad un altro corfioto, si trovava nei giorni scorsi ad Otranto. Qui ha tentato in tutti modi d'impedire la partenza di una barca che doveva portare a Venezia avviso del suo viaggio, ma la regia Udienza di Lecce, grazie alle insistenze del console Basalù, l'ha fatto desistere.

Ανένδοτος ο Lanza επιδιδόταν σε καταδρομές εναντίον τουρκικών σκαφών, όπως πληροφορούσε ο Vincenti στις 16 Ιουλίου 1602:

«Pietro Lanza, che si era messo in mare per saccheggiare i dintorni di Corfù, si è ritirato a Brindisi non appena ha appreso che il provveditore all'Armata s'aggirava in quelle acque. Capitata quindi in porto una nave di Budua diretta a Bari, l'ha inseguita con una feluca, tentando invano di accostarla e denunciandola quindi come turca all'autorità di Bari, che ha ordinato la carcerazione dell'equipaggio e il sequestro della merce trasportata. Solo grazie all'intervento del capitano in Golfo e dietro versamento di 500 ducati di cauzione, il patrone è riuscito a farsi rimettere in libertà e a venire a Napoli».

Ο αντιβασιλέας της Νάπολης ύστερα από έντονο διάβημα του επιτετραμμένου Vincenti διέταξε να απελευθερωθεί το σκάφος και το πλήρωμα που είχε κουρσέψει ο Pietro Lanza και να επιστραφεί το φορτίο του και ανακάλεσε πάραυτα στη Νάπολη τον Lanza.

Κελλιανός http://kellianos.blogspot.gr/2012/03/blog-post_31.html

1603

Ο Pietro Lanza μετά την επιστροφή του στη Νάπολη επρόκειτο κατά τον Vincentini να τιμωρηθεί εκ νέου σε ποινή καθείρξεως pare verrà rinchiuso in castello, per por fine una volta per tutte alle sue male operazioni μετά το πέρας των ανακρίσεων που είχε διατάξει να διεξαχθούν ο αντιβασιλέας sulle imprese e la natura di Pietro Lanza. Ο Lanza καταδικάστηκε πράγματι alla galea, αλλά σύμφωνα με εμπιστευτική αναφορά του Vincenti στις 15 Ιουλίου 1603 αναμενόταν η διαταγή του αντιβασιλέα la sentenza è però subordinata alla volontà del viceré, probabilmente per dar modo al conte di Benavente di farlo relegare in qualche castello ed evitare così che suborni le ciurme.

Κελλιανός http://kellianos.blogspot.gr/2012/03/blog-post_31.html

1608

Υπήρχε συνεχής αναβρασμός στην ελληνική κοινότητα της Νάπολης και στα επόμενα χρόνια. Στις 19 Ιουνίου 1608, ο γραμματέας της πρεσβείας της Γαληνοτάτης, Agostino Dolce, ενημέρωνε τον δόγη Leonardo Donato [1602-1611], για ύποπτες κινήσεις και ζυμώσεις στους ελληνικούς κύκλους της Νάπολης. Ο Dolce ανέφερε ότι είχαν φτάσει από την Απουλία ορισμένοι απεσταλμένοι από τα Τρίκαλα και τα Γιάννενα που ήταν σε επαφή με τον μητροπολίτη Διονύσιο τον Σκυλόσοφο που υποκινούσε τις ταραχές στη Θεσσαλία και την Ήπειρο στα χρόνια 1600 και 1611 με την βοήθεια των Ισπανών και των Ναπολιτάνων.

Από τη Νάπολη ο Μανιάτης Costantino de'Medici πληροφορούσε τον Έλληνα μητροπολίτη στη Βενετία Γαβριήλ Σεβήρο, στις 15 Ιουλίου 1608, ότι οι Έλληνες της Νάπολης, όντας σε επαφή με τα Τρίκαλα και τα Γιάννενα, είχαν συγκροτήσει ένα ετοιμοπόλεμο σώμα μισθοφόρων κάτω από την ηγεσία του Κορφιάτη Pietro Lanza και του Κύπριου Geronimo Combi για να το χρησιμοποιήσουν στο πλευρό των επαναστατών στα Τρίκαλα και στα Γιάννενα. Στις αρχές του Δεκεμβρίου 1608, ο Pietro Lanza, έχοντας λάβει διαπιστευτήρια από τον αντιβασιλέα άφηνε τη Νάπολη και κατευθύνοταν στα πλαίσια μιας μυστικής αποστολής προς τη Ραγούζα και την Κωνσταντινούπολη.

