Corfu Museum

Petsalis: Collection Of Corfu Island,Greece documents

Το Αλάτι στην Κέρκυρα.ΝΙΚΑ ΜΑΡΙΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ:

 

Με αφορμή την ημερίδα που διεξάγεται σχετικά με τη Βιοτεχνία και τη Βιομηχανία στη Κέρκυρα κατά τον 19ο έως και τα μέσα του 20ου αιώνα, θα επιχειρηθεί εκ μέρους μου η παρουσίαση και ταυτόχρονα ο ιστορικός σχολιασμός  για την εξαγωγή, την επεξεργασία , αλλά και τα οφέλη του αλατιού στη Κέρκυρα κατά τις προαναφερθείσες περιόδους.

Πρόκειται να εξετασθούν οι τομείς στους οποίους προσέφερε την αρωγή του το αλάτι, με εξέχοντα αυτόν του εμπορίου, ειδικότερα μετά από την επέλαση των Βενετών στη νήσο της Κέρκυρας. Εύλογα μπορεί να σκεφτεί κανείς τους λόγους. Μιας και από την περίοδο εκείνη και έπειτα, παρατηρούνται συνεχείς εξαγωγές εμπορευμάτων με σημαντικό προορισμό τη Βενετία.

Βασικό κομμάτι της έρευνας πρόκειται να απασχολήσει η περιοχή «Αλυκές Λευκκίμης» Κέρκυρας, αφού άλλωστε στο γεωγραφικό αυτό σημείο εντοπίζεται και ο πυρήνας ενάρξεως των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το αλάτι, κατά τη περίοδο που ήδη προαναφέρθηκε.

Ταυτόχρονα δε θα παραληφθεί η αναφορά και ο αντίστοιχος σχολιασμός, σχετικά με τις Αλυκές ποταμού, υπεύθυνος των οποίων ήταν ο γνωστός για την αρωγή του στην αγροτική τάξη, Πολυχρόνιος Κωσταντάς, ο οποίος έπαιξε σημαντικό ρόλο στο πολιτικό προσκήνιο της νήσου της Κέρκυρας.

Μικρότερο, αλλά συνάμα αξιοσημείωτο ρόλο πρόκειται να παίξει και η λίμνη « Χαλικιόπουλου»  η οποία βρίσκεται στη περιοχή «Κανόνι» της Κέρκυρας. Ο λιμνότοπος αυτός αποτελούσε πηγή συγκέντρωσης του αλατιού, όπως επίσης και έδρα αλιείας και καλλιέργειας.

Συνοψίζοντας, σκοπός της έρευνας αυτής είναι να αναδειχθεί και να αναλυθεί ο ρόλος του αλατιού στη ζωή των κατοίκων της Κέρκυρας κατά τον 19ο έως και τα μέσα του 20ου αιώνα όπως και οι τρόποι συλλογής-εξαγωγής του. Επίσης σε ποιους τόπους συλλέγονταν και πως οι τόποι αυτοί επηρέαζαν τη καθημερινότητα των κατοίκων, των γύρω περιοχών.


 

ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

 

Ξεκινώντας όμως αυτή την ιστορική έρευνα αξίζει να αναφερθεί κανείς στη σημασία του αλατιού για την ανθρωπότητα, τόσο σαν ύλη όσο και σαν έννοια. Ήδη στους Ρωμαικούς Χρόνους έχει καταλάβει εξέχοντα ρόλο. Ήταν ένα αγαθό υψίστης σημασίας, αφού είχε ήδη χαρακτήρα εμπορικό. Χαρακτηριστικότατο παράδειγμα αποτελεί ο παλιός Ιταλικός δρόμος «ViaSalaria» που σημαίνει, ο δρόμος του αλατιού.

Επιπρόσθετα δεν του έλειπε ο οικονομικός  χαρακτήρας μιας και οι Ρωμαίοι στρατηγοί  λάμβαναν ως επίδομα, αλάτι. Εξ’ ου και η αγγλική λέξη “salary” που σημαίνει μισθός.

Τέλος το αλάτι είχε εξίσου και πνευματική σημασία. Το συμπέρασμα αυτό απορρέει από το γεγονός ότι πολλοί ρήτορες χρησιμοποιούσαν τη λέξη «άλας» για να προσδιορίσουν κάτι το εκλεπτυσμένο, το μοναδικό. Αποτελούσε στοιχείο κομψότητας του λόγου. Άλλωστε  πασίγνωστος είναι και ο μύθος του βασιλέα με τις τρείς κόρες ο οποίος τις ρωτά πόσο τον αγαπούν και η μικρότερη από αυτές, χαρακτηριστικά του απαντά : «σ’αγαπώ σα το αλάτι».[1]

ΑΛΥΚΕΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ : ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΣΤΑΔΙΑ

 

Η λειτουργία των αλυκών στην Κέρκυρα, ξεκινά λίγο μετά απ τους Βυζαντινούς ακόμη χρόνους, συγκεκριμένα το 1274-1386 κατά τη λεγόμενη Ανδηγαυική[2] περίοδο παίζοντας εξέχοντα ρόλο στην οικονομική ζωή του νησιού.

Τρείς είναι οι βασικές περιοχές Αλυκών που εντοπίζονται από την περίοδο εκείνη στη Κέρκυρα. Αρχικά οι Αλυκές Λευκίμμης που αποτελούν και τη μεγαλύτερη Αλυκή του νησιού, στη συνέχεια η Αλυκή Γαρίτσας που εδράζει στη περιοχή του αεροδρομίου, και τέλος η Αλυκή στην περιοχή του λεγόμενου Ποταμού. Σύμφωνα δε, με τον Mastraca(1630)[3], υπήρξε και τέταρτη Αλυκή στη περιοχή Πέραμα της Κέρκυρας, η οποία όμως έπαψε σύντομα τη λειτουργία της.

Τι όμως είναι οι Αλυκές; Πρόκειται βεβαίως, για περιοχές στις οποίες γίνεται εκμετάλλευση θαλασσίου και  ορυκτού άλατος, όπως επίσης και εκμετάλλευση αλμών. Οι περιοχές αυτές είναι κατ’ εξοχήν λιμνότοποι στους οποίους συχνάζουν διάφορα είδη πτηνών χάρη στη ποικιλία ψαριών που επικρατεί.[4]



[1] Μύθοι του Αισώπου : « Η πριγκίπισσα και το αλάτι».

[2] Ασπιώτης, Νίκος Γ. «Οι αλυκές Λευκίμμης στη νεότερη εποχή : Το αλάτι, ο χώρος και οι άνθρωποι» 1864-1993 Νίκος Γ. Ασπιώτης, Μαρία Καμονάχου. 1η έκδοση, Κέρκυρα. Σελ. 7-8

[3] Βλ. υποσημείωση 2, Ασπιώτης Νίκος Γ. σελ. 7-8

[4] William GOODISON “A historical and topographical essay upon the islands”, e-book, σελ. 52.

 

ΑΛΥΚΕΣ ΓΑΡΙΤΣΑΣ 13ος-19ος ΑΙΩΝΑΣ

 

Χάραξη(λεπτομέρεια) σε δίσκο τα μέσα του 16ου αι. των αλυκών της Γαρίτσας

 

 

 

Η Κέρκυρα μετά τη προσχώρησή της στη Γαληνοτάτη Δημοκρατία του Αγίου Μάρκου (1386)[1], ώθησε ακόμη περισσότερο την ανάπτυξη του εμπορίου της Βενετίας μιας και το αλάτι αποτελούσε  σημαντικότατο αγαθό προώθησης από τους Βενετούς. Μάλιστα από πολλούς ιστορικούς αναφέρεται το γεγονός ότι η ίδια η πόλη της Βενετίας αποτελούσε χώρο Αλυκών, πολύ πριν φυσικά η ίδια δημιουργηθεί. Το αλάτι αποτελούσε  ένα από τα μονοπώλια της Βενετίας.

 

Το αλάτι που επεξεργάζονταν και διεξάγονταν απ τα Επτάνησα και κυρίως από την Κέρκυρα, τροφοδοτούσε και άλλες περιοχές πέραν της Βενετίας. Ένα παράδειγμα αποτελεί η αποθήκη που κατασκευάζεται στη Βερόνα το 1774, με σκοπό την αποθήκευση Λευκαδίτικου αλατιού για λογαριασμό της Λομβαρδίας.

 

Κατά το έτος 1391 γίνεται η πρώτη ενοικίαση Αλυκών απ τον Βενετό, κάτοικο της Κέρκυρας , Ιωάννη Rufaldeli, με τον οποίο η Βενετία έρχεται λίγο αργότερα σε ρήξη λόγω του ότι ο ίδιος εξελίχθηκε σε ανταγωνιστής της, πουλώντας το αλάτι σε αρκετά χαμηλότερη τιμή. Εικάζεται μάλιστα ότι τις χρηματικές ελλείψεις που δε μπορούσε να καλύψει η Κέρκυρα με την αγροτική της παραγωγή, τις αντιμετώπιζε σε μεγάλο βαθμό με την εξαγωγή αλατιού!

 

Κατά τη Βενετοκρατία λοιπόν, η αλυκή η οποία και βρίσκεται στο «ζενίθ» της στη νήσο της Κέρκυρας, είναι εκείνη της Γαρίτσας, ή όπως διαφορετικά ονομάζεται, Αλυκές Καστράδων[2].

Χάρτης των μέσων του 18ου αιώνα όπου διακρίνονται οι αλυκές

 



[1] Βλ. υποσημείωση 2 , Ασπιώτης, Νίκος Γ. σελ 8.

[2] Γιώργος Χ. Σουρτζίνος, ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ, Γλωσσικές μαρτυρίες στην ιστορική διαδρομή της Κέρκυρας. ΙΣΤΟΡΙΚΗ-ΑΛΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ εκδόθηκε το 2006

 

H αλυκή αυτή, διακρίνονταν για τη κατάλληλή της γεωγραφική διαμόρφωση όσο αφορά τη περισύλλεξε του αλατιού. Με άλλα λόγια κυριαρχούν στο χώρο οι αβαθείς εκτάσεις, μέσα στις οποίες συγκεντρώνονταν με φυσικό τρόπο το θαλασσινό νερό, το οποίο στη συνέχεια περικλειόταν με τεχνητά φράγματα, εγκλωβίζοντας έτσι τα ύδατα. Απότοκο αυτής της ενέργειας είναι η συσσώρευση αλατιού στις αβαθείς αυτές εκτάσεις, αφού έχει προηγηθεί η εξάτμιση των εγκλωβισμένων υδάτων. Η εργασία αυτή διαρκούσε από τον Απρίλη έως και τον Αύγουστο.

Οι αλυκές Γαρίτσας,  είναι σήμερα γνωστόν ότι εδράζονται στη λίμνη Χαλικιόπουλου, στη περιοχή του αεροδρομίου. Έχει μάλιστα υποστηριχτεί ότι, ο χώρος αυτός χρησιμοποιούνταν κατά την Αγγλοκρατία για την τέλεση ιππικών αγώνων. Η αλυκή αυτή συνεχίζει να λειτουργεί ανά διαστήματα μέχρι και τη δεκαετία του 80.

Ωστόσο επιβάλλεται η σχετική αναφορά στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσε το εργατικό δυναμικό σε μια αλυκή κυρίως κατά τη περίοδο αυτή. Αποτελεί αναμφισβήτητο γεγονός και συνάμα στοιχείο κοινής παραδοχής, το γεγονός ότι , τη κυριότητα των Αλυκών απ τον όψιμο ακόμη Μεσαίωνα, είχαν οι ευγενείς και οι αστοί . Εξαίρεση βεβαίως δεν αποτελεί και η Κέρκυρα στην οποία μάλιστα έγινε χρήση ενός νέου θεσμού προς το εργατικό δυναμικό των Αλυκών, η αποκαλούμενη «αγγαρεία»[1] . Η αναγκαστική δηλαδή, χωρίς μίσθωση εργασία την οποία επέβαλλαν οι οικονομικά ισχυρότεροι, με αντάλλαγμα τη στοιχειώδη εκπλήρωση κάποιων βασικών αναγκών των εργατών (τροφή, στέγη κ.τ.λ.). Αξίζει βεβαίως να σημειωθεί το ότι η απαλλαγή κάποιου από την «αγγαρεία», μπορούσε κάλλιστα να πραγματοποιηθεί με την κατάθεση ενός συγκεκριμένου ποσού[2] στον αντίστοιχο κύριο της αλυκής/περιοχής.

Αυτός ήταν και ο συνήθης τρόπος με τον οποίο λειτουργούσαν οι αλυκές, έως βέβαια τον 19ο αιώνα. Η αλυκές άλλαξαν πολλές φορές ιδιοκτήτη, (CogoSordina, Frangini, Μιχαήλ Φρατζής[3] κ.α.) έχοντας πάντα όμως ως σύστημα διαχείρισης το Φεουδαρχικό.

 

ΟΙ ΑΛΥΚΕΣ ΠΟΤΑΜΟΥ  ΚΑΙ Ο ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ ΚΩΣΤΑΝΤΑΣ

 

Οι Αλυκές Κέρκυρας συνεχίζουν  τη δράση τους, αποτελώντας πλέον μια από της πλουτοπαραγωγικές πηγές για το νησί. Η Αλυκή όμως που κατορθώνει να «κλέψει τη παράσταση» τον 19ο αιώνα είναι αυτή της περιοχής του Ποταμού.

Δύο επιπεδογραφίες 18ου -19ου αι. που δείχνουν και τις παλιές και τις νέες αλυκές του Ποταμού



[1] ΣΠΥΡΟΣ Ν. ΑΣΩΝΙΤΗΣ, Η ΑΓΓΑΡΕΙΑ ΣΤΗ ΚΕΡΚΥΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΟΨΙΜΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ,αρχείο PDF, σελ. 1

[2] Το πρόστιμο ήταν δέκα «άσπρα». ΜΠΑΜΠΗΣ Ν. ΠΑΝΔΗΣ, ΚΕΡΚΥΡΑ ΤΟ ΒΑΙΛΑΤΟ ΤΟΥ ΑΛΕΥΧΙΜΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΝΤΑΧΩΡΟ, Ιστορία ενθυμήματα ΕΚΔΟΣΕΙΣ Κ. ΝΤΟΥΖΓΟΣ & ΣΙΑ Ο.Ε, σελ. 196

[3] ΣΠΥΡΟΣ Ν. ΑΣΩΝΙΤΗΣ, Η ΑΓΓΑΡΕΙΑ ΣΤΗ ΚΕΡΚΥΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΟΨΙΜΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ,αρχείο PDF

 

Κύριός της για περίπου δέκα χρόνια, ο Κερκυραίος Πολιτικός, Πολυχρόνιος Κωσταντάς.

Δεν υπάρχουν αρκετές πληροφορίες για την προσωπική του ζωή ωστόσο από αυτές που διασώζονται πληροφορούμεθα ότι, γεννήθηκε στους Αγραφούς (περιοχή της βόρειας Κέρκυρας) περίπου το 1847-1849[1]. Δούλεψε με τον πατέρα του σε Κερκυραϊκό ελαιοτριβείο, και στη συνέχεια σπούδασε μαθηματικά στην Ιόνιο Ακαδημία. Εργάσθηκε ως καθηγητής μαθηματικών στο Λύκειο Κέρκυρας, και χάρη στην ιδιότητά του αυτή του καθηγητή, πληρούσε  τις προϋποθέσεις εκλεξιμότητας . Έτσι στις εκλογές του Ιανουαρίου 1862 βρίσκεται υποψήφιος για τη 12η Ιόνιο Βουλή, όπου και κερδίζει τις εντυπώσεις. Λίγα χρόνια αργότερα θα κατακτήσει τη θέση του βουλευτή για εννέα φορές σχεδόν συνεχείς.

Σε διάρκεια μικρού χρονικού διαστήματος, συγκεκριμένα το 1865  ιδρύει το «αγροτικό κόμμα» της Κέρκυρας υποστηριζόμενος, τα συμφέροντα κυρίως των χωρικών και των αδύναμων οικονομικά στρωμάτων. Μία από τις βλέψεις του ήταν η κατάργηση της Φεουδαρχίας, κάτι που ως επί το πλείστον στέφθηκε με επιτυχία. Στη συνέχεια  μάλιστα το κόμμα του επιτυγχάνει την ένωσή του με το Εθνικό κόμμα του Δηλιγιάννη, αποβλέποντας αυτή τη φορά σε μια πανελλαδική προσφορά προς τις αδύναμες ομάδες.

Το 1869, στη συνεδρίαση της Διαχειριστικής επιτροπής της εγχώριας διαχείρισης της Κέρκυρας[2], συζητούνται κάποια από τα παράπονα που επέβαλλαν οι κάτοικοι του Ποταμού, σχετικά με τις ασθένειες που προκαλούσαν τα έλη των αλυκών της περιοχής. Ως απότοκο αυτού ο νομάρχης Κέρκυρας έβγαλε τη συγκεκριμένη αλυκή σε δημοπρασία, παραχωρώντας όμως το δικαίωμα σε όποιον επιθυμούσε να τη διεκδικήσει με κάποιο ποσό, συμπεριλαμβανομένων όμως και των αντίστοιχων εργασιών για την φροντίδα της (της αλυκής Ποταμού).



[1] ΟΛΓΑ ΠΑΧΗ, Ο ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ Β. ΚΩΣΤΑΝΤΑΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΤΟΝ 19Ο ΑΙΩΝΑ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ α’πόστροφος ΚΕΡΚΥΡΑ, σελ. 10-12

[2] ΟΛΓΑ ΠΑΧΗ, Ο ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ Β. ΚΩΣΤΑΝΤΑΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΤΟΝ 19Ο ΑΙΩΝΑ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ α’πόστροφος ΚΕΡΚΥΡΑ.σελ 149

 

Τοπογραφικό σχέδιο περιοχής αλυκών Ποταμού. Αριθμός σχεδίου 122. Σχ. 75 . Προέρχεται από Α.Ε.Δ (πρώην "Λυτά Σχέδια" ) και φέρει παλαιά αρίθμηση 290, 48 Γενικά Αρχεία Κέρκυρας, Ιδιωτική Συλλογή Ιωάννη Πετσάλη

 

Πλειοδότης, ανακηρύσσεται ο Αντώνιος Κόντης, συγγενής του Πολυχρονίου Κωσταντά, ο οποίος προσέφερε ως ετήσιο κανόνα το ποσό των 406 δραχμών, ενώ παράλληλα πρότεινε ως εγγυητή τον συγγενή του, Κωσταντά. Εν συνεχεία όμως, ο νομάρχης Ν. Μαυροκορδάτος, ως πρόεδρος της επιτροπής, συνομολογεί με τον Αντώνιο Κόντη ένα συμβόλαιο[1], με τον όρο της διάλυσης, αν σε τέσσερα χρόνια ο εγγυητής αλλά παράλληλα και ο εμφυτευτής των αλυκών δεν εκτελούσαν τα έργα που αποδέχθηκαν, και επιπρόσθετα με τον όρο ακύρωσης του συμβολαίου, αν το υπουργείο των Εσωτερικών ακυρώσει την απόφαση της Διαχειριστικής επιτροπής, εξαιτίας έφεσης κάποιου δημοτικού συμβουλίου.