Κελλιανός http://kellianos.blogspot.gr/2012/03/blog-post_31.html

Η αποστολή αυτή ήταν το αποκορύφωμα της τόλμης του. Αποφάσισε να πάει στην Κωνσταντινούπολη, να σκοτώσει τον Σουλτάνο

_22_386_x_600

Ahmed I (1603-1617)

και να κάψει τον Τουρκικό Ναύσταθμο, ρίχνοντας τις ευθύνες στους βενετούς.

_23_504_x_320

Μόλις ο βενετός πρεσβευτής Agostino Dolce μαθαίνει το σχέδιο αυτό προτείνει στο Συμβούλιο των Δέκα την άμεση δολοφονία του Λάντσα:

_24_558_x_499

(Παναγιώτης Ιωάννου «Θησαυρίσματα» τεύχ.30 Έτος 2000<< ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΗΝΟΤΑΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΟΛΙΚΟΤΑΤΟ.ΟΙ ΦΟΥΡΤΟΥΝΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ –ΠΕΤΡΟΥ ΛΑΝΤΖΑ» σελ.294 ).

Σε ελεύθερη μετάφραση το έγγραφο αναφέρει:

….Ο Λάντζας στάλθηκε (για την επιχείρηση στην Κωνσταντινούπολη) από τον βασιλιά με 1500 δουκάτα και την περασμένη Πέμπτη διέφυγε από εδώ για να πάει στο Μπρίντιζι, μεταμφιεσμένος σε καλόγερο .Στη συνέχεια θα πήγαινε στην Ραγκούσα με τελικό σκοπό την Κωνσταντινούπολη.  Όταν έφθασε (στο Μπρίντιζι;} είχε εντολή να πάρει εκτός από πολεμικό εξοπλισμό και γαλέρες οι οποίες βρίσκονταν μέσα στο ναύσταθμο. Βοηθήθηκε από υπηρέτες της Ισπανίας που πληρώνονταν από τον βασιλιά για να δουλεύουν καθημερινά γι’ αυτόν. Έκαναν εντύπωση τα μικροπράγματα που έπαιρνε μαζί του για την εκστρατεία αυτή. Μεταξύ των υπηρετών του βασιλιά επικρατούσε η σκέψη ότι όλα αυτά θα απέβαιναν σε βάρος του ίδιου του βασιλιά και της Ισπανίας. Πίστευαν ότι ο Λάντσας έπαιρνε μαζί του κεχριμπάρια, σαπούνια, αρώματα κ.α.  που ζητούσαν οι Τούρκοι, για να τα προσφέρει στην Οθωμανική Αυλή.

Ο Βάϊλος γνώριζε την μεταμφίεση του Λάντζα και για να πάει ο  Κερκυραίος με το μέρος των Τούρκων  βρέθηκε σε μεγάλο κίνδυνο και ζήτησε την βοήθεια του Άγγλου Πρέσβη στην Κωνσταντινούπολη. Αυτός έδωσε εντολή και τον έντυσαν σαν Άγγλο και τον πέρασαν στην Ζάκυνθο. Εκεί έγινε δεκτός στο σπίτι του πρεσβευτή Latini  και με μία φρεγάτα στάλθηκε για να σωθεί στο Ότραντο, μια και δεν μπόρεσε να εκτελέσει την αποστολή του εξ’ αιτίας του Βάϊλου….

Το μόνο που βγήκε από την υπόθεση αυτή ήταν ο Κερκυραίος να συλλέξει πληροφορίες για τα σχέδια των Τούρκων και να φέρει σε επαφή τον Άγγλο πρεσβευτή Anthony Sherley στην Κωνσταντινούπολη με τον Πατριάρχη Νεόφυτο τον Β!.

Ο Πέτρος Λάντζας πεθαίνει στην Νάπολη  στις 26 Φεβρουαρίου 1613. 

Σειμίωση: Δυστυχώς δεν μπορέσαμε να συλλέξουμε στοιχεία για τον Κερκυραίο από τα Οθωμανικά αρχεία κι έτσι αρκεστήκαμε στις πηγές της Χριστιανικής πλευράς. Νομίζουμε ότι θα είχε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να γνωρίζαμε και τις απόψεις των τούρκων για τον Πέτρο Λάντζα.

Επιμέλεια κειμένου: Τίνα Πετσάλη.

Ιστορική αναδρομή Λιαπάδων Κέρκυρας (Νίνος Γεράσιμος)

1
Νίνος Γεράσιμος του Σπυρίδωνος
Λιαπάδες Κέρκυρας


Ιστορική αναδρομή Λιαπάδων Κέρκυρας


Για την καταγωγή του χωριού Λιαπάδες, υπάρχουν τρείς διαφορετικές απόψεις, εκ των οποίων οι δύο καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα. Και οι τρείς όμως, έχουν μια βάση που τις στηρίζει, αλλά η πραγματικότητα είναι μια και μοναδική. Μέχρι πριν κάποια χρόνια, επικρατούσε μια λανθασμένη άποψη για την καταγωγή του χωριού, που οφειλόταν σε μια επιπολαιότητα ενός περιηγητή του 19ου αιώνα, που δεν ήταν άλλος από τον γερμανό ιστορικό Ιωσήφ Πάρτς. Ο Πάρτς, συγχαίοντας γραμματικά τα δυο ουσιαστικά, δηλαδή το Λιαπάδες και το Λιάπηδες, υποστήριξε
πως το χωριό κατάγεται από εποίκους Λιάπηδες, που ήταν κάτοικοι του Λιάμπεση της χώρας των Ακροκεραυνίων, που έφτανε μέχρι τις εκβολές της Βο’ι’ούσης. Έτσι
λοιπόν έχει δημιουργηθεί μια λάθος εντύπωση, που οφείλεται στην μη τεκμηριωμένη εργασία του παραπάνω ιστορικού. Η πραγματικότητα όμως βρίσκεται αλλού και αυτό
φαίνεται ξεκάθαρα μέσα από τις αυθεντικές, έγγραφες πηγές, που υπάρχουν μέσα στα διάφορα αρχεία εκκλησιών και στο γενικό αρχείο Κέρκυρας. Το όνομα Λιαπάδες, προέρχεται από την αρχαία Δωρική διάλεκτο, που ήταν διαδομένη στην Κερκυραική ύπαιρθρο, κατά την βυζαντινή-μεταβυζαντινή περίοδο. Έχουμε λοιπόν από την παραπάνω διάλεκτο το όνομα Αλίπλακτος, που σημαίνει θαλασσοδαρμένος-θαλασσινός γενικότερα. Έτσι μέσα από τις μαρτυρίες, παρατηρούμε τους νέους αποίκους που ονομάζονται Αλίπλακτοι και που εμφανίζονται στα παράλια της Παλαιοκαστρίτσας και εγκαθίστανται στο σημερινό όρμο που λέγεται Αλίπα . Η Αλίπα, χρωστάει το όνομά της στους παραπάνω θαλασσινούς, διότι από το όνομα Αλίπλακτος, προήρθε και η αρχική της ονομασία, που λεγόταν Αλίπλα, δηλαδή το χωριό θαλασσινών. Με την πάροδο του χρόνου και χάρις στην Κερκυραική προφορά, το όνομα Αλίπλα έγινε Αλίπα και οι κάτοικοι τώρα πια ονομάζονταν Αλιπάδες .

_001.jpg2354_600_x_441

H Αλίπα Φωτογραφία του Fred Boissonas 1903 (Αρχείο Γ.Πετσάλη)

Είναι η περίοδος που σε όλα τα χωριά του νησιού δημιουργούνται τοπωνύμια και σχηματίζονται τα ονόματά τους με την Κερκυραική χαρακτηριστική κατάληξη σε – άδες . Τελικά με το πέρασμα του χρόνου, οι Αλιπάδες μετονομάζονται Λιαπάδες . Το όνομα Αλιπάδες, φαίνεται επίσημα σε έγγραφο του 1561, άλλα όμως ήταν η εποχή όπου χρησιμοποιούνταν και το τελικό Λιαπάδες . Ένα άλλο επίσημο έγγραφο που υπάρχει είναι αυτό της μονής Παλαιοκαστρίτσας, που χρονολογείται το έτος 1497 και αναφέρει ότι η μονή πήρε το ονομά της από το παλιό κάστρο που υπήρχε στον απέναντι λόφο του Όρμου του Αλίπα.

Μέσα από αυτό το έγγραφο,παρατηρούμε ότι η Αλίπα ακόμα κατοικούνταν από τους παραπάνω και μάλιστα υπήρχε και ο ναός του Αγίου Νικολάου, που τώρα πια απομένουν μόνο τα ερείπιά του για να μας θυμήζουν εκείνα τα χρόνια. Ήδη από αυτή την χρονολογία το χωριό αναφέρεται και επίσημα σαν Λιαπάδες.