Πράγματι το υπουργείο εσωτερικών με υπουργό τον Θ.Ζαίμη[2], έχοντας υπ’ όψη τη σχετική έφεση του δημοτικού συμβουλίου Κερκυραίων, ακύρωσε την απόφαση της Διαχειριστικής επιτροπής[3], με αποτέλεσμα να ενοχοποιούνται για παράνομη εκμετάλλευση γαιών ο Α.Κόντης και ο Π. Κωσταντάς. Ο Κωσταντάς προέβη σε υπογραφή νέου συμβολαίου, σύμφωνα με το οποίο ο ίδιος πλήρωσε 860 δραχμές για τις αλυκές Ποταμού, στον συγγενή του Κόντη, και ανέλαβε όλες τις υποχρεώσεις αυτών, αφού ο Κόντης νοσούσε, με βάση τα λεγόμενά του.



[1] Στις 31 Μαΐου του 1869.

[2] Βλ. υποσημείωση 10.

[3] 24 Νοεμβρίου 1869

 

Ο Νομάρχης κάνει αγωγή έναντι του Κωσταντά και απαιτεί την εγκατάλειψη του προαναφερόμενου από την αλυκή. Μετά από μακροχρόνιες και συνεχείς προσπάθειες αλλά και εναλλαγές του ίδιου του Κωσταντά από κτήτορα σε ακτήμονα, κατορθώνει τελικώς το 1887[1] να νομιμοποιήσει τη κατοχή των αλυκών Ποταμού από τις οποίες μάλιστα κατάφερε να αποκομίσει αρκετά χρήματα, μιας και ο ίδιος κατάφερε να επεκτείνει αρκετά την αλατεμπορία  εκμεταλλευόμενος τη συγκεκριμένη αλυκή[2]. Επομένως και η αλυκή ποταμού Κέρκυρας κατάφερε να αποτελεί τον 19ο αιώνα βασική πηγή οικονομίας για ολόκληρο το  νησί. Μετά τον θάνατο του Π. Κωσταντά δηλαδή γύρω στο 1892[3], αναλαμβάνουν  τη κυριότητα των αλυκών τα παιδιά του, Ευριδίκη και Νάκης[4].

Οι αγροτική τάξη δεν έπαψε ποτέ να βλέπει στο πρόσωπο του Πολυχρονίου Κωσταντά , τον σωτήρα της από τη ματαιοδοξία και πολλές φορές την «απανθρωπιά» της αστικής τάξης. Γι αυτόν ακριβώς το λόγο η Κέρκυρα τίμησε τον σπουδαίο αυτό πολιτικό με το να δώσει το όνομά του σε έναν από τους δρόμους της.

Αλατόσπιτο Βιχελμίνης-Αλυκές Ποταμού



[1] ΟΛΓΑ ΠΑΧΗ, Ο ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ Β. ΚΩΣΤΑΝΤΑΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΤΟΝ 19Ο ΑΙΩΝΑ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ α’πόστροφος ΚΕΡΚΥΡΑ.σελ. 157

[2] Αυτό συνέβη το 1877 με αποτέλεσμα την εκδίωξή του από την εταιρεία των Νατρουργείων Κέρκυρας που ο ίδιος είχε ιδρύσει μαζί με κάποιους συνεργάτες του. Βλ. υποσημείωση 14.

[3] Το γνωρίζουμε από τη συνέντευξη της συζύγου του Βιβελμίνης, που έγινε το 1956. Βλ. σχετικά εφημερίδα «ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ», Οκτώβριος 1956.

[4] Η πληροφορία αυτή έρχεται από δισέγγονο του Κωσταντά , Κ. Αλέκο Κοκκοτό , ΟΛΓΑ ΠΑΧΗ, Ο ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟΣ Β. ΚΩΣΤΑΝΤΑΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΤΟΝ 19Ο ΑΙΩΝΑ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ α’πόστροφος ΚΕΡΚΥΡΑ.σελ 157.

 

ΑΛΥΚΕΣ ΛΕΥΚΙΜΜΗΣ ΤΕΛΗ 19ΟΥ – 20ΟΥ ΑΙΩΝΑ

 

 

Οι Αλυκές Λευκίμμης πρόκειται για τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες αλυκές της νήσου της Κέρκυρας. Από τον όψιμο ακόμη μεσαίωνα βρισκόταν σε λειτουργία, ενώ ταυτόχρονα επέφερε και σημαντικά κέρδη στο νησί χωρίς όμως να υπάρχει μια ενιαία συνέχεια. Άλλωστε και πολλοί ιστορικοί ακόμη δεν μπορούν να πουν με απόλυτη βεβαιότητα αν οι αλυκές αυτές λειτουργούσαν καθ όλη τη διάρκεια των αιώνων αυτών. Μάλιστα με βάση στοιχείων που παραδίδονται, έχουν παρατηρηθεί εξίσου και περίοδοι ακαλλιεργησίας.

Στα μέσα ωστόσο του 19ου αιώνα οι Αλυκές Λευκίμμης επανέρχονται δυναμικά στο Κερκυραϊκό προσκήνιο. Στην αρχή του αιώνα φαίνεται πως ήταν ερημωμένες. 

Εξαγωγές Κέρκυρας το 1858 ΓΕΡ. ΧΥΤΗΡΗΣ, Η ΚΕΡΚΥΡΑ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 19ΟΥ ΑΙΩΝΑ : ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ, ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΕΡΚΥΡΑΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΚΕΡΚΥΡΑ 1988

 

 

Μετά όμως το 1860 ξεκινά η ουσιαστική αναδόμησή τους. Οι εργασίες ξεκίνησαν τον Μάιο του ίδιου έτους και έληξαν τον Οκτώβριο του 1862. Διαπιστώνεται σχεδόν ολική ενεργοποίηση των αλυκών[1], καθώς επίσης δημιουργούνται και 642 κάμαρες ή αλλιώς «αλοπήγια».[2] Συγχρόνως κατασκευάστηκαν οι αύλακες αλλά και οι οδοί που χρησιμεύουν για την επέλαση των αγροτών και των αμαξίων που μεταφέρουν αλάτι στις αποθήκες κ.α.



[1] Συγκεκριμένα τα τρία τέταρτα της έκτασής της.

[2] Ασπιώτης, Νίκος Γ. , Οι Αλυκές Λευκίμμης στη νεότερη εποχή : Το αλάτι, ο χώρος, οι άνθρωποι. (1864-1993) Νίκος Γ. Ασπιώτης, Μαρία Καμονάχου 1η έκδοση ΚΕΡΚΥΡΑ σελ. 8-13

Το αλατόσπιτο στην Λευκίμμη : Βενετικές αποθήκες αλατιού Λευκίμμης

 

Για την αναδιοργάνωση αυτή, δαπανήθηκαν 1.626 λίρες στερλίνες, που είχαν όμως αποτελεσματικό και γρήγορο αντίκρισμα αφού οι Αλυκές Λευκίτης κατάφεραν να παράξουν συνολικά 51.380 κιλά αλάτι. Υπεύθυνος των αλυκών αυτών ήταν ο Ι. Μπεράτης[1]. Χάρη μάλιστα στα έσοδα που επέφεραν οι αλυκές Λευκίμμης, η Κερκυραϊκή νήσος κατάφερε να στηρίξει έμπρακτα τους εξής κλάδους: αρχικά τα τιμάρια, τον λατινικό κλήρο, αγαθοεργά καταστήματα, Ηπειρώτες πρόσφυγες, επιχορηγήσεις των δήμων και εγγειοβελτιωτικά έργα, εγχώριες εκκλησίες, όπως επίσης και τα έξοδα του γραφείου του προσωπικού των επιτρόπων.

Είναι πασιφανές, πως οι αλυκές Λευκίμμης με το μονοπώλιο του άλατος, προσέφεραν απλόχερα την αρωγή τους στο δύσβατο έργο της αφομοίωσης μετά την Ένωση και κυρίως συνέβαλαν στην επίλυση του αγροτικού ζητήματος της Κέρκυρας.Η έκταση των αλυκών Λευκίμμης υπολογίζεται στα 1.050 στρέμματα.

Όμως ποιοι δούλευαν στις αλυκές μετά τη κατάργηση του Φεουδαλικού συστήματος; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι η εξής:

Οι «αλυκάριδες» όπως αλλιώς ονομάζονταν οι εργάτες των αλυκών ήταν μέχρι τον 19ο αιώνα άνδρες. Απ’ τις αρχές όμως του 20ου αιώνα εμφανίζεται και γυναικείο εργατικό δυναμικό. Χαρακτηριστικό άλλωστε είναι και το ποίημα του Γιάννη Ρίτσου «Λιγνά κορίτσια στο γιαλό μαζεύουνε τ’ αλάτι, μικρά πολύ, σκυφτά πολύ το πέλαο δε βλέπουν..»[2]



[1] Βλ. υποσημείωση 21.

[2] Γιάννης Ρίτσος «Λιανοτράγουδα»

Λευκίμμη

Οι εργάτες χωρίζονταν σε ειδικότητες, οι οποίες ήταν και οι εξής : Πρώτα απ’ όλα ο τεχνίτης, ο οποίος ήταν και ο υπεύθυνος για την παραγωγή του αλατιού και την αψεγάδιαστη ποιότητά του. Για παράδειγμα έκρινε πότε το νερό έπρεπε να διοχετευτεί στα λεγόμενα «τηγάνια», δηλαδή οι αβαθείς εκτάσεις που νωρίτερα αναφέρθηκαν. Ο ίδιος συνοδευόταν από δύο συνήθως βοηθούς. Το ημερομίσθιό του ήταν τέσσερις δραχμές, ενώ για τους βοηθούς του δύο.

Στη συνέχεια είναι οι εργάτες των οποίων οι εργασίες ποικίλλουν (καθαρισμός, φύλαξη προζύμης, μεταφορείς, στιβάχτες κ.α.). Οι εργάτες εναλλάσσονταν ανά δεκαπενθήμερο, αφού η εργασία στις αλυκές ήταν εποχιακή. Επιλέγονταν εκ περιτροπής από όλα τα γύρω χωριά που από παράδοση δούλευαν στις αλυκές.

Έπειτα μια άλλη ειδικότητα ήταν αυτή του φύλακα των αλυκών, ο οποίος εργαζόταν και το χειμώνα. Συνήθως ήταν δύο και περιπολούσαν όλη τη περιοχή των αλυκών. Η ειδικότητά τους ήταν υψίστης σημασίας αφού το αλάτι δεν έπαψε να αποτελεί εξέχοντα ρόλο στην οικιακή οικονομία.

Εν συνεχεία διακρίνεται και η ειδικότητα που ονομάζεται καραγωγείς, που δε πρόκειται για άλλους παρά για τους αμαξάδες των δίτροχων, οι οποίοι και μετέφεραν το αλάτι απ’ το αλώνι στις αποθήκες.

Παράλληλα μια άλλη ειδικότητα παρατηρείται, αυτή του υδροφόρου. Ο υδροφόρος ήταν υπεύθυνος για τη χορήγηση πόσιμου ύδατος τόσο στους εργάτες όσο και στα ζώα. Εκείνος πληρωνόταν ανά ημέρα, τους εαρινούς μήνες με 1,60 δραχμές και τους χειμερινούς με 72 λεπτά.

Και τέλος είναι η ειδικότητα του επιστάτη, ο οποίος αναλάμβανε τη διευθέτηση των συμφερόντων της αλυκής, τις αλλαγές που επιβάλλονταν να γίνουν σε αυτήν, φρόντιζε να αποκατασταθούν οι ζημιές , τις προσλήψεις εργατικού δυναμικού κ.τ.λ.

Αξίζει δε να σημειωθεί, το γεγονός ότι για τους «αλυκάριδες» που εργάζονταν κάτω απ τον ζυγό της «αγγαρείας», υπήρχαν συγκεκριμένες λίστες στις οποίες αναγράφονταν τα ονόματά τους και σε καμία περίπτωση δε μπορούσε κάποιος από αυτούς να διαγράψει το όνομά του απ’ τον κατάλογο, παρά μόνο για πολύ συγκεκριμένους λόγους, όπως για παράδειγμα, σοβαρά προβλήματα υγείας, γηρατειά, να είναι κάποιος επικηρυγμένος, να έχει «ενδυθεί» το μοναχικό σχήμα είτε για κάποιον άλλο λόγο ο οποίος όμως θα πρέπει να κριθεί εξίσου σοβαρός απ τον επιστάτη. Βεβαίως ο κάθε εργάτης  που εργάζονταν με βάση την «αγγαρεία» είχε το δικαίωμα να βάλει στη θέση του, τον αντίστοιχο αντικαταστάτη του, τον αποκαλούμενο «σκαντζαδούρο».

Αλυκές Λευκίμμης

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

Συμπερασματικά για να ολοκληρωθεί αυτή η σύντομη έρευνα, οι αλυκές Κέρκυρας έπαιξαν καταλυτικό ρόλο τόσο για την οικονομική ανάπτυξη του νησιού, όσο και για  την σχέση του με τις υπόλοιπες κυριαρχούσες δυνάμεις της εποχής. Ένας ρόλος που σταμάτησε να δρα καταλυτικά στις αρχές της δεκαετίας του 90. Οι αλυκές πλέον αποτελούν υδροβιότοπους της νήσου της Κέρκυρας που δε λειτουργούν για τη περισυλλογή άλατος πλέον.

Παρ’ όλα αυτά μια βόλτα στις αλυκές θυμίζει σε κάθε Κερκυραίο τη παλιά τους δραστηριότητα. Οι Βενετικές αποθήκες Λευκίμμης,[1] ο υδροβιότοπος στη λίμνη Χαλικιόπουλου, το «αλατόσπιτο» της Βιχελμίνης[2]… όλα έχουν και από μια ιστορία να διηγηθούν για τη σύγχρονη Κέρκυρα και τους κατοίκους της.



[1] Βλ. εικόνα 1.

[2] Βλ. εικόνα 3

 

 

 

 

 

 

Η συμμετοχή και γενναιότητα των Κερκυραίων στην πολιορκία του 1716

Βροκίνης, Λαυρέντιος (Κέρκυρα, 1850 - 1911). Λόγιος, ιστοριοδίφης, ένας από τους πιο τυπικούς εκπροσώπους της κερκυραϊκής ιστοριογραφίας. Από νεαρή ηλικία επιδόθηκε με ζήλο στη μελέτη της ιστορίας και στη σπουδή ξένων γλωσσών και στράφηκε στην ιστορική έρευνα .Μας έδωσε πλήθος ιστορικών μελετών που αφορούν το νησί. Οι νεώτεροι Κερκυραίοι χρωστούν πολλά στον άνθρωπο αυτόν που μέσα στο Ιστορικό Αρχείο Κερκύρας ξόδεψε ατελείωτες ώρες για να έχουμε σήμερα ένα  υλικό που βρήκε και ανέδειξε.

 

 

Ο Λαυρέντιος Βροκίνης παρουσίασε την μελέτη που ακολουθεί. Την παραθέτουμε όπως είναι δημοσιευμένη προσθέτοντας συμπερασματικούς σχολιασμούς ανά σελίδα δημοσίευσης. 

ΑΛΦΑΒΗΤΙΚΟΣ     ΠΙ ΝΑΞ

ΤΩΝ  ΕΝ ΤΗ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ  ΚΕΡΚΥΡΑΣ

ΔΙΑΚΡΙΘΕΝΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ

Σ υ ντ α χ θ ε ι ς

τη βάσει των εις αυτούς τούτους αναφερθέντων πιστοποιητικών και άλλων εγγράφων, υπό του Στρατάρχου Σχούλεμβουργ και των κατά την πολιορκία Αρχηγών και άλλων αξιωματικών του Ενετικού στρατού και στόλου, Πιζάνη, Λορεδάνου, Κορνέρ, Δά-Μόστου Δα-Ρίβα, Έρίτζου, "Αλδερμαν, Κομπάτη, Σάλα, Σόρα κλπ.[1]

Συλλεγόντων

                            εκ τε του Δημ. Αρχείου και των ιδιωτικών αρχείων  διαφόρων  Κερκυραϊκών οικογενειών.

Α

1    (α) Άργαλιάς Ματθαίος Εκατόνταρχος Γαστουρίου.
Ούτος, κατά τας πιστοποιήσεις των Στολάρχου Πιζάνη από 21
Δικιμ. 1716, Δα-Μόστου 11 Μαΐου 1717 και Δαρίβα 11 Μαΐου
1717, σωζόμενα εις το Δ. Αρχείο (εν τη Συλλογή Βενεδ. Τρι-
βώλη) διαρκούσης της πολιορκίας εκουσίως προσδραμών εις
τα οχυρώματα του Νέου φρουρίου, έδωκε δείγματα μεγάλης
καρτερίας,  μάλιστα δε κατά την γενική επίθεση.

Άνόπουλος Παναγιώτης ον δι ορθού εις Μανόπουλον και είδε εις το όνομα Γαΐτάνης.

2    Άρκούδιος Βικέντιος π. Ιωάννου. Τελευταίος έπίβιος της
ευγενούς οικογενείας Άρκούδη, ούτος συμμετέσχε της εν τω
πορθμό Κερκύρας ναυμαχίας της 8 Ιουλίου 1716 ευρισκόμενος
εις τον στόλο, ένθα υπηρετών ως Ίατροχειρουργός μικρόν με­
τα την πολιορκία απέθανε. (Έκ σημ. ληφθείσης εκ του Vol..
56 Arg..Diversiαπό 1757-53 Filz.20).

3    Άρμένης Φραγκίσκος π. Στάμου προνομιούχος Ποταμού,
διεκρίθει πολέμων νυχθημερόν εν τω Ν. Φρουρίω (Πιστοποίηση
Δα - Ρίβα 29 Αυγούστου 1716).