_004_388_x_600

Στο πιό πάνω έγγραφο αναφέρεται"Ο Ναός της Παλαιοκαστρίτσας ανεκινίσθη τις 18/9/1469 υπό του Αθανασίου Λώμη με τη δαπάνη και την συνδρομή των κατοίκων των εξής χωρίων της επαρχίας Μέσης ήν αποτελούσι τα χωρία Γιαννάδες,Μάρμαρον,Κανακάδες,Λιαπάδες,Γαρδελάδες,Δουκάδες.....(Αρχείο Γ.Πετσάλη)


Εκείνη την περίοδο, έχουμε την μετακίνηση των κατοίκων από τον Όρμο του Αλίπα, προς την σημερινή τοποθεσία η οποία ήταν δύσβατη και τους προφύλασε από τους Αλτζερίνους πειρατές, οι οποίοι ηταν και ο σημαντικός λόγος που τους έκανε να μετακινηθούν από τα παράλια που είχαν πρωτοεγκατασταθεί.

_

1920 το χωριο φαίνεται πάνω αριστερα



Υπάρχει μια ακόμη άποψη όπως προείπαμε για το όνομα του χωριού , η οποία όμως σχετίζεται με τα παραπάνω και αποτελεί τη συνέχεια της ιδρύσεως του χωριού, διότι το έγγραφο που υποστηρίζει αυτή την άποψη είναι γραμμένο στις 22 Ιανουαρίου 1572 από τον νοτάριο Χαλικιόπουλο Άγγελο. Έχουμε επίσης ένα έγγραφο από το νοτάριο Τυροφά Νικόλαο, με χρονολογία 11 Μαρτίου 1550. Εδώ όμως έχουμε μια διαφορά , δηλαδή ο Τυροφάς το χωριό το ονομάζει Αληουπουνήους και υποστηρίζει ότι το όνομα Λιαπάδες, προέρχεται από αλλοιώσεις και συντμήσεις που έχουν ως εξής: Αλιουπούνιος – Αλιούπα – Αλιουπάδες – Λιαπάδες . Αυτό το έγγραφο προφανώς, δημιουργήθηκε με την εγκατάσταση των κατοίκων στην τελική τοποθεσία του χωριού και ο Τυροφάς προσπάθησε να συγκεντρώσει διάφορα στοιχεία καταγραφής των κατοίκων και να δώσει εξηγήσεις για την καταγωγή του ονόματος, οι οποίες όπως φαίνεται είναι παραλλαγή του προαναφερθέντος ονόματος Αλίπλακτος. Το όνομα Αληουπούνιος, πρωτογράφτηκε με την μετακίνηση του πληθυσμού. Έτσι καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι οι δυο αυτές απόψεις περί της καταγωγής του χωριού είναι ίδιες, αλλά έχουν αποδωθεί διαφορετικά.

Εκείνη τη χρονολογία (1520), έχουμε την πρώτη επίσημη απογραφή των κατοίκων,

κατά την οποία, γράφεται κάθε οικογένεια ξεχωριστά και την βλέπουμε παρακάτω:
(έχει παραμείνει η αυθεντική ορθογραφία του κειμένου) Αγάθος Αντώνης-Αγάθος Βασίλης-Αγάθος Γεόργης-Αγάθος Θεοδορής-Αγάθος Ιωάννης-Αγάθος Καλο’ι’ωάννης Αγάθος Καλοκηριάκης-Αγάθος Νικολός-Αγάθος Πέτρος-Αγάθος Στάθης-Άθης Σταμάτης-Βασίλας Μάρκος-Γερακάρενα Καλή-Γουλής Σταμάτης-Καβασιλάς Δήμος-Καβασιλάς Μάρκος-Κισάρης Νικολός-Κονταράτος Ταβηανός-Λίβερης Μιχάλης Μαβροηδής Αρσένης-Μαβροηδής Βασίλης-Μάζης Αναστάσης-Μάζης Αλιβίζης-Μάζης Αντρίας-Μάζης Γεώργης  Μιχαήλ Μιχάλης-Μιχαλάκης Γεώργιος-Μιχαλάς Αλέξανδρος-Μιχαλάς Γεώργιος-Μπερετίνος Αλέξιος Μπηδέλης Ιάκουβος-Νίνος Αντόνης-Νίνος Γεώργιος-Νίνος Ιωάννης-Νίνος Καλο’ι’ωάννης-Νίνος Κώστας Νίνος Σταμάτης-Παγιατάκης Αντόνης-Παπαδόπουλος Δημήτρης-Παπαδόπουλος Θεόδορος-Παπαδόπουλος Καλο’ι’ωάννης-Παπαδόπουλος Νικολός-Πετριτής Αντρέας-Ρεπούλιος Σταμάτης-Ρήτης Νικολός-Σταβράτος Βασίλης Σταβράτος Κοσταντής-Σταβράτος Λάζαρης-Σταβράτος Νικολός-Στραβοσκιάδης Σταμάτης-Χαλκηάς Καλο’ι’ωάννης Χαλκηάς Καλοκυριάκης-Χαλκιά Κυριακή