4    Άρμένης Ιερώνυμος προεστός Ποταμού, προσέδραμε με
ακολουθία εξ  αρκετών  ανδρών  εκ   Ποταμού   και  των  πλησίον

-------------------------------------------------------------------------------------------

(α) Προσθετέοι εις γενικό άθροισμα, κατ' αύξουσα τάξη, πάντες οι, περιγραφόμενοι μετά των ανδρών της ακολουθίας ενός έκαστου, αν τυ­χόν έχει τοιαύτην ό περιγραφόμενος.



[1] Η συλλογή αυτή του Λαυρ.Βροκίνη δημοσιεύτηκε στα Κερκυραϊκά Χρονικά Τόμος 17ος  1973 σελ.338. Αποτελεί ένα μοναδικό ντοκουμέντο καθότι, ο βαθύς αυτός ερευνητής, συνέλεξε τα στοιχεία που παραθέτει μέσα από πιστοποιήσεις των αξιωματούχων της εποχής, που δεν μπορούν να αμφισβητηθούν. Ακάματος  ο Βροκίνης δεν στάθηκε μόνο στην έρευνα του Ιστορικού Αρχείου αλλά βρήκε τους απογόνους και συγκέντρωσε τον μεγαλύτερο αριθμό, για την εποχή του, πιστοποιήσεων που έλαβαν οι ντόπιοι για τη συμμετοχή τους στην Πολιορκία του 1716.

 

χωρίων, εις διάφορα μέρη και διεκρίθει επί του προμαχώνα και τοΰ μεσότοιχου (Cortina) της Πύλης Ραϊμόνδου γενναίως πολέ­μων. (Πιστοπ. Λορεδάνου 6 Όκτωβ. 1716) (Ίδέ Μουρμουράκην).

5 'Αρμένης Ιάκωβος εκ Ποταμού, επί κεφαλής άλλων αν­δρών, ήτο διοικητής θέσεως επί των εσωτερικών τειχών του Ν. Φρουρίου και των τειχών της πόλεως «Μουράγια». (Ίδέ Καρτάνον Νικόλαον).

Ένα από τα μετάλλια που εκδόθηκαν προς  τιμή του Στρατάρχη που δείχνει με λεπτομέρεια τη πολιορκία του 1716.

 

Β

7    Βούλγαρις Κόμ. Νικόλαος και Κόμ. Βίκτωρ Ιερεύς και
εφημέριος του ναού του Άγιου Σπυρίδωνος. Κατά 13 - 15 πιστο­
ποιήσεις όλων των Προβλεπτών και αξιωματικών μη εξαιρου­
μένων και τών Σχουλεμβουργ και Πιζάνη, σωζομένας παρά τη
οίκογεν. Ίερ. Κ. Βουλγάρεως και εκδοθείσας εις το βιβλίο,
Per la familgia Bulgari κ.τ.λ Al Tagio  ό μεν πρώτος με ακολουθία
εξ αρκετών εγχωρίων ηρωικότατα πολέμων, διεκρίθει εις Γου-
βίον και "Υψον[1] κατά την απόβαση των εχθρών, και πάλιν εις
τα οχυρώματα Τριών πηγαδιών, Σαραντάρη, Σκάρπωνος και
Νέου Φρουρίου, ό δε δεύτερος εις τα τείχη της πόλεως, έμψυχων
τους πολεμιστές. Ούτος σπουδαίας παρέσχε συνδρομή εις
την μετακόμιση του αναγκαίου διά τα οχυρωτικά έργα υλικού
και προ της πολιορκίας και διαρκούσης ταύτης, εις προφανείς
κινδύνους εκτιθέμενος.[2]

8    Βούλγαρης Κόμ. Πέτρος Σύνδικος. Εκτιθέμενος εις τα
έπικινδυνωδέστερα μέρη εμψύχωνε τους πολεμιστές εγχώρι­
ους.  (Ίδέ άνω έγγραφα).

11 'Βλατάς Νικόλαος Αντισυνταγματάρχης, οπλίσας Ιδίοις αναλώμασι και συντηρήσας καθόλον το διάστημα της πολιορ­κίας δύο άνδρας, υπηρέτησε μετ' αυτών εις το εξ Ελλήνων λε­βεντών και Ιταλών τάγμα του Ζακυνθίου Συνταγμ. Κό. Φραγγίσκου Ρωμα, όπερ έπεβη της νηός «Θρίαμβος» κυβερνώμενης υπό του Μαρκαντωνίου Διέδου και υπέρ πάσα άλλην διακριθείσης εις την ναυμαχίαν της 8 Ιουλίου. (Πιστοπ. Διέδου 20 Αυγούστου 1716 Πιζάνη 12 Ίανουαρ. 1716, Κορνέρ 20 9βρίου 1716, Λορεδάνου 27 Αύγ.  1717)   (παρά οίκογ.  Βλατά).

14 Βασιλας Ιερεύς 'Ανδροΰτζος μετά των υιών του Ιερέ­ως Βεραμόντε και Αρσενίου. Ούτοι εκτιθέμενοι διαρκούσης της πολιορκίας εις τας έπικινδυνωδεστέρας θέσεις, διακρίθηκαν πολεμούνταςκαι άλλας σπουδαίας εκδουλεύσεις παρέχοντες. νεκα τούτων ή Ενετική Γερουσία παρεχώρησε εις αυτούς δι­καιώματα επί τίνων γαιών εις Πέλεκα (Δίπλωμα Δουκικόν και Πιστοποίηση Σχουλεμβουργ πρωτότυπος 20 Αυγούστου 1718, σωζόμενα παρά Σπ. Βασιλά).

17 Βαρούχα αυτάδελφοι Ιωάννης Αντώνιος, και Φραγκί­σκος και Γεώργιος ανεψιός των  (νεότατος)   μετ' ακολουθίας εξ



[1] Η προσπάθεια απόκρουσης των Οθωμανών ξεκίνησε από το σημείο της απόβασης στην περιοχή του Ύψου, ίσως για δολιοφθορές και οπισθοδρομώντας οι πολεμιστές εισήλθαν μέσα στο Φρούριο.  

[2] Παρατηρούμε την οικογενειακή συμμετοχή για την άμυνα της Πόλης. 3 άτομα της οικογένειας Βούλγαρη, Ο Βασιλάς με του 2 γιους του, 4 άτομα της οικογένειας Βαρούχα. Την συμμετοχή οικογενειών θα τη συναντήσουμε σε όλη την περιπλάνηση των Κερκυραϊκών ονομάτων που ακολουθεί.

 

ουκ ολίγων ανδρών παρ' αυτών οπλισθέντων και καθ‘όλη την διάρκειαν της πολιορκίας συντηρηθέντων, διακρίθηκαν γενναί­ως πολεμώντας απ' αρχής έως τέλους αυτής επί των εξωτερι­κών τειχών των φρουρίων. (Πιστοποίηση Σχούλεμβ. 10 7βρίου 1716 και Λορεδάνου 20 8βρίου Τ 716 εν Τόμ. 57 Arg. DiversiΔέσμ. 21).

Γ

< 

20 Γενηματάς Ιάκωβος, Σπυρίδων και Αναστάσιος διακρίθηκανπολεμώντας επί των πλοίων. (Ίδέ Επιστολή Nαυάρχουκαι Γεν. Καπετ. Πιζάνη 7 Μαΐου 1717 προς τον Μοίραρχο(ΑΙmirante) Λουδ. Φλαγγίνην και πιστοποίηση Πέτρου Βουλγάρεως εις Βιβλίο   «Per la familgia Bulgariκ.τ.λ Al Tagiο»

30     Γαϊτάνης Γεωργάκης διεκρίθη ομού με τους έξης (έκα­
στος των όποιων ακολουθείτο υπό πολλών ανδρών) Μικόλαον
Καρτάνον πτ. Γεωργίου, Άνδρέαν Γιαννιώτην, Φραγκΐσκον Τζι-
γάλαν, Σπυρ. Κονδόν, Βενέδ. Γηόκαν, Παναγιώτην Μανόπουλον
και Δημήτριον Στάμον και Ίωάννην Καίσαρη, οίτινες πρώτοι
έδραμον, πριν ή εισπλεύσει ό εχθρικός στόλος εντός του λιμέ-
νος, όπως προσφέρωσι την συνδρομή των εις την πόλη. Ούτοι
μετά της ακολουθίας των, συντηρηθείσης και οπλισθείσης άνευ
δημοσίας δαπάνης, αναδειχθέντες να φυλάξωσι την Πόρταν Ραϋ-
μόνδου, υπερασπίσθηκαν αυτήν γενναιότατα, φονευθέντος εκ
σφαίρας εχθρικού τηλεβόλου του Γιαννιώτου. (Πιστοποίησις
Λορεδάν 20 7βρίου  1716,  παρά οίκογ.  Μάρκ.  Θεοτόκη).[1]

31           Γιουστινιάνης Κό. Παναγιώτης. Ούτος με ακολουθία εκ
πολλών χωρικών έτρεξε πρώτον εις Μπενίτζαις διά την φρού-
ρησιν των δεξαμενών και Υδρόμυλων, τα όποια οι Τούρκοι μά­
την προσπαθούν να καταλάβουν. Κατόπιν προδραμών εις τας
ένετικάς προφυλακάς ήγωνίσθη εις απόκρουση των τριών εχ­
θρικών εφόδων και τέλος εις τα άμυντήρια (Rivellini) και την
Περπέτουαν ένθα έπληγώθει επικινδύνως υπό βολής εχθρικού
τηλεβόλου. (Πιστοποίησις Σχούλεμβουργ 1 Όκτωβ. 1716 Λο-
ρεδάν 1  Μάρτ. 1717 παρά οίκογ. Μαντζάρου).

32    Γονέμης Ιωάννης Αντώνιος Άντισυντ. υπό τον Συνταγμ.
Ρεγγίνην έπεβιβάσθη μετά του εξ Ελλήνων (εν ους και Κερκυ­
ραίοι) τάγματος του εις το πλοίο «Λέων Θριαμβεύων» και ά-
κολουθήσας όλα τα κινήματα του στόλου, μετείχε της ναυμα­
χίας της 8ης Ιουλίου, διακριθείς έτι και ότε το πλήρωμα της
νηός ης επέβαινε, διετάχθη να ενίσχυση το Μ. Φρούριον. (Πι-
στοπ. Πιζάνη 13 Αύγ. 1716 και 22 Μαΐου 1718 εν τε τω Άρχ. και
τοις έγγρ. οίκογ. Γονέμή).[2]

3 Γονέμης Δημήτριος αδελφός του άνω, ήγωνίσθη εκτιθέ­μενος εις τα έπικινδυνωδέστερα μέρη του Ν. Φρουρίου. (Οικο­γενειακά έγγραφα. Εις αίτησιν Ίερ. Ιακώβου Γονέμη τη Γε­ρουσία, όπως  διευκολυνθεί  εις την  ανέγερση  του  εις  Κονδυλονήσι



[1] Αναφέρεται η ομαδική προσέλευση πολεμιστών, οι οποίοι με δικά τους έξοδα, μίσθωναν και συντηρούσαν  ομάδα  στρατιωτών τους. Πολλοί από αυτούς ζούσαν έξω από τη πόλη και την επικίνδυνη ώρα όδευαν προς τα Φρούρια για να ενισχύσουν την άμυνα.  

[2] Τα καράβια είχαν ανάγκη πληρωμάτων και σ’ αυτό συμμετείχαν και οι Κερκυραίοι ναυτικοί.

νησί ναού).

34 Γουλελιός Χριστόδουλος πτ. Νικολάου[1] Έπιλοχ. ήνωσεν αριθμόν εγχωρίων και μετά τούτων άναλώμασιν αυτού συντηρηθέντων, έπιβάς της υπό τον Βάλβην διοικούμενης γαλέρας, έλαβε μέρος εις την ναυμαχίαν' κατόπιν διετάχθη μετά των ύπ' αυτόν, νά μεταβή προς φύλαξιν των εν Βενίτζαις δεξαμε­νών και υδρόμυλων, και εκεί πολλάκις συγκρουσθείς μετά των την κατάληψιν αυτών πειρωμένων εχθρών, διεκρίθη απο­κρούων τούτους. (Πιστοποιήσεις Πιζάνη 26 Αυγούστου 1716 και 21   Ιουλίου  1717 Άρχεΐον Συλλογή Τριβώλη).

35 Δετζόρτζης Λεονάρδος[2] κατά πιστοποίησιν Βίκτορος Δα -Μόστου 20 8βρίου 1717 παρά τή κληρον. τοΰ άρτίως αποβιώ­σαντος ομωνύμου απογόνου του ευρισκομένην, εκτεθείς εις α­παντάς τους διαρκούσης της πολιορκίας κινδύνους διεκρίθη. Ώς ύπογραμματεύς εν τω γραφείω τοΰ Γενικού Προβλεπτού αν και διαρκώς κατεγίνετο εις επείγουσας ένεκα των περι­στάσεων εκτάκτους υπηρεσίας, έξεπλήρου ταύτας άμίσθως. Κατεγίνετο δε εις τήν περιποίησιν τών πληγωμένων και την ταχεΐαν άντικατάστασιν νέων ανδρών εις τάς τάξεις του στρα­τού και εις τά πλοΐα.

      36 Θεοτόκης Αντώνιος πτ. Όκταβιανοΰ εις πάντας τους διαρκούσης της πολιορκίας κινδύνους ύποβαλών εαυτόν προσήνεγκε τήν ύπηρεσίαν του. ('Έγγρ. Φρ. Κορνέρ Γεν. Προβλ. 31 8βρίου 1726 δι' ου επετράπη τούτω ή διά τήν θέσιν Φρουράρ­χου Άγγελοκάστρου ύποψηφιότης. Τόμ. 37. Δέσμ. 1 σελ. 53 Arg. Diversi).

39   Θεοτόκαι   (Σκλαμτιούνη)      Αλέξανδρος,      Αυγουστίνος

και Ιωάννης αύτάδελφοι. Ούτοι απ’ αρχής της πολιορκίας έν ημέρα και νυκτί, πανταχοΰ στους μεγαλύτερουςκινδύνους εκτιθέμενοι και εις τάς προ της κυρίως πολιορκία κινδύνους εκτιθέμενοι και εις τάς προ της κυρίως πολιορκία των φρουρίων εφορμήσεις, και κατόπιν εις τά τείχη Τένεδου διεκρίθησαν. Ενταύθα δ' έπληγώθη εξ εχθρικής βολής ό Ίωαννης εις τον δεξιόν πόδα. (Πιστοποίησις Λορεδάν 6 8βρίου1/16 πάρα Θεοτόκη Μ.).  

         

270 Θεοτόκης Κό. Γεώργιος[3]. Ούτος με το έξ 100 και έπι κείνα ανδρών πλήρωμα του Κερκυραϊκού κάτεργου, ούτινος ην Κυβερνήτης, με το έξ Ισαρίθμων ανδρών πλήρες πλήρωμα του ιδιαις δαπαναις όπλισθέντος και συντηρηθέντος κάτεργο του, προς δε τούτοις με άκολουθίαν έτερων 30 ανδρών ύπ' αυτού οπλισθέντων και συντηρηθέντων, άφ' οδ διεκρίθη λαβών μέρος εις την ναυμαχιαν, διαταρχείς εδραμεν, έπί κεφαλής    ών



[1] Η μάχη της εξοχής. Εκτός των άλλων, έπρεπε να προφυλάξουν τις εισροές νερού προς την πολιορκούμενη πόλη.

[2] Οι Διοικητικές υπηρεσίες έπρεπε να λειτουργούν και υπήρχε, όπως περιγράφεται, πλήρη ετοιμότητα και σύμπραξη με τους στρατιώτες.

[3] Οι άρχοντες και πλούσιοι του τόπου συμμετείχαν με δικά τους κάτεργα,  ναύτες και στρατιώτες. 

των ανδρών τούτων, εις τό Νέον Φρούριον ένθα ένησχολήθη μετ' αυτών εις τον χειρισμόν τών τηλεβόλων. Μαχόμενος δέ και ένθαρρύνων λόγω και έργω τους συμπολεμοΰντας, ήμοιβε δια χρηματικών δώρων τάς άποτελεσματικάς πυροβολάς. [1]Σφόδρα διεκρίθη κατά την στιγμήν της εκ του Σκάρπωνος άποδιώξεως τών εχθρών, ότε μαχόμενος και έπληγώθη εις τήν κεφαλήν. Πλην του ιδιωτικού κάτεργου του, συνετήρησεν άνευ δημοσίας δαπάνης και έμισθοδότησε και τό πλήρωμα της Κερ­κυραϊκής τριήρεως, προμηθεύσας έτι ε'ις τά πληρώματα όλου τοΰ Ενετικού στόλου 500 βαρέλας οϊνου, 15.000 ενετικός λί­τρας έλαιών, 15.000 λίτρας τυροΰ, 80 βώδια, 48.000 σκόροδα, 40 δέσμας άλιστών (Μπακαλάου), 30 βαρέλια σαρδινών έν α­λάτι, ζυμαρικά, διάφορα άλλα κρέατα, £λαιον, αυγά άπειρα, 1 βυτίον οινοπνεύματος (ρακής), 7 βαρέλια χαρίγγων (ρέγκαις), όξους βυτίον έν. (Περί τούτων Πιστοπ. 2 Δά-Ρίβα 8 Ιου­λίου και 24 Αύγ. 1716). Μετά τήν λύσιν τής πολιορκίας ήκολούθησε μετά τών δύο πλοίων του, ώς εθελοντής, τους Πιζάνην και Σχούλεμβουργ πορευθέντας προς άνάκτησιν τής Λευκάδος. Έτιμήθη μόνος ούτος ύπό τής Ενετικής Γερουσίας με άριστεΐον. (Έκ 10 — 12 πιστοποιήσεων όλων τών αρχηγών και του Στρατάρχου και επιστολών και άλλων διαφόρων εγγράφων παρά Μάρκω Θεοτόκη σωζ. ίδέ και Α'. Τόμ. ήμετέρ. Βιογρ. Σχεδ. σελ. 106 και έφέξ.).