 

Μέσα από αυτή την εργασία του νοτάριου Τυροφά Νικολάου, γίνεται και αναφορά στις εκκλησιές που υπήρχαν τότε, μέσα από την καταγραφή των δωρεών που έκαναν οι κάτοικοι του χωριού. Έτσι λοιπόν γίνεται αναφορά στις παρακάτω εκκλησιές: 9 Αυγούστου 1548 Υπεραγία Θεοτόκος ( προφανώς Υ.Θ. Οδηγήτρια)


Αγία Πρωτομάρτηρας Θέκλα

_.jpgAGQAGQA_600_x_451

Αγια Θέκλα. κατα την παράδοση ο παλιότερος ναός του χωριού

 


9 Μαρτίου 1549 Άγιος Θεόδορος
24 Δικιβρίου 1553 Μεγάλος Ταξηάρχος ο κάτω ( δεν υπάρχει πια)
24 Δικιβρίου 1553 Μεγάλος Ταξηάρχος ο ασόματος ( δεν υπάρχει πια)
22 Σεπτεβρίου 1549 Μεγάλος Νικόλαος ( Άγιος Νικόλαος)

_.jpgHVJKLGB_450_x_600

Άγιος Νικόλαος. ιδιοκτησία Γεωργίου Σουρέτου και μετά τον 17ο αιώνα των οικογενειών των Νίνων

 


Από τα παραπάνω βλέπουμε ότι δεν υπάρχει καθόλου αναφορά για τις δυο Άγιες
Αναστασίες

_.jpgDDDDDE_451_x_600

καμπαναριό αγίας Αναστασίας φαρμακολύτριας 1797

_.jpgEWQEWQWQWAEW_600_x_362_.jpgQEWTRETQEW_600_x_451

κεντρική θήρα  και επιγραφή του καμπαναριού της άγιας Αναστασίας

 

και ο Μεγάλος Ταξήαρχος δεν υπάρχει και δεν είναι γνωστή η θέση του. Ακόμα ο παραπάνω νοτάριος, έχει καταγράψει και διάφορα τοπονύμια που υπήρχαν εκείνη την εποχή και μερικά ακόμα υπάρχουν ως την εποχή μας . Έχουμε λοιπόν: Βασηλική-Παρασπόρια-Κατζάμπα-Σκάλα-Μπάληουρας-Μπηλός ( Πηλός)-Ξοπεργουληά Αληουπουνήοι ( Αλιπουνιοί)-Ρουδιές-Γαηδουράς-Κτήματα


Το χωριό, αρχίζει να έχει οργανωμένα αρχεία από τον 17ο αιώνα και μετά, όπως κτηματολογία, ληξιαρχικές πράξεις κτλ. Από τα κτηματολόγια βλέπουμε ότι οι Λιαπαδήτες είχανε μεγάλες περιουσίες και υπάρχουνε αναφορές σε μεγάλες εκτάσεις με ονομασίες όπως: Αγαθάτικα, Νινάτικα, Μποζικάτικα, Ρεπουλιάτικα, Παγιατάτικα, Παπαδοπουλάτικα, Χαλκιαδάτικα. Παρ’ όλα αυτά όμως, δεν υπάρχει σε καμιά περίπτωση η παρουσία κάποιου κόντε, καθώς στο Libro d’ oro , δεν υπάρχει κανένα Λιαπαδήτικο επώνυμο.

Κατά το 17ο αιώνα, οι παπάδες κρατάνε πρακτικά σε μορφή ημερολογίου και το αποκορύφωμα ήτανε η διαταγή του ενετού γενικού προνοητή της θάλασσας Αgostin Sagredo το 1752, που αποφασίστηκε να γίνει απογραφή και να καταγραφούν οι εκκλησιαστικές περιουσίες και σε τι κατάσταση βρισκόντανε οι ναοί. Στο γενικό αρχείο Κέρκυρας υπάρχει μια παλιότερη απογραφή του 1675 που αναφέρει 93 οικογένειες και 708 κάτοικους συνολικά. Οι οικογένειες είναι οι εξής: Αγάθος 18-Μάζης 14-Μποζίκης 8-Παγιάτης 6-Παπαδόπουλος 5-Σταυράτος 5-Νίνος 4-Μαυροειδής 4 Χαλκιάς 4-Αυλωνίτης 3-Ρεπούλιος 3-Γγίνης 2-Κήπας 2-Μουμούρης 2-Αιγύπτιος 1-Είπας 1 Ίπας 1-Κοκοβής 1-Κονταράτος 1-Κοσμάς 1-Λευτέρης 1-Μακροπόδης 1-Μιχαλάς 1-Μπαγιόκος 1 Παγκράτης 1-Πρέπης 1-Τζανίνος 1-Τζανόπουλος 1