271        Θεοτόκης Κόμ. Μάρκος αδελφός του Γεωργίου. Ούτος
Κυβερνήτης ων τοΰ κάτεργου του αδελφού του, διεκρίθη ένα-
σχοληθεις εις τήν έκ Βενίτζης εις τό Ν. Φρούριον μεταφοράν
του ελλείποντος ύδατος, έκ τοΰ μέσου τών πυρών τοΰ έχθρικοΰ
στόλου διερχόμενος. Τοΰτο δέ πράττων ενίοτε και διά ξηράς
και εις τά συνεχή πυρά τοΰ εχθρικού στρατοΰ εκτιθέμενος, κα­
τόρθωνε νά μεταφέρη 50 βαρέλας ύδατος ανά έκάστην ήμέραν.
(Πιστοπ. Δα-Ρίβα 26 Αυγούστου 1716).

272        Θεοτόκης Γεώργιος τοΰ Κωνσταντίνου (Τζαμάρκος)
διεκρίθη πολέμων εις τάς κινδυνωδεστέρας θέσεις τοΰ Νέου
Φρουρίου και εις τόν Σκάρπωνα κατά τήν έκ τούτου άποδίωξιν
τών έχθρων.  (Πιστοπ. Λορεδάν 4 δβρίου 1716 παρά Μ. Θεοτόκη).

273   Θεοτόκης Κόμ. Νικόλαος Άνδρουτζέλης ό γενναίος μα­
χητής τής Κρήτης και τής Ναυπάκτου, εις α μέρη εθελοντής
προσέδραμε με άκολουθίαν έκ 200 Κερκυραίων δαπάνη αύτοΰ
όπλισθέντων και συντηρηθέντων. Ούτος άν και προβεβηκώς κα­
τά τήν ήλικίαν, τω 1716 ήγωνίσθη έπιβάς του πλοίου τοΰ Κόμ.
Γ. Θεοτόκη. (Απόσπασμα επιστολής Πιζάνη, 13 Δεκεμβρίου
1716, προς τήν Γερουσίαν. Ίδέ Α'. Τόμ. ήμετέρ. Βιογραφ. Σνεδ.
σελ. 135).

Ι

Ίσραηλιτική Κοινότης.[2] Δύο πιστοποιήσεις, ή  μεν τοΰ Στρα-



[1] Ενώπιον της απόκρουσης της ενδεχόμενης σκλαβιάς του Νησιού στους Οθωμανούς,οι άρχοντες και ο λαός   γίνονταν ένα σώμα. Ο Γεώργιος Θεοτόκης πρόσθεσε  στο στόλο το κάτεργό  του αναλαμβάνοντας επίσης την μισθοδοσία της Κερκυραϊκής τριήρους ,τα απαραίτητα τρόφιμα του στρατεύματος  και επί πλέον έφθασε στο σημείο  να προσφέρει χρήματα στους πυροβολητές για κάθε πετυχημένη βολή .   

[2]  Ισραηλίτες και Χριστιανοί ενωμένοι.

τάρχου Σχουλεμβούργου 15 7βρίου 1716, ή δέ του τότε Λατινεπισκόπου Αυγούστου Ζάκκου 8 7βρίου 1717, μαρτυροΰσι τάς α­πό κοινού μετά των Χριστιανών συνδρομάς πολλών της Κοινότη­τος ταύτης μελών, άτινα διεκρίθησαν ου μόνον εις την μετακόμισιν του υλικού προς όχύρωσιν των φρουρίων πρό της πολιορ­κίας και διαρκούσης ταύτης, αλλά και επί των όχυρωμάτων θαρραλέως πολεμοΰντα καθ' ήμέραν και νύκτα και υποβαλλό­μενα εις πάντα κίνδυνον προς κοινήν σωτηρίαν. (Ισραηλιτικά Χρονικά Ιανουαρίου  1862 σελ. 87  και Άρχ. της Κοινότητος).

Κ

Κερκυραϊκή Κοινότης.[1] Αυτή, άμα τω κηρύγματι τοΰ κατά της Ένετίας πολέμου, προσήνεγκε (Φεβρουάρ. 1716) εις το ταμεΐον της Ενετικής Κυβερνήσεως, όπως άνακουφιζομένη πως αυτή εκ τών πολλών δαπανών, έτοιμασθή προς άμυναν της νή­σου εκ τυχούσης επιδρομής, δουκάτα 15.000 προς Λίτρ. 6 εκαστον (1). Ετέρας δέ 15.000 προσέφερεν αύτη κατά τήν πολιορκίαν. Δια Δουκικοϋ γράμματος της 7 Μαρτίου 1716 ή Γερου­σία εξέφραζε τάς προς τήν Έγχώριον Διοίκησιν Κερκύρας ευ­χαριστίας αυτής διά τήν α! προσφορά. Δι' ετέρου δέ ομοίου τής 7 Μαρτίου 1717 γράμματος και πάλιν διά τήν β'. προσφο­ραν τάς εύγνωμοσύνας αυτής εκφράζουσα προς τήν Κέρκυραν, εδιδεν έντολήν εις τον Πιζάνην, ίνα άναγινώσκων ούτος εν έπισήμω συνεδριάσει τής Κερκυραϊκής Βουλής τό Δουκικόν γράμμα, έκφραση έτι και διά ζώσης φωνής τήν πλήρη εύαρέσκειαν και ευγνωμοσύνην τής Δημοκρατίας διά τήν προς αυ­τήν πιστοτάτην τών κατοίκων τής νήσου άφοσίωσιν. (Stampa della Fedelissima Citta di Corfu σελ. 233  και 34).

274 Κασφίκης Σπυρίδων εκ Γαστουρίου. Οΰτος διαταγή του Πιζάνη αντικατέστησε τον παυθέντα άξιωματικόν τής πολιτοφυλακής Γαστουρίου Θεόδωρον Κονδόν, διότι μεθ' έτοιμότητος συνέδραμε τήν πολιορκουμενην πόλιν εκτεθείς εις δια­φόρους κινδύνους. (Επιταγή Γεν. Καπιτ. Πιζάνη 21 8βρίου 1716 έν τω Άρχείω).

Κονδός Σπυρίδων πτ. Καπ. Μίχου εκ τής πόλεως (Ίδέ Γαϊτάνην).

Καίσαρης   Στάμος,   Ιωάννης   και   Δημήτριος.   (Ίδέ   Γαϊτά-

--------------------------------------------------------------------------------------------------

(1) Ανεξαρτήτως τών προσφορών τούτων ή Κοινότης δι εράνων τών Κερκυραίων προσήνεγκε και έν άλλαις περιστάσεσιν έτερα ποσά χρημα­τικά εις τό κράτος. Ό "Αγγελος "Εμος έν τω Ίστορικω Χρονικώ αύτοΰ τών έν τη 'Ανατολη πολέμων, αναφέρει τρεις άλλους Κερκυραίους τους Άντώνιον Πετρετΐνον, Άρσένιον Παλατιανόν και Γεώργιον Μιδέην προσεγκόντας κατά τίνα δι' εράνου προσφοραν τής Κοινότητος 10.000 δουκάτα.(Ίδέ Χιώτου Ίστορίαν. Τομ. Γ. σελ. 116).



[1] Ο λαός του νησιού, βοήθησε με όλες του τις δυνάμεις  και με προσωπική εργασία  πριν την πολιορκία και συλλέγοντας χρηματικά ποσά με  εράνους,αλλά και με οποιοδήποτε άλλο μέσο μπορούσε  για τη μη υποδούλωση του. Βενετοί και άλλοι μισθοφόροι συνεπικουρούμενοι από τους ντόπιους στρατιώτες  κράτησαν απόρθητα τα κάστρα.

νην Γεώργιον).

275           Καλογεράς Λαυρέντιος. Ούτος, κατά τάς μαρτυρίας
του από 12 Αυγούστου 1716 -πιστοποιητικού Δα-Ρίβα (σωζ. πα­
ρά Μάρ. Θεοτόκη), διεκρίθη πολέμων εν τω Ν. Φρουρίω και
επί του Σκάρπωνος κατά την υπό των Τούρκων κυρίευσιν αύ-
του.

276            Καμαράτος Παναγιώτης Αρχηγός συντεχνίας μετά
τών ύπ' αυτόν, παρέσχε τάς άρεστοτέρας υπηρεσίας διορι­
σθείς εις τον χειρισμόν τών πυροβόλων και επιβλέπων άγρύ-
πνως τους εις τά διάφορα μέρη συντρόφους του. (Πιστοπ. Λο-
ρεδάνου 14 9βρίου 1716 παρά Μ. Θεοτόκη).

277 Καρύδης Αναστάσιος πτ. Αλεξίου εκ Ψωραρών (επι­λεγόμενος Καπετάνος) υποδηματοποιός και κάτοικος εν τη πόλει. Ούτος μετ' ακολουθίας εκ 10 ατόμων ιδίοις άναλώμασιν όπλισθέντων και συντηρηθεντων, έπιβάς του πλοίου «Ενετικός Τρόμος» και συμμετασχών της ναυμαχίας της 8 Ιουλίου 1716 διεκρίθη. Διεκρίθη δ' επίσης παράσχων και άλλας ωφελίμους υπηρεσίας διαρκούσης της πολιορκίας και επί της ξηράς πολεμήσας. Απεβίωσε τη 1 Ιουλίου 1735 και ετάφη εντός του Ναοϋ του Αγίου Βασιλείου και Στεφάνου. (Πιστοποίησις Φρ. Κορνέρ αρχηγού μοίρας 8 Δεκεμβρ. 1716 παρά Μ. Θεοτόκη και Δέσμην 31. σελ. Ί του Τόμ. 57 τών «Διαφόρων αντικειμένων της Κοινότη­τος» εν τω Άρχείω).

 Βενετσιάνικη Γαλέρα

338   Καποδίστριας Κόμ. Βίκτωρ πτ. Αντωνίου (εκ τών προ­
γόνων τοϋ Κυβερνήτου) με άκολουθίαν έκ 50 ανδρών άναλώμα­
σιν αύτου όπλισθέντων καί συντηρηθέντων, προδραμών εις τά
όχυρώματα πρό τών εχθρικών επιθέσεων καί διαμείνας έκεΐ
καθ' όλας τάς έχθρικάς εξόδους, παρέσχεν ώφελιμωτάτας υπη­
ρεσίας. (Πιστοποίησις Σχούλεμβουργ 15 Δεκεμβρ. 1722 παρά
τω Άρχείω σωζόμενη, εν τη Συλλογή πιστοποιήσεων Τριβώλη).

339   Καποδίστριας Φραγκίσκος (Σούφης) δραμών κατ' αρ­
χάς εις τά κινδυνωδέστερα τοϋ Ν. Φρουρίου μέρη, παρέσχεν ω­
φελίμους υπηρεσίας. Κατόπιν με άκολουθίαν εξ αρκετών αν­
δρών δαπάνη αύτου όπλισθέντων και συντηρηθεντων πορευθείς
εις Μπενίτζάις, έφρούρει τάς δεξαμενάς και τους μύλους. (Πι-
στοποίησις Λορεδάν 4 Φεβρουαρίου 1717. Έν τω Άρχείω Συλλ.
Τριβώλη).

340        Κοτζιλιάνος (ή Βοηλάς λεγόμ. Κοτζιλιάνος) Νικόλαος
πτ. Ιακώβου Καπιτάνου τών ψιλών Κάτεργων. Προσέδραμεν άπ'
αρχής τής άποβιβάσεως τών Τούρκων είς 'Ύψον, ένθα υποχω­
ρούντων τών εγχωρίων εις τάς διαφόρους αψιμαχίας και έγκα-
ταλειψάντων 2 φορτηγά ζώα πλήρη σφαιρών καί πυρίτιδος, δια-
σώσας ταύτα έκόμισεν είς την πόλιν. Είτα εδραμεν εις το βου-
νόν Άβράμη, είς τάς Άλυκάς και είς άλλους προμαχώνας καί
άμυντήρια, ένθα πολέμων διαρκώς, έπληγώθη είς τον βραχίονα.
Έν τέλει δε καί είς τον Σκάρπωνα παραστάς καί πανταχού ώ-
φελιμώτατος   άποβάς,   διεκρίθη.   (Πιστοποίησις   Δα-Μόστου     31

                                              -------------------------------------------------------------------------------

[1] Στις επάλξεις και οι πρόγονοι του Πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδος . Βίκτωρ Καποδίστριας, παππούς του Ιωάννη.

10βριού 1716 και Μωάν. Γαλεάτζα Προβλεπτού των αρμάτων της πόλεως 31 Αυγούστου 1716 (Παρά τω Άρχ. εν βιβλίω Συλ­λογής Τριβώλη).

342 Καλικιόπουλος Βίκτωρ και Δήμος υιός του προσέδραμον εις τα πλέον εκτεθειμένα εις τάς έχθρικάς προσβολάς μέρη και ένασχοληθέντες εις τον χειρισμόν των τηλεβόλων, έφάνησαν χρησιμώτατοι καθ' όλον το διάστημα τής πολιορκίας, ιδί­ως δέ πολεμήσαντες γενναίως υπό τον Δα-Ρίβαν επί τοϋ Σκάρπωνος, ένθα έπληγώθη ό Δήμος υπό σφαίρας εχθρικού πυροβό­λου. (Πιστοποίησις Δα-Ρίβα 20 7βρίου 1716. Άρχεΐον. Συλλογή Τριβώλη).

746 Καλικιόπουλος Στυλιανός κάτοχος του Τιμαρίου Γρίττας μετά των υιών του Ανδρέου, Αρσενίου καΐ Αυγουστίνου. Οΰτοι σταλέντες παρά των Ενετών Αρχηγών εις Λευκίμμην ό­πως διά τής επιρροής των καταπείσωσι τους Λευκιμμαίους, αρ­νούμενους ένεκα τής ελλείψεως τών μέσων και τής γενικής α­πελπισίας νά λάβωσι κατ' αρχάς τα όπλα και να προσέλθωσιν εις αμυναν τής πόλεως, κατωρθωσαν νά φέρωσι μεθ' εαυτών εις την πόλιν πλείονας τών 400 ανδρείων Λευκιμμαίων. Ερχόμε­νοι δέ ούτοι εις την πόλιν επί κεφαλής τών 4 εκείνων, συνεκρούσθησαν εν Γαρίτζη με Τουρκικον σώμα ίππικοΰ περικύκλωσαν αυτούς καΐ γενναίως άντικρούσαντες τοΰτο, έφόνευσαν 7 καΐ αιχμαλώτισαν ενα μετ' αίματηράν συμπλοκήν. Κατόπιν άνεδέχθησαν την διαρκούσης τής πολιορκίας φύλαξιν, άνευ δημοσίας δα­πάνης, του προμαχώνος τής Πόρτας Ραϊμόνδου όπου μετ' άλ­λων πολιτών, προαστειωτών και Στρατιωτών πολεμουντες, διεκρίθησαν. (Πιστοποίησις Άντ. Λορεδάν 12 Νοεμβρ. 1716. Βιβλ. Τριβώλη).

749    Κουρΐνος Δομένικος πτ. Μινότου. Ούτος μετά τών συγ­
γενών του Αντωνίου και Ιωάννου Κουρινων, διεκρίθη εκτεθείς
εις τους μεγαλητέρους διαρκούσης τής πολιορκίας κινδύνους.
(Πρωτότυπος Πιστοπ. Σχούλεμβουργ 8 7βρίου 1716 ήμΐν δωρη-
θεΐσα παρά Άναστ. Λέσση).

750    Κυριακής Στυλιανός του Θεοδώρου. Έκ πιστοποιήσεων
του Αρσενίου Χαλικιοπούλου διοικητού θέσεων εις Πόρταν Ραϋ-
μόνδου και Νικολάου Κορινθίου διοικητού του μεταπυργίου
(Cortina) 'Αγίου Αθανασίου μαρτυρεΐται, ότι ό Κυριακής ούτος
διεκρίθη παρέχων εαυτόν ώφελιμώτατον εις τάς ε'ιρημένας θέ­
σεις. (Ιδέ πιστοπ. Δα-Μόστου 1 Σεπτεμβρ. 1716. Συλλ. Τριβώ-
λη).

Λεπτομέρεια Αγιογραφίας :Ο Άγιος  Σπυρίδων ευλογεί το νησί για την πολιορκία από τους Οθωμανούς το 1716

 

754 Καρτάνος Νικόλαος π. Γεωργίου. (Ίδέ Γαϊτάνην Γεωργάκην). Ούτος, επιταγή τών αρμοδίων, τοποθετηθείς μετά τών ύπ' αυτόν καΐ τών ύπό τους συντρόφους του τεταγμένων αν­δρών, (ών άγνωστος ό αριθμός) ως διοικητής θέσεως εις τους προμαχώνας του Νέου Φρουρίου και τά τείχη τής πόλεως (Mura) διεκρίθη διά τάς καθ όλον το διάστημα τής πολιορκίας έκδουλεύσεις  του.   (Έξ  Αποφάσεως  του   Διοικητηρίου   Κερκύρας)

[1] Η Λευκίμμη έδειξε την φοβία της να συμμετάσχει μέσα στην πόλη-κάστρο. Για το λόγο αυτόν εστάλει  ο Καλικιόπουλος  να μεταφέρει την δύναμη των τετρακοσίων ανδρών. 

28 Ιουλίου 1716, δι' ης εις τους πολεμουντας εν ταΐς θέσεσι ταύταις, παραχωρεί ή Κοινότης Κερκύρας 190 μόδια σίτου, σπανί­ζοντος του άρτου" σώζεται αυτή παρά Μ. Θεοόκη). Παρευρίσκετο δε οΰτος μετά των έξης, έκαστος των όποιων διοικητής ην θέσεως, Ιωάννου Πιέρη πτ. Στεφάνου, Ιερωνύμου Λίμα πτ. Νικολάου, Λαυρεντίου Μαντζίνη, Ιωάννου Λούπινα, 'Αλοϊσίου Μπενεβίτη, Κωνστ. Σαχλίκη, Αρσενίου και Αυγουστίνου Καλικιοπούλων, Δημ. Καίσαρη, Ανδρέου Γιανιότη. (Πιστοποίησις Λορεδάν 20 7βρίου 1716. Προστίθεμεν 4 μόνον εκ τούτων, των άλλων προστεθέντων εν ταΐς οίκείαις θέσεσι).

756     Καρτάνοι Γεώργιος και Αντώνιος αύτάδελφοι, τοΰ Λου­
κά. Ούτοι, ως εξάγεται εκ τίνος πράξεως ύπαρχούσης εις τον
47 Τόμ. των Διαφ. άντικειμ. της Κοινότητος (Δέσμ. 9) διεκριθη-
σαν προσενεγκόντες καθ' όλον το διάστημα της πολιορκίας
σπουδαίας έκδουλεύσεις.

757     Κουβαράς Νικόλαος Συμβολαιογράφος της πόλεως,
διεκρίθη πολέμων άπ' αρχής εως τέλους τής πολιορκίας εις τά
όχυρώματα του Ν. Φρουρίου ένθα έχασε τον βραχίονα του
προσβληθέντα έκ βολής τουρκικού πυροβόλου. (Πιστοποίησις
Δα-Ριβα 31 Αυγούστου 1716 'Αρχειοφυλ.) Εις τά εγγρ. Θεοτό­
κη ούτος αναγράφεται Γουναράς.

Λ

Λίμας Ιερώνυμος πτ. Νικολάου. Τούτου μνημονεύουσι και αϊ εις τον Νικόλαον Κόμ. Βούλγαριν άφορώσαι πιστοποιήσεις Λορεδάν  και Σχούλεμβουργ.   (Ιδέ  Καρτάνον Νικόλαον).

758   Λουκάνης Χριστόδουλος με άκολουθίαν έξ αρκετών αν­
δρών δι' εξόδων του όπλισθέντων και συντηρηθέντων, λαβών έ-
νεργότατον μέρος εις τήν πολιορκίαν, διεκρίθη διά τήν γενναι­
ότητα μεθ' ής έφώρμα κατά των εχθρών εις τάς εφόδους πριν
ή ήθελον προχωρεί ούτοι. Καρτερικώτατος επίσης έδείχθη πο­
λέμων εις τον προμαχώνα 'Αγίου Αθανασίου και εις τον
Σκάρπωνα έ'νθα έπληγώθη εις τήν κεφαλήν. (Πιστοποιήσεις
'Αντ. Σόρα ανωτέρου Αξιωματικού από 11 7βρίου 1716. "Αλ-
δερμαν από 20 δβρίου 1716, Δα-Μόστου από 2 7βρίου 1716.
Φρ. Κορνέρ άπό 16 9βρίου 1726 και Σχούλεμβουργ άπό 12 7βρίου
1716 σωζόμεναι εις το 'Αρχεΐον εν τη Συλ. Τριβώλη).

Μ

Μανόπουλος  Π.   (Ίδέ   Γαϊτάνης).

Μπάκος Νικόλαος επιβιβασθείς του πλοίου «Ενετικός Τρόμος» μετά τής ακολουθίας του Αναστασίου Καρύδη και λαβών μέρος εις τήν ναυμαχίαν τη 8 Ιουλίου έφονεύθη. (Ίδέ ττιστοποίησιν άφορώσαν 'Αν. Καρύδην).

959 Μπενεβίτης 'Αλο'ίσιος ό γνωστός    γενικός  Προβλεπτής[1]



[1] Συμβολαιογράφοι, ιερωμένοι, άρχοντες, συντεχνίες φέρνοντας μαζί τους και πολεμιστές χωρικούς και μη, τους οποίους πλήρωναν με δικά τους  χρήματα, αποτελούσαν το σύνολο του Κερκυραϊκού στρατεύματος για την προστασία του Νησιού.

καΐ Καπετάνος Πάργας όστις όλιγίστην έχων φρουράν και έλλειπή τών μέσων προς πόλεμον, κατόρθωσε δια τε της ανδρείας και της οξυδέρκειας του ν' απόκρουση τους Τούρκους καρτερι­κότατα, διασώζων το Φρούριον της Πάργας (1657). Έν τη πο­λιορκία της πατρίδος του, ακολουθούμενος ύπό 200 εγχωρίων άναλώμασιν αύτοΰ όπλισθέντων και συντηρηθέντων, και εις πάντα κίνδυνον εκτιθέμενος έν νυκτί και ημέρα παρέσχε πολυ­τίμητους συνδρομάς. Διεκρίθη ιδίως ότε σταλείς ύπό του Στρα­τάρχου μετά τών ύπ' αυτόν ανδρών εις τε τον προμαχώνα και το μεταπύργιον Αγίου Αθανασίου, ένησχολήθη ε'ις τον χειρι-σμόν τών πυροβόλων, καθ' ά μαρτυροΰσι 2 πιστοποιήσεις ή μεν τού Σχούλεμβουργ της 11 7βρίου 1716, ή δε του Γεν. Προβλεπτού Λορεδάν της 8 8βρίου 1716 σωζόμεναι ε'ις το Άρχ. και ε'ις τά εγγρ. Μ. Θεοτόκη. [1]

 

960     Μόρδος Μορδοχαΐος τοϋ Αβραάμ λεγόμενος Μπαρμπα-
νέγρας. Πιστοποίησις 'Αντ. Λορεδάν της 1 Όκτωβρ. 1716, μαρ­
τυρεί ότι ό Ισραηλίτης ούτος, όχι μόνον έδραμε πρώτος μετα­
ξύ άλλων Ισραηλιτών επί τών όχυρωμάτων, άλλα νύκτα και
ήμέραν εις τάς άγγαρίας ένασχοληθείς και εις απαντάς τους
κινδύνους υποβληθείς, προσήνεγκεν ωφελίμους έκδουλεύσεις
καΐ διεκρίθη.

961            Μαμουνάς Κόμ. Γάσπαρος πλείστας υπηρεσίας κατά
την πολιορκίαν παράσχων διεκρίθη, ως μαρτυρεΐται εις διά­
ταγμα άφορων τον προβιβασμόν τινός τών απογόνων του εις
τον βαθμόν Συνταγματάρχου έν τω στρατώ της Επτανήσου Πο­
λιτείας.   (Άντίγρ. σχετ. διατάγματος παρ' ήμΐν).

988 Μιχαήλ Πέτρος (Συνήγορος) εκ της πόλεως μετά του υίου του και του εξαδέλφου του, ήτο αρχηγός σώματος πολλών εγχωρίων, 24 εκ τών οποίων ώπλισε και συνετήρησε δι' εξόδων του καθ' όλον το διάστημα της πολιορκίας. "Αμα οι Τούρκοι άποβιβασθέντες εις "Υψον και Γουβίον προεχώρουν ζημιούντες τά ενδότερα της νήσου, ούτος μετά της ακολουθίας του εδραμεν εις το πλησίον της Παλαιοκαστρίτζης 'Αγγελόκαστρον (ένθα πολλαί της έξοχης οίκογένειαι είχον καταφύγει) προς ύπεράσπισιν αυτού. Έκεΐ δε που οΐ ύπ' αυτόν, συγκρουσθέντες μετά τουρκικού σώματος έφόνευσαν 7 Τούρκους. Εις άλλην δε πλη­σίον τών 'Αλυκών (Ποταμού) σύγκρουσιν, ήχμαλώτευσαν ένα Σπαχίδην. Και εις νέαν παρά τό Κεφαλομάνδουκον σύγκρουσιν εχασεν ό Πέτρος τον έξάδελφόν του. 'Ότε δε οι Τούρκοι άναβάντες τον Σκάρπωνα προσεπάθουν νά κυριεύσωσι τό Ν. Φρού­ριον, πάντες οΰτοι έκεΐ δραμόντες, καρτερικώς έπολέμουν. Συ­νεισέφερε δε ό Πέτρος εις μεν τό Δημόσιον Ταμεΐον τζεκίνια 20, εις δε τους αγωνιζόμενους (ώς έπί τό πλείστον όντας νήστεις) άρκετάς ποσότητας έλαιών, τυρού και οίνου. (Πιστοποίησις Λο­ρεδάν Γεν. Προβλεπτού τών νήσων 15 7βρίου 1716 Συλλογή Τριβώλη).[2]

Μαντζίνης Λαυρέντος   (Ίδέ Καρτάνον Νικόλαον).

 



[1] Οι Παργινοί παρόντες στη διάσωση των Φρουρίων.

[2] Το Αγγελόκαστρο έπαιξε το ρόλο του. Συγκέντρωσε όλες τις οικογένειες, της γύρω περιοχής.

Μαζαράκης Νικόλαος, Κερκυραίος. Διεκρίθη κατά τηνπολιορκιαν παράσχων πολλάς έκδουλεΰσεις άναφερομένας εν τινι από 7 Ιουνίου 1726 εγγράφω του Γενικού Προβλ. Φρ. Κορνέρ, ών ένεκα έχορηγήθη κατ' αϊτησίν του υπό της Κυβερνήσε­ως το δικαίωμα ύποψηφιότητος δια την άρχηγίαν του Άγγε-
λοκάστρου   (νολ. 37 Arg. Diversi 1725-26 δέσμ.  1   σελ. 34).

 Τάμα Βενετσιάνικου πλοίου.

 

         990  Μάστρακας Αναστάσιος, Δικαστής. Έκ πιστοποιήσε­
ων Δα Μόστου άπό 10 Νοεμβρίου 1716 καί Λορεδάν άπό 8 8βρίου
1716 (παρά Μ. Θεοτόκη) έξακριβοΰται, ότι ούτος προσήνεγκεν
υπηρεσίας εις την κατασκευήν διορυγμάτων και δρυφάκτων,
προθύμως τρέχων οπουδήποτε ήτο ανάγκη. Έξ ετέρας δε πι­
στοποιήσεως 28 Αυγούστου 1716 του Σχούλεμβουργ (Vol.. 32
Arg. Diversi dal 1715-16 Filz.4 σελ. 4) μανθάνομεν, ότι πρώτος έκ
των προσφερθέντων νά ύπηρετήσωσι κατά την πολιορκιαν ήτο
ό Μάστρακας ούτος, ακολουθούμενος παρ' αρκετών ανδρών.
΄Οτι σταλείς μετά τούτων εις τήν φύλαξιν τών όχυρωμάτων εις
Τρία πηγάδια, διεκρίθη, και ότι εκουσίως εδραμεν εις τον Σκάρ-
πωνα οτε οί έπ' αυτού άναβάντες Τούρκοι άπεδιώκοντο.[1]

992 Μουρμουράκης Αντώνιος πτ. Ραλλή καί Μουχλιανίτης Αναστάσιος, αμφότεροι προεστώτες Ποταμού (ομού με Ίερώνυμον Άρμένην). Οί δύο ούτοι ακολουθούμενοι ύπό πολλών αν­δρών έκ Ποταμού καί τών πέριξ χωρίων, συντηρουμένων καί οπλισθέντων άνευ δημοσίας δαπάνης, άντέστησαν πρώτοι εις τους Τούρκους, γενναίως πολεμήσαντες αυτούς ότε ούτοι κατάλαβόντες τά πέριξ τοΰ Ποταμού μέρη, ήνάγκαζον τους κατοικούντας αυτά νά παραδοθώσιν. 'Ότε δε οί Τούρκοι περιεκύκλωσαν τά όχυρώματα της πόλεως, ούτοι δραμόντες εις τον προμαχώνα Ραϋμόνδου καί εις το μεσότοιχον αυτού καί υπο­βληθέντες εις πολλούς κόπους καί αγρυπνίας, έπολέμησαν καρτερικώτατα. (Πιστοποίησις Λορεδάν 6 δβρίου 1716 παρά Μ. Θε­οτόκη).[2]

994 Μπούας Συμεών καί Σπυρίδων υιός του καθ' όλην τήν διάρκειαν της αίματηράς πολιορκίας εις τά κινδυνωδέστερα μέ­ρη προθύμως δραμόντες, διεκρίθησαν ιδίως δε διεκρίθησαν κα­τά τήν άποφασιστικήν έπίθεσιν τών Ενετών κατά τών εχθρών. (Πιστοποίησις Σχούλεμβουργ  6 Φεβρ.  1717  εν τω Άρχείω).

Ν

1069 Ναύται.[3] — Μικρόν προ της πολιορκίας καί της εμφανί­σεως τού τουρκικού στόλου εν τω πορθμω, επιταγή τού Γενικού Καπετάνου 'Ανδρέου Πιζάνη, καταναγκαστικής ναυτολογίας γενομένης ύπό τού 3ου Προβλεπτού Δα-Μόστου προς συμπλήρωσιν τών πληρωμάτων τού Ενετικού στόλου, προσελήφθησαν 24 έκ Γαρίτζης, 21 έκ Μανδουκίου καί 30 έκ Ποταμού καί τών πέριξ, ήτοι εν όλω 75 πλην τών προϋπηρετούντων εις τον ένετικόν στόλος Κερκυραίων ναυτών. Τούτους- ως πολεμήσαντας  εις



[1] Χαρακώματα και παραπήγματα σχηματίζονταν για τους αμυντικούς σκοπούς.

[2] Τα προάστια, όπως ο Ποταμός και το Μαντούκι, αποτελούσαν σημεία δολιοφθοράς μετά την απόβαση των Οθωμανών στον Ύψο. Οι οπισθοχωρούντες, ως επί το πλείστον, συγκεντρώνονταν στον προμαχώνα Ραϋμόνδου.

[3] Στο Ναυτικό έγινε καταναγκαστική ναυτολόγηση. Ναυτολογήθηκαν 75 άτομα από τις κερκυραϊκές εφεδρείες.

την ναυμαχίαν  καΐ άλλαχοΰ,  προσαριθμουμεν τοις λοιποΐς   (Ίδέ εγγραφον  έπιταγήν  και  όνομαστικον   κατάλογον των     περί ού ό λόγος ναυτών εις το οίκογενειακόν Άρχεΐον Θεοτόκη). Νόκας Βενέδικτος  (Ίδέ Γαϊτάνην).

Π

Πιέρης Ιωάννης πτ. Στεφάνου. Έκ της ανεκδότου διηγήσεως τών κατά την πολιορκίαν συμβάντων τοΰ ανωνύμου αλλοδα­πού περιηγητοΰ, λαμβάνομεν άφορμήν να ύποθέσωμεν, ότι ό Πιέρης ούτος σπουδαίως συνειργάσθη μετά του Στυλιανού Καλικιοπούλου, εις το νά καταπείσωσι τους Λευκιμμαίους να ελ-θωσιν ε'ις ύπεράσπισιν της πόλεως.   (Ίδέ Καρτάνον Νικόλαον).

1471 Πανδής Νικόλαος πτ. Πολυμέρου εξ Άργυράδων.[1] 'Ότε ό Γενικός Καπετάνος της νήσου Πιζάνης, δι' έγγραφου του από 8 Ιουλίου 1716 προσεκάλει τους εγχώριους νά προσέλθωσιν εις ύπεράσπισιν της πόλεως, ό Νικόλαος Πανδής, έχων την συνδρομήν του υίού του Γεωργίου, συνάξας 400 ανδρείους έκ Λευκίμμης και άλλων χωρίων δι εξόδων του όπλισθέντας και καθ' όλην την διάρκειαν της πολιορκίας συντηρηθέντας, άνεδέχθη μετά τούτων την φύλαξιν και ύπεράσπισιν του εις Πόρταν Ραϋμόνδου προμαχώνος «Κονταρίνου» όστις ζωηρότατα προσεβάλλετο υπό του εχθρικού πυρός. Κατόπιν ενωθείς με άλλο σώ­μα Λευκιμμαίων, άνεδέχθη την φρούρησιν της κώμης Σταυρού καΐ τών πέριξ τών δεξαμενών και μύλων της Μπενίτζης μερών, ατινας παντι σθένει προσεπάθουν οι Τούρκοι νά καταλάβωσι. Κα­τά δε την από 19 ΙΟβρίου 1716 πιστοποίησιν Βίκτορος Δα-Μόστου Γ'. Προβλεπτού (σωζομένην παρά Μ. Θεοτόκη) ό Πανδής ύπό τών ανδρών του ακολουθούμενος, πολλάς έπο'ιησεν έκδρομάς εις χωρία άτινα ειχον καταλάβει οι Τούρκοι όπου και συγ­κρουσθείς μετ' αυτών έφόνευσεν ούκ ολίγους" και ταύτα εως τέλους της πολιορκίας   (Άρχεΐον. Έν τη  Συλλογή  Τριβώλη).

1573  Πετρεττίνης Αλέξανδρος και Νικόλαος υιός του. Ό μεν Αλέξανδρος ακολουθούμενος ύπό 40, ό δε Νικόλαος ύ­πό 60 Κερκυραίων ους οι δύο ούτοι δι' εξόδων των ώπλισαν και συνετήρησαν καθ' όλον το διάστημα της πολιορκίας, ένωθέντες με τους επίλεκτους (Τζέρνιδες)[2] έπορεύθησαν εις "Υψον και Γουβίον κατά την Τουρκικήν άπόβασιν και παρενοχλούντες τους εχθρούς προχωρούντας εις τά ενδότερα της νήσου, έπεμψαν πρώτοι εις την πόλιν την πρώτην έχθρικήν κεφαλήν. (Πιστοποίησις  Λορεδάν  εις  νοΙ.  Arg. Diversi 52.   Filz.  26).

1578 Προσαλέντης Σπυρίδων μετά τών υιών του Ιππολύ­του, Βασιλείου, Ιακώβου και Όλιβιέρου. Πιστοπρίησις του Σχούλεμβουργ της 15 7βρίου 1716 σωζόμενη εις τον 52 Τόμον τών Διαφόρων της Κοινότητος Αντικειμένων από 1749 - 50. Δέσμ. 18) ομολογεί αύτολεξει, δτι «οι 5 ούτοι καθ' όλον το διά­στημα της αίματηράς  και  δύσκολου πολιορκίας,   εις  όλας  τάς



[1] Οι της Λευκίμμης αγωνιστές προστέθηκαν στους μαχητές υπεράσπισης των πηγών και των υδρόμυλων της Μπενίτσας, όπου γύρω από τα σημεία αυτά, όπως συμπεραίνεται, έγιναν σκληρές μάχες. Επίσης έγιναν και επιδρομές σε χωριά που είχαν καταλάβει ήδη οι Τούρκοι.

[2] Τζέρνιδες= Αρματολοί 

κινδυνωδεστέρας περιστάσεις και ε'ις αυτήν ακόμη την τελευταίαν αποφασιστική ν κατά των εχθρών έπίθεσιν, κρατερώς πολεμήσαντες διέπρεψαν».