Το έτος που εφύγανε οι Ενετοί, δηλαδή το 1797 έρχονται οι Γάλλοι και το πρώτο πράγμα που φροντίσανε ήταν να ξαναεπισκευάσουν τα φρούρια και να θωρακήσουνε το νησί. Έτσι λοιπόν τοποθετήσανε ένα μακρύ κανόνι έξω από το μοναστήρι της Παλαιοκαστρίτσας, απέναντι από τις ακτές του χωριού και πιο συγκεκριμένα απέναντι από τη θέση Βάρδια που ήτανε θέση στρατηγικής σημασίας. Οι Γάλλοι είχανε φρουρά στο μοναστήρι και στο Αγγελόκαστρο και επικοινωνούσανε στην πόλη με οπτικό τηλέγραφο ο οποίος ήτανε στημένος στους Λιαπάδες στο
συγκεκριμένο ύψωμα της Βάρδιας. Η παρουσία των Άγγλων, δεν έχει να δείξει τίποτε στο χωριό εκτός από τη στρατιωτική παρουσία που υπήρχε στο φυλάκιο της Βάρδιας για τον έλεγχο της
θαλάσσιας περιοχής. Ακόμα οι Άγγλοι στην προσπάθεια οργανώσεως τους στην περιοχή, έφτιαξαν χάρτες και συγκεκριμένα στον στρατιωτικό χάρτη του Βenza, ο λόφος της Κουρκουλής (υψ
363μ), ονομάζεται Κukkulos (πολλοί ακόμα το ονομάζουν έτσι) η Gucculi. Εκεί αναφέρεται ότι κατοικούσανε οι Κουρκουλαίοι άγνωστο από πότε και οι Λιαπαδήτες ήρθανε αντιμέτωποι μαζί τους για το ποιός θα επικρατήσει στην περιοχή. Τελικά εκδιώχθηκαν οι Κουρκουλαίοι και μετόκισαν κοντά στο Αγγελόκαστρο στο χωριό Μακράδες. Αυτά αναφέρονται στις σημειώσεις των Άγγλων στρατιωτικών.

_.jpgWER_450_x_600


Το χωριό έστηλε τους νέους του στον Βαλκανικό πόλεμο του 1912-13, όμως κάποιοι σκοτώθηκαν και έγιναν οι πρώτοι Λιαπαδήτες Ήρωες που δώσανε το αίμα τους για την πατρίδα. Είχαν πολεμήσει με το 10ο Σύνταγμα Πεζικού και τα ονόματά τους υπάρχουνε στα στρατιωτικά αρχεία. Δνέας Κορακιανίτης Ιωάννης Σαντής Κλεισούρα 1912 1ος Λόχος Στρ Αγάθος Ιωάννης Μολοχίτης Γιαννιτσά 1912 3ος Λόχος Στρ Γουλής Ιωάννης Πέπος Κιλκίς 1913 3ος Λόχος
Στρ Μάζης Νικόλαος Μπάτιος Κιλκίς 1913 5ος Λόχος
Στρ Αγάθος Δημήτριος ..............................................................
Φτάνουμε στην Μικρασιατική καταστροφή και το χωριό δέχεται έναν μεγάλο αριθμό
προσφύγων.
Συγκεκριμένα στην απογραφή των προσφύγων που έγινε το 1923 έχουμε:
Άντρες: 9
Γυναίκες: 13
Σύνολο : 22
Τέλος αξίζει να σημειώσουμε όλες τις απογραφές που εγίνανε στο χωριό και είναι
στον αριθμό 16 και ξεκινάνε από το 1520 και είναι οι εξής :
1520 – 59 οικογένειες
1675 - 708
1864 – 1041
1870 – 1041
1879 – 1111
1896 – 1140
1889 – 1100
1907 – 1094
1920 – 1040
6
1928 – 1065
1940 – 1103
1951 – 1082
1961 – 1184
1971 – 931
1981 – 1032
1991 – 1070
ΙΕΡΕΙΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ
Εκείνα τα χρόνια ασκήτεψαν πάρα πολλοί ιερείς οι οποίοι κατάγονταν από το χωριό. Η πιο παλαιά αναφορά σε Λιαπαδήτη ιερέα, είναι αυτή του 1564 από το Μοναστήρι της Παλαιοκαστρίτσας που μιλάει για τον Ιερομόναχο Καλλίνικο Παγιατάκη , και η αμέσως επόμενη για τον Γεώργιο Παγιατάκη στις 21/Σεπτεμβρίου/1572 . Ο Ιερομόναχος Σωφρόνιος ( Σεραφείμ) Παγιάτης εκλέχτηκε στις 08/Αυγούστου/1697 Ηγούμενος του μοναστηριού της Παλαιοκαστρίτσας . Η ηγουμενεία του υπήρξε πολυτάραχη .Το έτος 1700 ξέσπασε στάση στο Μοναστήρι με πρωτεργάτες τρείς
ιερομόναχους,η οποία γρήγορα γενικεύκηκε περιλαμβάνοντας και τους υπηρέτες της μονής με συνέπεια τον διασκορπισμό των εισοδημάτων της. Λύση στην εκρυθμή κατάσταση έδωσε ο Μ. Πρωτόπαπας Αναστάσιος Αυλωνίτης .Ο Σωφρόνιος διατήρησε την ηγουμενεία έως το 1707 οπότε δολοφονήθηκε από μαθητή του. 