1579   Προσαλέντης Ίππ. Κόμ. Θεόδωρος (Σύνδικος).[1] Πι­
στοποιήσεις του Στρατάρχου Σχούλεμβουργ της 24 9βρίου
1716, ης ή πρωτότυπος σώζεται παρά τω Ίατρω κ. Ποϊάγω,
του Γεν. Καπ. Πιζάνη 25 ΙΟβρίου 1716 (σωζ. εν αντιγράφω έν
τω Άρχείω) και τοϋ Γεν. Προβλ. Λορεδάν (σωζ. παρά Μ. Θε­
οτόκη) όμολογουσιν, ότι ό ζήλος και το θάρρος μεθ' ών υπο­
βαλλόμενος οΰτος έν παντί κινδύνω προσέφερε παντοιοτρόπως
τήν ύπηρεσίαν του άπ' αρχής τής πολιορκίας και προ αυτής α­
κόμη, έχρησίμευσαν εις πάντας ώς παράδειγμα. Ευρεθέντος
του στόλου έλλειποΰς οίνου, κατώρθωσε δι' εράνου νά συνένω­
ση 200 βαρέλας ας, ώς Σύνδικος, έδωκε τω στόλω άνευ δημο­
σίας δαπάνης. Συνέδραμεν εις τήν μετακόμισιν πασσάλων, ξύ­
λων, πυροβολικών μηχανών, πολεμοφοδίων και άλλων, χρησί­
μων εις τήν κατασκευήν διορυγμάτων και δρυφάκτων εκτιθέ­
μενος εις προφανείς κινδύνους. Επελθούσης μεγίστης ανάγ­
κης βυτίων (βουτζιών), κατώρθωσε διά τής δραστηριότητος
του νά προμηθεύση ταΰτα εις τους πολεμοΰντας άνευ ου­
δεμιάς επιβαρύνσεως του Δημοσίου. Όσάκις δ' ελειπον εις αυ­
τούς αϊ τροφαί, ούτος έπιμελούμενος έπρομήθευεν εγκαίρως
ταύτας. Τή προτάσει αύτοΰ, Συνδίκου όντος, έπρομηθεύθησαν
ποτέ οί έν τω Ν. Φρουρίω πολεμουντες εγχώριοι, κατόπιν αι­
τήσεως των, 190 μόδια σίτου εκ των δημοσίων σιταποθηκών.
Διέθηκε τρεις εκ των οικιών του, προς στρατωνισμόν στρατιω­
τών και αξιωματικών. Δεν έλειψε δέ του νά παρίσταται, εις τε
τα τείχη και τους προμαχώνας κατά τάς α'ιματηράς συγκρού­
σεις καΐ επιθέσεις. Έξ άλλων εγγράφων. (Ίδέ « Αρχειοφ. Κερ
κύρας» υπό Βουλγάρεως σελ. 14-15) εξάγεται, ότι πρόνοια αύ­
του διεσώθη το Άρχειοφυλακεΐον έκ τής υπό τών Γερμανών[2]
στρατιωτών λεηλασίας, οΐτινες, καθ α άλλαχοΰ ιστορείται, έ-
πολέμουν ρίπτοντες άσφαιρους βολάς και όσάκις εβλεπον
σφαίρας πιπτούσας εις τάς έλαιαποθήκας τής πόλεως, έ'δρα-
μον υπό τό πρόσχημα τής συνδρομής και βιάζοντες τάς θύρας
τών αποθηκών, έκλεπτον τό έλαιόλαδον όπερ έπώλουν αντί
ευτελέστατων τιμών είς τήν άγοράν. Τή προτάσει και πρόνοια
τούτου, ή πόλις τής Κερκύρας έξ ιδιαιτέρων εράνων προσήνεγ-
κε τω ταμείω τής Κυβερνήσεως, διαρκούσης τής πολιορκίας,
15.000 δουκάτα.

 

Ρ

1580   Ρεγγίνης Φραγκίσκος, Συνταγματάρχης. Ούτος προσ­
φερθείς συνεκρότησε τάγμα έξ εγχωρίων Ελλήνων μέ τό όποΐ-
ν πληρώσας,   διαταγή  του   Πιζάνη     τάς  ένετικάς  νήας   (νάβε)

«Valon Incoronato», «Pietro Apostolo»  ών ή   κυβέρνησις  έπετρά-



[1] Η Διοικητική μέριμνα κατά τις μάχες εμφανίζεται να επαινείται στο πρόσωπο του Ιππότη Προσαλένδη.

[2]  Στο σημείο αυτό μαρτυρείται η αλητεία των Γερμανών μισθοφόρων που έφερε μαζί του ο Στρατάρχης.

πη εις αυτόν, έλαβε μέρος καΐ διεκρίθη δια τάς άποτελεσματικάς ενεργείας του εις την ναυμαχίαν της 8 Ιουλίου 1716. Ήγωνΐσθη δέ ε'ις τα παρά τοις υδασι της νήσου "Ιμβρου, παρά τω Άγίω Ορει και τη Παγανια δοθείσαις ναυμαχίαις τή 23 και 27 Ιουνίου και 19 Ιουλίου 1717, και εις την μετά την πολιορκίας Κερκύρας άνάκτησιν της Λευκάδος υπό των Πιζάνη και Σχούλεμβουργ από Κερκύρας καταδιωξάντων τον Τουρκικόν στόλον.   (Πιστοποίησις  Πιζάνη  άπό 30  ΙΟβρίου  1717.     Έν τω 'Αρχείφ)·[1]

1581   Ρεφελέτης  Ιωάννης  τοΰ  Νικολάου.   Δύο  πιστοποιήσεις

ή μεν του Γενικού Προβλεπτού Λορεδάν άπό 7 8βρίου 1716 (πα­ρά Μ. Θεοτόκη σωζόμενη), ή δέ του Β'. Γενικού κατά θάλασσαν Προβλεπτού Έρίτζου άπό 8 Απριλίου 1733 (εις τόν έν τω Δ. 'Αρχειοφυλακείω τηρούμενον Τόμ. 41 Arg. Diversi.  Δεσμ. 25 σελ. 862 σωζόμενη), μαρτυρουσιν, ότι ούτος καίπερ βεβαρυμένος εκ των δεινών περιπετειών τοΰ έν τω Μωρέα πολέμου ένθα εΐχεν αίχμαλωτευθή, συμμετέσχεν απάντων τών κινδύνων της πολιορ­κίας Κερκύρας.

1583     Ροδίτης Γεώργιος πτ. Θεοφίλου. Ούτος, ως άριδήλως
εξάγεται έκ πιστοποιητικού έγγραφου 3 Απριλίου 1720 τοΰ
Γεν. Προβλ. Μαρκαντ. Διέδου (VoΙ. 47Argomenti Diversi Filz 20) σπου­
δαίας παρέσχεν έκδουλεύσεις κατά την πολιορκίαν. Ούχι δέ
όλιγωτέρας έκδουλεύσεις τούτου παρέσχεν ετι τότε και τις τών
πατρικών του θείων, όστις αιχμαλωτισθείς έγένετο θύμα της
βαρβάρου ώμότητος τών εχθρών.

1584     Ροδόσταμος Κωνσταντίνος (Σύνδικος). Συνέδραμε πο-
λυτρόπως και ώς ιδιώτης και ως Σύνδικος τους αγωνιζόμενους
φροντίζων περί της τροφοδοσίας των. Συνέλεξε, μετά του Προ-
σαλένδου ενεργών, διά τόν στόλον έλλειπή όντα οίνου, 200 βα­
ρέλας, άνευ δημοσίας δαπάνης, πρώτος συμμετασχών και αυ­
τός τοΰ εράνου. Εις δέ τάς προς όχύρωσιν τών φρουρίων εργα­
σίας τών Ενετών αρχηγών και προ της πολιορκίας και διαρ­
κούσης ταύτης, παρέσχε την συνδρομήν του ιδίως εις την μετα-
κόμισιν τοΰ αναγκαίου ύλικοΰ, εργασία εις ην ένησχολήθησαν
πλείστοι Κερκυραίοι εις προφανείς κινδύνους εκτιθέμενοι. (Πι-
στοποίησις Άντ. Λορεδάνου άπό 24 8βρίου 1717. Συλλογή Τρι-
βώλη και εις VοΙ. 32 Argomenti Diversi Δέσμ. 14. Πιστοποίησις Ίακ.
Μάνη Γεν. Προβλεπτού 18 Μαΐου 1739).

Σ

1586 Σαγρέδος Εμμανουήλ τοΰ Βικέντιου. Κατά πιστοποίησιν Άντ. Λορεδάνου άπό 4 Νοεμβρ. 1716 (παρά Μ. Θεοτόκη σωζομ.) ούτος μετά θάρρους εις τά εξωτερικά της πόλεως τεί­χη και ε'ις άλλα επικίνδυνα μέρη δραμών προσήνεγκε τήν ύπηρεσίαν του.

1836 Σαχλίκης Κωνσταντίνος πτ. Φωτίου μετά 250 εγχωρίων



[1] Ο Συνταγματάρχης Ρεγγίνης όπως φαίνεται ήταν στρατευμένος στο Βενετικό Ναυτικό καθότι συμμετείχε σε πολλές δράσεις των Βενετσιάνων. Ο Ρεφελέτης Ιωάννης  είχε και αυτός συμμετοχή στο πόλεμο στον Μωριά. Παρόμοια δράση είχε και ο προαναφερόμενος Σαγρέδος Εμμανουήλ. Παρουσιάζονται  λοιπόν Κερκυραίοι στρατευμένοι στο πλευρό της Βενετίας  οι οποίοι συμμετείχαν ενεργά και διακρίθηκαν στην πολιορκία του 1716.

άναλώμασιν αυτού* όπλισθέντων και διαρκούσης όλης της πο­λιορκίας συντηρηθέντων, διορισθείς εις το έκτεθειμένον εις τάς έχθρικάς προσβολάς μεταπύργιον (Cortina) Τενέδου, άγρυπνους έφρούρησε και γενναίως ύπερήσπισε τούτο. Το δε ζωηρότατον καΐ διαρκέστατον πυρ τών υπ αυτόν ανδρών, κατά την όμολογίαν του πιστοποιοΰντος, σπουδαίως συνετέλεσεν εις την άποδίωξιν των Τούρκων εκ τοϋ Σκάρπωνος. Εις την δραστηριότη­τα αυτού τε καΐ τών ανδρών του οφείλεται ή κατ αυτήν έκείνην την περίπτωσιν εις το νέον φρούριον ταχεία προμήθεια βομβί­δων ων έλλειπες ετύγχανε τοΰτο. (Πιστοποίησις 26 7βρίου 1716 Λορεδάν παρά Μ. Θεοτόκη).

1837 Σκορδίλης Γεώργιος αξιωματικός τοΰ Ενετικού στρα­τού, εξασκηθείς επί έπταετίαν ως υπασπιστής του ύποταγματάρχου Κομπάτη και ώς υπαξιωματικός λαβών μέρος εις τάς πολιορκίας Κερκύρας, Πρεβέζης, Βονίτζης και Δουλτζίνου διέ­πρεψε πολέμων, διό και έτυχε προβιβασμοϋ. ('Έγγραφον προ-βιβασμου πρωτότυπον Σχούλεμβουργ 24 Ιουλίου 1732 παρά κληρονομιά James W. Taylor).

1839    Σκορδίλης (Παλατζόλ) Γεώργιος και Ιωάννης αύτά-
δελφοι υίοΐ Πέτρου μετ* ακολουθίας εξ εγχωρίων (τών όποιων
ό αριθμός άγνωστος). Ούτοι, κατά τά διαλαμβανόμενα εις τήν
από 25 Αυγούστου 1716 σωζόμενην εν τω Άρχείω πιστοποίησιν
του Σχούλεμβουργ, συμμετάσχοντες πασών τών κινδύνων της
πολιορκίας καΐ πριν ή οι Τούρκοι περικυκλώσωσι τά τείχη καΐ
ότε άνέβησαν τον Σκάρπωνα,[1] και ωφελίμους έκδουλεύσεις πα­
ράσχοντες, διεκρίθησαν.

1840    Στρατηγός Δημήτριος, Συνταγματάρχης εις τον στρα-
τόν της Ενετικής Δημοκρατίας. Υπήρξε διαρκούσης της πολιορκί­
ας Κερκύρας Γενικός Υπασπιστής του Στρατάρχου Σχούλεμ­
βουργ και δεξιά τούτου χείρ. Μετά παρέλευσιν 12 ετών άπό της
πολιορκίας, δηλαδή τω 1728, εγραψεν ίταλιστι διήγησιν περί
τών κατ* αυτήν συμβάντων εν είδει επιστολής, σταλείσης δήθεν
προς τον "Ιστορικόν και Γερουσιαστήν τής Ένετίας Πέτρον
Γαργάνην. Ή επιστολή αυτή έδημοσιεύθη τω 1846 εις σπουδαΐ-
ον έπιστημονικόν περιοδικόν Ίταλιστι εν Κέρκυρα έκδιδόμενον.
Πλην οι του περιοδικού τούτου διευθυνταί, μακράν τής διανοί­
ας του γράψαντος στάντες, και μή έννοήσαντες ότι ό Γαργάνης
είναι ψευδώνυμον, διότι ό διάσημος Ενετός Ιστορικός και Γε­
ρουσιαστής Γαρτζώνης Πέτρος εΐχεν αποβιώσει περί το 1719 —
1720), μετέτρεψαν το Garganis  είς Γαρτζώνη. Εις τήν εν λόγω
διήγησιν του ό Στρατηγός, ούδένα εκ τών λαβόντων ένεργόν μέ­
ρος είς τήν πολιορκίαν ταύτην Κερκυραίων αναφέρει. Εις πολ-
λάς δε περιπίπτει αντιφάσεις και ώς προς εκείνους τους οποίους
έπαινών έννοεΐ να έκθειάση.

1841    Σπίνουλας Σπυρίδων έκ Γαστουρίου. Μαρτυροϋσι δύο
πιστοποιήσεις ή μία τοΰ Στρατάρχου Σχούλεμβουργ άπό 1 Μαΐ­
ου 1717, και ή έτερα τοΰ Γενικού Φρουράρχου τοϋ Νέου Φρουρί-



[1] Η κατάληψη του Σκάρπωνα από τους Τούρκους και η αντεπίθεση και ανακατάληψη του από τους πολιορκημένους, αναφέρεται ως ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα . 

ου Δα - Ρί6α, (Άρχειον. Έν τη Συλλογή Τριβώλη), οτι κατά την πολιορκίαν ό Σπίνουλας ούτος, άφοΰ διωρίσθη αντικαταστά­της του λοχίου της πολιτοφυλακής Γαστουρίου Ιωάννου Καψοκαβάδη, προσδραμών εις την πόλιν και τοποθετηθείς εις τόν προμαχώνα Αγίου Αθανασίου, κατεβασάνισεν εαυτόν (καθ' α αύταλεξεί αναφέρει μία των ρηθεισών πιστοποιήσεων) διαρκώς ενταύθα παραμείνας και πολέμων μέχρι της επί τοΰ Σκάρπωνος αναβάσεως και της εξ αύτού άποδιώξεως τών εχθρών. Διό κατ' επιταγήν του Πιζάνη από 21 1 Οβριού 1717 (Συλλογή πιστοποιή­σεων Τριβώλη) διωρίσθη μόνιμος λοχίας της αυτής πολιτοφυλακής εις τήν θέσιν τοΰ είρημένου  Καψοκαβάδη  παυθέντος.

Βενετσιάνικη Γαλεάτσα

Τ

1842   Τριβώλης   Βενέδικτος.   Πιστοποίησις      τών     Συνδίκων Θεοδ. Κόμ. Προσαλένδη, Ανδρέου Βενιέρ καΐ Πέτρου Κόμ. Βουλγάρεως 20 7βρίου 1716,   διομολογεί οτι,   ό είρημένος  Τριβώλης δια της δραστηριότητος του συνέλεγε  χρήματα μεθ' ων    συνεπληρώθησαν έτερα υπό τών συνδίκων συλλεγέντα ποσά καΐ διά τούτων ήγοράσθη διά τόν στόλον οίνος, και οτι με κίνδυνον της ζωής του  συνέδραμε τους Συνδίκους καταγινομένους περί    τήν διάσωσιν   τών   έν   τω   Άρχειοφυλακείω   συμβολαιογραφικών   βι­βλίων, εις ο διαρκώς έπιπτον έχθρικαι βολαί,    άνακτήσας    διά τών χρημάτων του τά πλείστα εκ τών βιβλίων τούτων περιελθόντων   εις  χείρας  διαφόρων.   ('Έγγραφα   οικογενειακά     Περ. Τριβώλη και Βουλγάρεως Ν. Τ.  Περί Άρχειοφ.  Κερκύρας).

1845    Τζαγκαρόλος Γάσπαρος μετ' άλλων 2 ανδρών δι ο εξό­
δων του όπλισθέντων, διεκρίθη πολέμων ου μόνον εις τάς εναν­
τίον των εχθρών εξόδους, άλλα επί του Σκάρπωνος ότε οί Τούρ­
κοι έπ' αύτοϋ έφορμήσαντες άπεκρούσθησαν μετά πολλής αυτών
βλάβης. Λυθείσης δε τής πολιορκίας έπέβη τής υπό τόν Πέτρον
'Άγγελον Μανΐον σοπρακόμητον γαλέας, άποτελεσάσης μέρος
τοΰ έν Παγαγια ναυμαχήσαντος στόλου, και ενταύθα πολεμή
σας έπληγώθη εις τήν κεφαλήν. (Πιστοποίησις Σχούλεμβουργου
έν Documenti Onorifici della famiglia C. Zancarol raccolti da Mustoxidi, Venezia 1877).

1846     Τζαγκαρόλος Πέτρος πατήρ τοΰ άνω. Διορισθείς οΰ
τος Καπιτάνος τών επίλεκτων τής τε πόλεως και εξοχής, κατά
τήν πολιορκίαν, διεκρίθη διά τήν ακριβή έκπλήρωσιν τών κα
θηκόντων του καi τήν προθυμίαν με τήν οποίαν εδραμεν είς
πάντας  τους  κινδύνους.   (Μουστοξύδου   ενθ'   άνωτ.).

1848 Τζεροΰλαι Αντώνιος και Ιωάννης αύτάδελφοι υίοι Γεωργίου διεκρίθησαν άγωνισθέντες έν τη ναυμαχία τής 8  Ιουλίου 1716, ό μεν ώς Κόμητος (ύποκυβερνήτης) τοΰ παρά Μαρίνου Βαρβάρου διοικούμενου κάτεργου, ό δε ώς Κόμητος έν τω υπό τόν Πασχαλΐγον κατέργω. Και άλλας έκδουλεύσεις παράσχοντες  ούτοι  τη  Ενετική  Δημοκρατία,     και  έν     πολέμω 

και εν ειρήνη διατελούση, μνημονεύονται εις τα έγγραφα αυ­τής μετά των επιθέτων «ανδρείων και μεγαλοδώρων» Strenui e Magnifici. (Έκ γενεθλιακου δένδρου παρ' ήμιν και εγγράφων παρά τοις τούτων άπογόνοις άντισυνταγματάρχαις Μικ. και Σπυρ. άδελφ. Τζερούλη).

Τζιγάλας Φραγκίσκος  {Ίδέ Γαϊτάνην).

1849 Τζικόνιας Ιωάννης διεκρίθη ου μόνον λαβών μέρος εις την ναυμαχίαν ως άρχιφροντιστής της Γαλέας Βικέντιου Καπέλου, άλλα και πολεμήσας εις το νέον Φρούριον ένθα και έπληγώθη εις το στήθος. (Πιστοποίησις Πιζάνη 1 Ιανουαρίου 1716* Έν τη Συλλογή Τριβώλη).

1853 Τζουκιάς Ιερεύς Σταματέλος[1] πτ. Θεοδώρου έκ Μελικίων Λευκίμμης. Ούτος υπό των αδελφών του Στεφάνου, 'Αλοισίου και Γεωργίου και πολυαρίθμων συγχωρικών του ακολου­θούμενος, άφου με την έπιρροήν του κατώρθωσε νά στείλη τους Ιερείς τής Λευκίμμης επί κεφαλής άλλων ανδρών εις φύλαξιν των «Αγίων Δέκα» και του «Σταύρου», έμποδίσας ούτω την ύπό τών Τούρκων κατάληψιν αυτών τούτων, εδραμε μετά τής ακολουθίας του εις τον προμαχώνα Πόρτας Ραϋμόνδου έν­θα έπολέμησε καρτερικώς ιδίως κατά τίνα έ'ξοδον τών ημετέ­ρων. Έκ Λευκίμμης ερχόμενος μετά τής ακολουθίας του εις την πόλιν συνηντήθη ύπό Τουρκικού σώματος, όπερ άπέκρουσεν αίχμαλωτίσας Τοΰρκον. "Ενεκα δε άλλων προς την Δημοκρατίαν έκδουλεύσεων του Ιερέως Σταματέλου και Ιδίως διά την τω 1690 προς το ταμειον αυτής δωρεάν 500 δουκάτων, επι­ταγή δουκική 11 Σεπτεμβ. 1717, ή οικογένεια Τζουκιά έκ με­λών 11 τότε συγκειμένη, έξηρέθη πασών τών προσωπικών άγγαριών. (Πιστοποίησις Λορεδόν 4 Σεπτεμβ. 1717. Άρχεΐον. Έν τή Συλλογή Τριβώλη).

1854 Φουρογιάνης Λίβιος τοΰ  Πέτρου Άλοϊσίου  έκ τής πό­λεως  αξιωματικός  τών  Ύπερθαλασσίων.   Ούτος   εξ   Ίδιων     του όπλισθείς και έπιβάς τής ύπό τόν Μαρκαντώνιον  Διέδον γαλέ­ρας  «Θρίαμβος»,  ελαβεν ένεργόν μέρος εις τάς εξής 7 ναυμα­χίας, εις την έν Κέρκυρα τής 8 Ιουλίου 1716,  και την εις τά ύδατα  "Ιμβρου τής 12 Ιουνίου  1717,  εις τάς ναυμαχίας τής και τής 16 Ιουνίου 1717  μεταξύ Αγίου  "Ορους     και     Λήμνου και τών είς τόν  κόλπον  Παγαγιας ναυμαχιών 20,  21   και 22 Ιουλίου   1717.    (Πιστοποίησις   Μαρκαντ.   Διέδου   27   Νοεμβρ.   1713 εν τω 68 Τόμ. Δέσμ. 44 «τών Διαφόρων τής Κοινότητος 'Αντικειμένων άπό του έτους 1783 - 84». Έν τω Άρχειοφυλακείω  Κερ­κύρας).

Ούτοι  (κατά τάς μέχρι τούδε έρευνας μας)  οι λαβόντες μέρος είς την πολιορκίαν τοΰ  1716 έτους  γνωστοί   Κερκυραίοι ανερχόμενοι έν συνόλω είς 1854.     Είς δε τούτους    ύπολογιστέο καΐ προσθετέοι έτεροι 1200,  σύνολον τών εξ άγνωστου αριθμοί ακολουθιών 22 ανδρών, έκαστος τών οποίων δεν ήδύνατο νά έ



[1] Οι Ιερείς του Νότου του Νησιού συγκέντρωσαν άνδρες και έλαβαν διαταγές για την φύλαξη των χωριών.

χη ύπ' αυτόν ολιγότερους των 50 (1), κατά μέσον όρον, συνυ­πολογιζομένων και 100 εκ της Ισραηλιτικής Κοινότητος, οϊτινες οπωσδήποτε θα συνέδραμον τήν κινδυνεύουσαν πατρίδα. 'Όθεν, έκ των κατά τήν πολιορκίαν ταύτην άγωνισθέντων Κερ­κυραίων, οί εις γνώσιν ημών μέχρι τοΰδε έξ άναμφιλέκτων έγ­γραφων  περιελθόντες,   ανέρχονται   εν  γενικω   συνόλω   είς  3054.[1]

(1) Των Άρμένη—Μουρμουράκη και Μουχλίανίτη—αδελφών Βαρούχα—αδελφών Σκορδίλη—Κόμ. Νικολ. Βουλγάρεως— Κομ. Γςουστινιάνη— Γουλελιοΰ—Καμαράτου—Γαϊτάνη   καΐ των 9   συντρόφων του —Αουκάνη—

Μάστρακα—Τζουκιά----------- πλην του   Τάγματος    'Ρεγγίνη.

    

Έις    τους   3054 Κερκυραίους, προσθετέοι. πλην άλλων 541 Ζακύνθιοί. του Φ. 'Ρώμα και Καψοκεφάλου, (κατά τάς εν τω Γ'. Τόμω της Ιστορίας Χιώτου άναφερομένας πιστοποιήσεις) και 50 Πάργιοι εν τη του ανωνύμου περιηγητοΰ επιστολή αναφερόμενοι..

 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 [1] 3.054 Κερκυραίοι  συμμετείχαν στην αντιμετώπιση του Τουρκικού επεκτατισμού, 1854 οι γνωστοί, όπως αναφέρει ο Βροκίνης καθώς και 66 οι πιστοποιήσεις των αρχηγών, που περιγράφουν, προς τους πολεμιστές, για την γενναιότητα τους. Εάν σταθούμε μόνο στην έρευνα αυτή δεν θα πρέπει να σκεφτούμε πόσοι πρόγονοί  μας έπεσαν με αυτοθυσία για να υπερασπίσουν τα χώματα του νησιού και πια τιμή τους αξίζει. Σήμερα με υπερηφάνεια λέμε ότι στην Κέρκυρα δεν πάτησε Τούρκος το πόδι του. Εφέτος, έτος 2016, έχουν περάσει 300 χρόνια από την πολιορκία αυτή και τα θύματα που είχε πολλά. Η νίκη δεν αποτέλεσε μόνο την ανεξαρτησία του νησιού από τον Τουρκικό ζυγό αλλά και το σταμάτημα του προς την άλλη Ευρώπη. Όλοι την γιόρτασαν όταν επετεύχθη. Εμείς πρέπει να την αγνοήσουμε;;;;;;

 

 

 

 

 

 

 

 

ΟΙ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ 19ο ΜΕΧΡΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝ.

Ο Τύπος στην Κέρκυρα είχε αναπτυχθεί πολύ  την προαναφερομένη περίοδο, λόγω των κατακτητών που πέρασαν από το νησί, τον αγώνα της Ένωσης με την Ελλάδα, αλλά και τα χρόνια  μετά την Ένωση , λόγω της αστάθειας της Πολιτικής ζωής της χώρας.

  Παραθέτουμε, κατά χρονολογική σειρά, την, μετά από μεγάλη έρευνα, συλλογή για γνώση και περαιτέρω μελέτη από τους ενδιαφερόμενους.

 Έτος 1801 Αριθ. 20

Έτος 1802.

Έτος 1805 Αριθ.16 ΕΠΤΑΝΗΣΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Εποχή Ρωσοτούρκων.

Έτος 1812. Ιταλόφωνη.

Έτος 1814. Η εφημερίδα έβγαινε κατά τη διάρκεια της δεύτερης γαλλικής κατοχής των Ιονίων Νήσων (1807-1814). Το συγκεκριμένο φύλλο είναι της 16.5.1814, η Κέρκυρα παραδόθηκε στους Άγγλους στις 26.6.1814.

Έτος 1814 Αριθ.1 Η Πρώτη εφημερίδα της Αγγλικής Κυριαρχίας.

Έτος 1815. Αριθ 3.  Η πρώτη μορφή της  GAZZETTA JONIA. Ιταλιστί.

Έτος 1818 Αριθ. ; 84 Ιταλιστί.

Έτος 1823 Αριθ.262  Τίτλος Εφημερίδος: GAZZETTA DEGLI STATI UNITI DELLE ISOLE JONIE. Ιταλιστί.

Έτος 1824 Αριθ. 366

Έτος 1824. Αριθ. 153  Ελληνιστί. 

Έτος 1836. Αριθ. 262. Δίγλωσση: Ελληνιστί-Ιταλιστί.

Έτος Α! 1841 Αριθ. 18 Ιταλιστί.

Έτος 1844 Αριθ.1  Δίγλωσση: Ελληνιστί-Ιταλιστί,  με αλλαγή του ελληνικού τίτλου σε: ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΟΥ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΩΝ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ.

Έτος Α! 1849. Αριθ. 2 Ιταλιστί.

Έτος Α! 1849. Αριθ.1 Δίγλωσση: Ελληνιστί-Ιταλιστί.

Έτος Α! 1850. Αριθ.2  Δίγλωσση: Ελληνιστί-Ιταλιστί. Εκδίδεται άπαξ της εβδομάδος καθ' εκάστην

Πέμπτην. Συντάκτης: Σ. Γούλιος.

Έτος 1850. Αριθ. 83 Τρίγλωσση: Ελληνιστί-Αγγλιστί-Ιταλιστί.

Έτος Α! 1850. Αριθ.1 Εφημερίς  Εθνική  και Δημοτική. 

 

Έτος Β! 1850. Αριθ. 85 Δίγλωσση: Ελληνιστί-Ιταλιστί. Εφημερίδα των Μεταρρυθμιστών με Ιδρυτή τον Πέτρο Βράιλα-Αρμένη.

Έτος Α! 1850. Αριθ.1  Δίγλωσση Ελληνιστί-Ιταλιστί.

Έτος Α! 1850. Αριθ.1 

Έτος Α! 1851. Αριθ.1 και 2. Εκδίδεται άπαξ της

εβδομάδος. Υπεύθυνος Συντάκτης: Πέτρος Φωκάς,

μετέπειτα ο  Σπ. Μαύρος.

Έτος Α! 1851. Αριθ.1  Εφημερίς των Δημοτικών συμφερόντων. Εκδίδεται άπαξ της εβδομάδος ενίοτε και δις. Συντάκτης: Σπ. Μαύρος. 

 

Έτος Α! 1855. Αριθ.15  Τα Καθημερινά - " Εθος άλλη φύσις." Εκδίδεται άπαξ της εβδομάδος. Συντάκτης: Γεώργιος Μοναστηριώτης.

Έτος Α! 1855. Αριθ.34

 Έτος 1858 Αριθ.2  Τόμος Α!  Φύλλον  εγκυκλοπαιδικόν.

Έτος 1858. Φυλλἀδιο Β!

1858 Φύλλο της 16.6.1858 

‘Έτος 1861 Αριθ 502-504 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΕΠΙΣΗΜΟΣ ΤΟΥ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΩΝ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Δίγλωσση Ελληνιστί-Αγγλιστί.

Έτος Α! 1861 Αριθ. 1 Ιταλιστί.

Έτος 1861 Τόμος Α! Εκδίδεται τετρακίς του μηνός.

Έτος Α! 1861 Αριθ.1 

Έτος Α! 1862.  Αριθ.1  Δίγλωσση: Ελληνιστί-Ιταλιστί.

Έτος Α!1863.  Αριθ.1 Εφημερίς των αρχών του Έθνους. Εκδίδεται άπαξ

της εβδομάδος ανά εκάστην Πέμπτην. Συντάκτης: Αλεξ. Ι. Βραχιώτης.

Έτος Α! 1863.  Αριθ.25 

Έτος Β! 1863.  Αριθ.41  Εφημερίς  Ηθικο-Πολιτική.

Έτος Α! 1863. Αριθ.1 

Έτος 1864. Αριθ.21

Έτος Α! 1864.  Αριθ.11

Έτος Α! 1864. Μάρτιος Φύλλο 1  

Έτος Α!  1865. Αριθ.1    Εφημερίς Πολιτική εκδίδεται άπαξ της εβδομάδος.

Έτος Α! 1865.  Αριθ.2

Έτος Α! 1866.  Αριθ.1

Έτος Ζ! 1867.  Αριθ. 20   Εκδίδεται τετράκις του μηνός.

Έτος Α! 1867. Αριθ.1  Εκτός της τακτικής εκδόσεως του φύλλου άπαξ της εβδομάδος θέλομεν εκδίδει και έκτακτα φύλλα οσάκις παρουσιάζεται ανάγκη.

Έτος Α! 1867. Αριθ.1  

Έτος Α! 1868.  Αριθ.1 Εφημερίς Πολιτική και Φιλολογική. Εκδίδεται άπαξ της εβδομάδος κατά Δευτέραν. Υπεύθυνος Συντάκτης: Νικόλαος Μαυροϊωάννης.

Έτος Α! 1868. Αριθ.3

Στο ΕΛΙΑ υπάρχει ένα φύλλο της βραχύβιας δεκαπενθήμερης «Δικαιοσύνης» της Κέρκυρας, το αρ. 3 (8.3.1868), που κυκλοφόρησε παραμονές των βουλευτικών εκλογών της 21ης Μαρτίου 1868. Η κυβέρνηση Κουμουνδούρου είχε παραιτηθεί στις 15 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους· η παραίτηση αυτή θεωρείται αρκετά περίεργη καθώς την 1η Δεκεμβρίου είχε λάβει ψήφο εμπιστοσύνης 107 βουλευτών σε σύνολο 181. Το βέβαιον είναι ότι ο πρωθυπουργός είχε συγκρουστεί με τον βασιλιά Γεώργιο Α’ σε αρκετά μέτωπα. Στην εξωτερική πολιτική, όσον αφορά την Κρητική Επανάσταση και το ζήτημα της Θεσσαλίας και της Ηπείρου, ο μονάρχης διαφωνούσε με την Eλληνοσερβική προσέγγιση και την επιθετική στρατηγική του Κουμουνδούρου και του υπουργού του των Εξωτερικών, του νεαρού Χαρίλαου Τρικούπη. Ως επίσημη εκδοχή πάντως προβλήθηκε η αντισυνταγματική αξίωση του βασιλιά για την αποπομπή δύο υπουργών.

Έτος Α! 1869. Αριθ. 2  Εφημερίς Πολιτική. Εκδίδεται άπαξ της εβδομάδος.

Έτος Α! 1869.  Αριθ.24 

Έτος Β! 1870. Αριθ.51- 61 Εκδιδομένη άπαξ και δις της εβδομάδος.

Έτος Α! 1872. Αριθ.3  Ψαλλίδω - Εφημερίς Πολιτική. Εκδίδοται κατά  Πέμπτην  μετά παραρτημάτων. Υπεύθυνος Συντάκτης: Ε. Σ. Πλατζαίος.

Έτος Α! 1872.  Αριθ.1  Εφημερίς Κωμικοπολιτική διά τον λαόν. Εκδίδοται κατά Κυριακήν.  Συντάκτης: Ι. Δ. Πιέρρης.

Έτος Α! 1873. Αριθ. 14  Εκδίδεται άπαξ της εβδομάδος.

Έτος Γ! 1873.  Αριθ. 109 Εφημερίς Πολιτική. Εκδίδεται άπαξ η πολλάκις της εβδομάδος κατά τας περιστάσεις. Συντάκτης: Ν. Καραγιάννης.

Έτος Δ! 1873.  Αριθ. 172   Εφημερίς Πολιτική. Εκδίδεται άπαξ της Εβδομάδος. Υπεύθυνος

Συντάκτης: Γεώργιος Κουστουδιώτης. Προσκείμενη στο κόμμα του Ιακώβου Πολυλά.

Έτος Β! 1873. Αριθ.83  Όργανον Εκπαιδευτικού Συνδικαλισμού και Κοινωνικής Πρωτοπορείας. Ιδιοκτησία-Διεύθυνσις: Τεϊνης Δ. Μαυροπούλου.

Έτος Α! 1876. Αριθ.1 Εφημερίς Πολιτική του λαού και των Ειδήσεων. Από (12/9/1876) ο υπότιτλος:  «Εφημερίς του λαού». Εκδίδοται άπαξ και δις της εβδομάδος κατά τας περιστάσεις. Συντάκτης και Υπεύθυνος: Γεώργιος Κουστουδιώτης. Τυπογραφείο – ΚΑΔΜΟΣ.

Έτος Α! 1877. Αριθ.1  Εβδομαδιαίον Κερκυραϊκόν φύλλον.

Έτος Α! 1878. Αριθ.36 Ιταλιστί.

Έτος ΣΤ ! 1880. Αριθ. 296  Εφημερίς Πολιτική. 

Έτος Α! 1880. Αριθ.1. Εφημερίς Πολιτική και Φιλολογική. Εκδίδεται άπαξ της εβδομάδος.

 Συντάκτης: Ιακ. Καός.

Έτος Α! 1881.  Αριθ.1-2.  Διαβολόπουλος Διευθυντής. Εφημερίς Σατυρική, εκδίδοται ανά εβδομάδα. Συντάκτης: Βασίλειος Γ. Ρεγγής.

 

Έτος Α! 1881.  Αριθ.1 Εφημερίς Πολιτική και Κοινωνική, εκδιδομένη άπαξ της εβδομάδος. Εκδότης-Συντάκτης: Γ. Ν. Αραβαντινός.

Έτος Α! 1881.  Αριθ.2  Εφημερίς εβδομαδιαία. Συντάκτης: Π.Β. Κωνστάντας.

Έτος Α! 1882. Αριθ.1   Εφημερίς Πολιτική και Φιλολογική. Εκδιδομένη άπαξ της εβδομάδος.