Καταφέραμε ακόμα μέσα από πηγές του αρχείου Κέρκυρας να γνωρίζουμε τους περισσότερους ιερείς του χωριού από το 1722-1834 .
1) 1722 Αβερνίκος Χαλικιάς Ιερομόναχος Θεόφιλος Παγιάτης Ιερεύς Τιμόθεος Παγιατάκης Ιερεύς
2) 1723 Προσήχθη εις ενέργεια ο Γεώργιος Πολυμάρτης
3) 1727 Προσήχθη εις ενέργεια ο Καλλίνικος Μποζίκης Ιερομόναχος
4) 1728 Απεβίωσε ο Ιερομόναχος Θεόκλητος Μαυροειδής και ετάφη στο
κοιμητήριο της Άγιας Θέκλας .1729 ( Ιούνιος) οι εφημέριοι του ναού τηςΆγιας Αναστασιάς Θεόφιλος Παγιάτης και Καλλίνικος Μποζίκης , φανερώνουν πως σε καιρό μεγάλου πολέμου στο χωριό ( επίθεση από Αλτζερίνους Πειρατές ), χάθηκαν η ξεσχίστηκαν φύλλα από το ληξειαρχικό βιβλίο του ναού .
5) 1761 Προσήχθη εις ενέργεια ο Γεώργιος Παγιάτης .
6) 1762 Προσήχθη εις ενέργεια ο Αντώνιος Παγιάτης .
7) 1763 Ιερείς του χωριού επειδή τελείωσε το βιβλίο των βαπτίσεων και δεν είχε άλλα φύλλα, πρόσθεσαν ένα άκομα παιδί στο εξώφυλλο και παρακάλεσαν την Αυτού Παναιδεσιμότητα να αναγνωρίσει το Κύρος του παιδιού σαν βαπτισμένο .
8) 1763 Θεόφιλος Παγιάτης Ιερεύς
Τιμόθεος Παγιατάκης Ιερεύς
Γεώργιος Πολυμάρτης Ιερεύς
Γεώργιος Παγιάτης Ιερεύς
Αντώνιος Παγιάτης Ιερεύς
Καλλίνικος Μποζίκης Ιερομόναχος
9) 1735 Καλλίνικος Μποζίκης Ιερομόναχος
Θεόφιλος Παγιάτης Ιερεύς

Γεώργιος Πολυμάρτης Ιερεύς
Προσήχθη εις ενέργεια ο Ιωάννης Ρεπούλιος
ο Ιερέας Τιμόθεος Παγιατάκης έχει αποβιώσει .
9) 1764 Αποβιώνει ο Θεόφιλος Παγιάτης και ετάφη στο κοιμητήριο της Άγιας
Αναστασιάς .
10) 1769 Νικόλαος Αγάθος Ιερεύς
11) 1770 Νικόλαος Αγάθος Ιερεύς
Αντώνιος Παγιάτης Ιερεύς
12) 1775 Στυλιανός Παγιάτης Ιερεύς
13) 1776 Γεώργιος Παγιάτης Ιερεύς
14) 1777 Λειτουργούν όλοι οι Ιερείς από το 1765

_001_399_x_600_002_412_x_600

To 1782 στη μονή Παλαιοκαστρίτσας υπό τον ηγούμενο Καλλίνικο ιερομόναχο Βιδηνιότη και προς σκοπόν να εξετάσουν τα του συστήματος της Μονής γίνεται συμβούλιο με τους κτήτορες της Μονής μεταξύ των οποίων και ο Ιωάννης Νήνος εκ Λιαπάδων(Αρχείο Γ.Πετσάλη)


15) 1801 Προσήχθη εις ενέργεια ο Αναστάσης Παγιάτης και ο Γεώγιος Γουλής
16) 1805 ( Νοέμβριος) προσήχθη το βιβλίο του ναού στον Μητροπολίτη
Κέρκυρας Ιερόθεο , από τον Ιερέα Στυλιανό Παγιάτη .
17) 1807 Θεοδωρής Παγιάτης Ιερεύς
Στυλιανός Παγιάτης ιερεύς
Ο Ιερέας Γεώργιος Παγιάτης έχει αποβιώσει
18) 1817 Αντώνιος Ρεπούλιος Ιερεύς
Παραμένουν οι Ιερείς από το 1807
19) 1832 Παραμένουν οι ίδιοι Ιερείς από το 1817
20) 1834 Χαράλαμπος Κορακιανίτης Ιερομόναχος
Θεόδωρος Παγιάτης ιερεύς
Αντώνιος Ρεπούλιος Ιερεύς
Ιωάννης Παγιάτης Ιερεύς
Από το 1834 δεν κατάφερα να βρω άλλα ονόματα ιερέων, αλλά μπόρεσα να μάθω
μερικούς από τους ιερείς που λειτουργούσαν από το 1900 και μετά χωρίς όμως να
γνωρίζω συγκεκριμένες ημερομηνίες.
1) Αγάθος Ιωάννης ιερεύς
2) Αγάθος Κων/νος ιερεύς
3) Ρεπούλιος Σπυρίδων ιερεύς
4) Καρύδης Γεώργιος ιερεύς
5) Λευθεριώτης Ευγένιος ιερεύς
6) Λευθεριώτης Νικόλαος ιερεύς
7) Παγιάτης Μελέτιος ιερομόναχος
8) Παγιάτης Γεώργιος ιερεύς ( ιερέας του χωριού)
9) Νίνος Καλλίνικος ιερομόναχος ( ιερουργεί στην μονή Παλαιοκαστρίτσας)

Άλλες Φωτογραφίες του χωριού και της ζωής του

_.jpgCGXHS_600_x_447

λιαπαδήτες ''βιολιτζήδες''

_.jpgwga_423_x_600

Αγάθος Σπυρίδων. είχε ανακαλύψει το φάρμακο firex για τις ψείρες

_.jpgwefWAF_419_x_600

Αγάθος Μιχαήλ οφθαλμίατρος. τους Λιαπαδήτες τους εξέταζε δωρεάν

_.jpgHLHH

''Κάμπος'' εκεί εγκαταστάθηκαν μετά την Αλίπα

_.jpgKFGF_398_x_600

παραδοσιακή λιαπαδήτικη στολή

_.jpgYHFKUVHKGFF_442_x_600

παραδοσιακή λιαπαδήτικη στολή

_.jpgTJDHFDHD_600_x_451

''πηγάδι του ανίκητου''εδώ οι Λιαπαδήτες με τους βενετούς κατατρώποσαν τους πειρατές που είχαν λεηλατήσει την κερκυραική ύπαιθρο

 


Θέλω να ευχαριστήσω τον ιερέα του χωριού, κ. Γεώργιο Παγιάτη του Δημητρίου, με του οποίου την άδεια μπόρεσα μέσω των βιβλίων των ναών του χωριού να συγκεντρώσω κάποια στοιχεία τα οποία μου ήταν αναγκαία για να ολοκληρώσω την εργασία μου .


Νίνος Γεράσιμος του Σπυρίδωνος
Λιαπάδες Κέρκυρας
Πηγές:
8


1) Ιστορικό Αρχείο Κέρκυρας
2) Ιωσήφ Πάρτς (περιηγητής 19ου αιώνα)
3) Κτηματολόγιο Αγίου Νικολάου Λιαπάδων (1675)
4) Αγία Αναστασία Φαρμακολύτρια
5) Το μοναστήρι της Παλαιοκαστρίτσας
6) Αναγνωστική Εταιρεία Κερκύρας

Αναζήτηση

Corfu Museum

Corfu Museum….τι μπορεί να είναι αυτό;

Θα το έλεγα με μια λέξη…. Αγάπη! Για ένα νησί που το γνωρίζουμε ελάχιστα. Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε ν’ αγαπήσουμε ότι δεν το γνωρίζουμε. Στόχος λοιπόν είναι να το γνωρίσουμε όσο πιο βαθιά μπορούμε, μέσα από το χθες και το σήμερα, γιατί αλλιώς πως θα το αγαπήσουμε; Αγαπάω ατομικά και ομαδικά έχει επακόλουθο…. φροντίζω….. μάχομαι… και σέβομαι. Αγάπη προς την Κέρκυρα είναι το Corfu Museum και τίποτε άλλο.

Μετρητής

Εμφανίσεις Άρθρων
1904595