Έτος 1882 Αριθ.1  

Έτος Α! 1884  Αριθ.33  

Έτος Κ! 1884. Αριθ. 1015 Εφημερίς εκδιδομένη άπαξ της εβδομάδος. Συντάκτης και Υπεύθυνος:

Χαράλαμπος Κουστουδιώτης.

Έτος Α! 1885. Αριθ.1  Εφημερίδα του λαού εκδιδομένη κάθε Κυριακή.

Έτος Β! 1887. Αριθ. 23  Εφημερίς Πολιτική και Κοινωνική. Εκδίδοται κατά Κυριακήν.

Διευθυντής: Ιωάννης Δ. Λευθεριώτης.

Έτος Α! 1888. Αριθ.18 

Έτος A! 1890. Αριθ.4  Είναι φανατικά αντιθεοτοκική και αντιτρικουπική εφημερίδα.


 

 

 

 

 

Έτος 1891. Αριθ. 10-16   Εφημερίς του λαού. Ιδιοκτήτης: Κ. Βραδής.

Έτος Β! 1891 Αριθ.392  Εφημερίς Πολιτική και Φιλολογική. Εκδίδεται άπαξ της εβδομάδος.

Εκδότης: Σ. Κάος.

Έτος Α! 1896. Αριθ. 30-31 

Έτος Γ! 1898. Αριθ. 112  Εφημερίς λαϊκή εβδομαδιαία.

Έτος Α! 1899 Αριθ.3 Περιοδικόν κοινωνικόν και φιλολογικόν εκδιδόμενον άπαξ του μηνός υπό Μ.Χαήμη.

Έτος Α΄ 1902 Αριθ. 32

Έτος Α΄ 1905 περ.Β΄ Αριθ. 47

Έτος 1906.  Εφημερίδα καθ' αυτό σατυρική που τη γράφει ο Μαρίνος στους Κόρφους την Κυριακή.

Έτος Α! 1906 Φύλλον 1.

Έτος 1906.

Έτος Α! 1909 Αριθ.1 

Έτος Α΄1909 Αριθ. 3

Έτος Α΄ 1910 Αριθ.22  Όργανον των εν Κερκύρα φιλελευθέρων και ριζοσπαστικών αρχών.

Έτος Α΄1913  Αριθ. 21

Έτος 6ο 1913. Περίοδος Β!

Έτος Β΄ 1914  Αριθ. 44

Έτος 1916 Αριθ.183

Έτη 1916-1918. Σερβική Εφημερίδα που εκδιδόταν στην Κέρκυρα την εποχή που ο Σερβικός στρατός περιθάλπονταν στο νησί από την ΑΝΤΑΝΤ.

Έτος Β΄ 1918  Αριθ. 174 Βενιζελική εφημερίδα με έμφαση στις διεθνείς ειδήσεις.

Έτος Η΄ 1918  Αριθ. 151 Βενιζελική εφημερίδα.

Έτος 1920 Περίοδος Γ! Αριθ.1 ή (171) από το έτος ιδρύσεως 1909. 

Έτος Α΄ 1922  Αριθ. 7

Έτος Α΄ 1922  Αριθ.3

Έτος Α! 1922  Αριθ.1 

Έτος Α΄ 1922 Αριθ. 16  (26.4.1922)

Έτος Α΄ 1922  Αριθ. 18

Έτος Β!  1923. Αριθ. 64 

Έτος 1924.  Αριθ.1  Περίοδος Γ! 

Έτος 1ο   1926.  Εβδομαδιαία πολιτική εφημερίς Κερκύρας. Από το 1956 Πολιτική εφημερίς δημοκρατικών αρχών.

Έτος Β! 1926 Αριθ.1  Περίοδος Β! 

Έτος Γ! 1926 Αριθ.91

Έτος Α΄ 1926  Αριθ. 23

Έτος Β΄ 1926  Αριθ. 73

Έτος 1926. Περίοδος Γ΄. Αριθ.20  Προεκλογικό φύλλο, υπέρ του Κωνσταντίνου Ζαβιτσιάνου και της Εθνικής Ενώσεως.

Έτος 1926.

Έτος Α! 1927 Αριθ.2  Κοινωνική και λαϊκή εφημερίς.

Έτος 1927. Αριθ.80  Στην πρώτη σελίδα  δημοσιεύεται φωτογραφία του διευθυντή με λεζάντα:  Ι. Δ. Ζαφειρόπουλος, απότακτος υπολοχαγός πεζικού λόγω των πολιτικών του φρονημάτων.

Έτος Β! 1928 Αριθ. 56 Περίοδος Β!

Έτος 1929. Αριθ.396. Έτος ιδρύσεως της εφημερίδος 1909.

Έτος 1930. Δισεβδομαδιαία πολιτική και κοινωνική εφημερίς, όργανον των λαϊκών ελευθεριών και δικαίων.

Έτος 7ο 1930 Αριθ. 200 (215) Περίοδος Β! 

Έτος Α΄ 1930 Αριθ.8  Περίοδος Β΄

Έτος 1933. Έτος ιδρύσεως της εφημερίδος 1891. Εφημερίς του Κόμματος Θεοτόκη.

Έτος 1933.

Έτος 3ον 1934  Αριθ.1-16 Περίοδος Β! 

Έτος 1ον 1934

Έτος 1934. Έτος ιδρύσεως της εφημερίδος 1891. Εφημερίς του κόμματος Θεοτόκη.

Έτος Η. 1935  Αριθ. φύλλου 256.

Έτος 15ο  1949.  Τεύχος 9-11. Έτος ιδρύσεως 1935.

Έτος 1ο  1936. Δεκαπενθήμερον όργανον του Αγροτικού Κόμματος Ελλάδος (Τμήματος Κερκύρας).

Έτος 1940. Χριστούγεννα 25.12.1940 παρόλο που η Ελλάδα βρίσκεται υπό την ιταλική κατοχή.

Έτος 1941. Δίγλωσση: Ελληνιστί-Ιταλιστί.

Έτος 1941 Αριθ.4 Δίγλωσση: Ιταλιστί-Ελληνιστί.

Έτος Α! 1941. Αριθ.1 Ελληνιστί, παρόλο την ιταλική κατοχή.

Έτος 1942. Ιταλιστί- Ιταλική κατοχή.

Έτος Α! 1944 Αριθ. 6.  Έκτακτη έκδοση αντιστασιακού χαρακτήρα.

Έτος 1944. Όργανο του Ε.Δ.Ε.Σ.

Έτος 1944. Όργανο του Εθνικού Δημοκρατικού Ελληνικού Συνδέσμου Κέρκυρας, Β΄περ. Ημερησία πρωινή έκδοσις. Όργανον μάχης των Ελλήνων Πατριωτών.

Έτος1944. Φύλλο 1ο  των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών.

Έτος 1944.

 

Έτος 1945.

Έτος 1947.

Εφημερίς του κόμματος των Φιλελευθέρων.

 

 

Πηγές:

Βουλή των Ελλήνων

 Ε.Λ.Ι.Α.

 Αρχείο Γιάννη Πετσάλη.

Βοηθός άρθρου: Τίνα Πετσάλη

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Γραφική Εταιρεία των Ιωνικών Νήσων

 

 

Στα χέρια μας ήρθε  το πιο κάτω έγγραφο με τίτλο: «ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΦΟΡΕΙΟΥ ΤΗΣ ΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΤΩΝ ΙΩΝΙΚΩΝ ΝΗΣΩΝ, ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΥΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟ ΚΟΙΝΟΝ». Η αλήθεια είναι ότι μας έκανε εντύπωση και βέβαια μας κίνησε την περιέργεια  και μας έδωσε το ερέθισμα, για να κάνουμε μια έρευνα που αφορά την Εταιρεία αυτή.

Η ημερομηνία που αναγράφεται είναι η 17η  Σεπτεμβρίου 1820. Μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι η Γραφική Εταιρεία ιδρύθηκε στις 20 Ιουλίου 1819 και πολλοί Έλληνες αλλά και Άγγλοι, βρέθηκαν στο πλάι της με θρησκευτικό ζήλο. Η Εταιρεία έλαβε δώρα και συνεισφορές και η ύπαρξή της επικυρώθηκε από τον Ορθόδοξο Πατριάρχη Γρηγόριο.

Στα πιο πάνω φύλλα αναφέρεται  η συνδρομή που είχε από το εξωτερικό, με την αποστολή της Κεντρικής Εταιρείας του Λονδίνου, Βιβλία της Νέας Διαθήκης, σε διάφορες γλώσσες. Συστήθηκε από Έλληνες (Επτανήσιους) αντίστοιχο κατάστημα στην Κέρκυρα, (κάνει μια αναφορά στην Αρχαία Ελλάδα), για να διανέμει   δωρεάν Ευαγγέλια σε φτωχούς, ιερείς, μοναχούς, καλόγριες κ.λ.π.

Τονίζει ότι τα Ευαγγέλια είναι γραμμένα στην καθομιλουμένη γλώσσα, ώστε να γίνονται αντιληπτά. Δημιουργήθηκαν παραρτήματα και σε άλλα νησιά όπως (στην Ζάκυνθο,  την Κεφαλονιά και τα Κήθυρα ),  στα οποία κάθε φτωχός υπήκοος, μπορούσε να προμηθευτεί ένα αντίτυπο του θείου Ευαγγελίου, στη γλώσσα που ήθελε. Τονίζεται επίσης, ότι υπάρχει στόχος να μεταφραστεί το Ευαγγέλιο στην Αλβανική γλώσσα.

Αναφέρει ότι ο Δρ Πίκερτον  προσέφερε Γραμματική της Αλβανικής γλώσσας, για να βοηθήσει στην μετάφραση του Ευαγγελίου και ότι ο Άγγλος πρόξενος στην Αλβανία Ουίλλιαμ Μέγιερ μαζί με τον Αντιπρόξενο  Δημ. Ζερβό, ανέλαβαν να βοηθήσουν σ' αυτό το έργο, καθώς και να μοιράσουν Ευαγγέλια στους κατοίκους της Ηπείρου και της Σερβίας. Ότι απομείνει από την διανομή στους φτωχούς, να πωλείται, και για το σκοπό αυτό θα δημιουργήσει βιβλιοθήκες, αντιπροσωπείες στα χωριά ώστε να φτάσουν τα Ευαγγέλια στα πιο απομακρυσμένα μέρη του Κράτους. Στέλνεται στο Λονδίνο ο Γεώργιος Ουινώκ για να δώσει σχετική αναφορά. Γίνεται μια γραφική επίθεση σε όσους πιστεύουν ότι η διάδοση των βιβλίων αυτών στην καθομιλουμένη είναι επικίνδυνη και επικρίνει έντονα τους επιμένοντες στο ακατανόητο από το πλήθος των Θείων γραπτών.

 Η μετάφραση σε όλες τις γλώσσες βοηθά τους λαούς να εκπληρώσουν τις Θείες διαταγές. Σημειώνει ότι έχουν μοιράσει μύρια αντίτυπα στον κόσμο και ότι η Ιονική Εταιρεία θα δημοσιεύει στους Ιόνιους,  κάθε τρεις με τέσσερις μήνες, μια  εφημερίδα της  Γραφικής Εταιρείας. Ο Άγγλος Στρατηγός Μακανλέ, ως αντιπρόεδρος της Ιονικής Εταιρείας, δώρισε 50 αντίτυπα της Νέας Διαθήκης  σε διάφορες γλώσσες και ταυτόχρονα ο Κος Πίκερτον έλαβε  το Ευαγγέλιο στην Αλβανική γλώσσα και τη Νέα Διαθήκη  σε απλά Ελληνικά  και μια νέα της Παλαιάς Διαθήκης, με επικύρωση  από την Οικουμενική Ορθόδοξη Εκκλησία.

Στην τελευταία παράγραφο του δημοσιεύματος, γίνεται μνεία στην προσφορά του προαναφερόμενου Άγγλου στρατηγού Μακανλέ,  καθότι αυτός πέρασε από πολλές χώρες της Ανατολής, διανέμοντας πολλά αντίγραφα της Αγίας Γραφής.

 

Ακολουθούν κατάλογοι  Κερκυραίων και ξένων ευεργετών, μελών,  συνεισφορών κ.λ.π.

Στις υπόλοιπες σελίδες αναφέρονται τα βιβλία της Εταιρείας που αφέθηκαν για να μοιραστούν από την Εταιρεία των Ιονίων στους πολίτες της Επτανήσου και τελειώνει με τον ισολογισμό της Ιονικής Εταιρείας.

Εξετάζοντας τους ευεργέτες,  βλέπουμε σαν πρώτον από αυτούς, την Αυτού Υψηλότητα Βαρόνο Θεοτόκη ,ο οποίος μάλιστα συμμετέχει με το μεγαλύτερο ποσό των 100 Ταλίρων και  ακολουθούν αξιόλογα Κερκυραϊκά ονόματα καθώς και ιερωμένοι.

Η περιέργεια για την Εταιρεία αυτή, μας οδήγησε μέσω των Αγγλικών ονομάτων, να ερευνήσουμε σε Αγγλικά άρθρα. Συναντάμε τον Δρ. Πίκερτον να δίνει την πιο κάτω περιγραφή:

:

ΚΕΡΚΥΡΑ

Η Δημιουργία της Ιονικής Βιβλικής Εταιρείας.

Ο Αιδεσιμότατος Dr. Pikerton , με ημερομηνία Ιούλιος 24,1819, μετέφερε στην Βρετανική και  Εξωτερικού Βιβλική Εταιρεία την πιο κάτω αναφορά για την δημιουργία της Βιβλικής Εταιρείας των Ιονίων Νήσων.

Στις 20 του παρόντος (μηνός), διάφοροι ντόπιοι συναντήθηκαν στο μεγάλο σαλόνι του μεγάρου του Βαρόνου Θεοτόκη, Προέδρου της Γερουσίας των Ιονίων Νήσων, με σκοπό να αναγγελθεί η ίδρυση της Ιονικής Βιβλικής Εταιρείας. Μεταξύ των παρευρισκομένων ήταν ο Έλληνας Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, με μια αξιοσέβαστη ακολουθία, ο καθολικός Γενικός Βικάριος με αρκετούς χαμηλότερου βαθμού ιερωμένους, οι αξιωματούχοι του Ιονικού Κράτους και μέλη του δικαστικού σώματος  που ήταν ιδιαίτερα διακεκριμένοι. Επιπλέον προσήλθαν και πολλοί άλλοι ευγενείς και έτσι παρουσιάστηκε ένα σεβαστό σύνολο από πρόσωπα  διαφορετικών εθνών, τα  οποία ανήκαν σε διάφορες Χριστιανικές κοινότητες.

Ο Βαρόνος άρχισε τις εργασίες από μια ξεκάθαρη ανακοίνωση  των αρχών των Βιβλικών εταιρειών και τις σωτήριες επιρροές που είχαν. Αναφέρθηκε με λεπτομέρειες για την ταχεία τους ανάπτυξη σε όλο τον κόσμο, μιλώντας  για την επιτυχία στην Ρωσία και το πραγματικό θεάρεστο έργο που παρήγαγαν οι Ρώσοι από την στιγμή που μυήθηκαν στην Εταιρεία.

Ο Βαρόνος Θεοτόκης με πρόταση του Αρχιεπισκόπου ορίστηκε Πρόεδρος. Καθορίστηκαν επίσης οι αντιπρόεδροι, ένας ταμίας, δώδεκα διευθυντές και τρεις γραμματείς.

Το ποσό που συγκεντρώθηκε από τις εγγραφές ήταν 1025 δολάρια ( περίπου 250 λίρες) .

Η αναφορά αυτή μας οδήγησε να ερευνήσουμε την British and Foreign Bible Societyκαι το ιστορικό της.

Η Βρετανική και του Εξωτερικού Bιβλική Εταιρεία,  γνωστή στην Αγγλία και την Ουαλία,  ήταν μια μη θρησκευτική κοινωνία. Στόχος  της ήταν η  διανομή της Χριστιανικής  Βίβλου σαν φιλανθρωπία, με σκοπό να καταστεί η Αγία Γραφή γνωστή σε όλο τον κόσμο.  

Η Εταιρεία ιδρύθηκε στις 7 Μαρτίου, 1804 από μια ομάδα ανθρώπων, όπως ο William Wilberforce και Thomas Charles για να ενθαρρύνει την «ευρύτερη κυκλοφορία και χρήση» των Γραφών.

Η Βρετανική χρονολογείται από το 1804 και έγινε όταν μια ομάδα χριστιανών προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της έλλειψης χρημάτων, για να είναι προσιτή η  Βίβλος στους Χριστιανούς της  Ουαλίας. Αυτή η Εταιρία δημιουργήθηκε, με αφορμή  ένα νεαρό κορίτσι που ονομάζονταν  Mary Jones, το οποίο περπάτησε πάνω από 20 χιλιόμετρα για να βρει μια Βίβλο στο Bala, Gwynedd.

Από τις πρώτες ημέρες, η Εταιρεία ζήτησε να είναι οικουμενική και μη-θρησκευτική, και από το 1813 επιτρέπονταν να συμπεριλαμβάνει και τα  Απόκρυφα της Βίβλου. Η μεγάλη διαμάχη στα 1825-6 σχετικά με τα Απόκρυφα και τους Ρυθμικούς Ψαλμούς (διαλογισμός),  οδήγησε στην απόσχιση της Γλασκώβης και του Εδιμβούργου. Αργότερα σχηματίζεται η Scottish Bible Society.  Μια παρόμοια διαμάχη δημιουργήθηκε το 1831  με  τους Ενωτικούς  που κατείχαν σημαντική συμμετοχή στην κοινωνία και είχε ως αποτέλεσμα μια μειονότητα να αποσπαστεί και να σχηματίσουν τη Τριαδική Bible Society.

Η Βιβλική Εταιρία επεκτάθηκε στην Αγγλία, την Ινδία, την Ευρώπη αλλά και πέρα από αυτήν. Προτεσταντικές κοινότητες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες (όπως η Κροατία και η Αλβανία) που χρονολογείται  το έργο τους από τον δέκατο ένατο αιώνα ,δρούσαν ως Βιβλουπωλητές. Βοηθητικά υποκαταστήματα στήθηκαν σε όλο τον κόσμο, τα οποία αργότερα έγιναν Bible Societies με τα δικά τους δικαιώματα, και  λειτουργούσαν σε συνεργασία, στο πλαίσιο των United Bible Societies. Η Bible Society ήταν ένα μη-θρησκευτικό χριστιανικό δίκτυο που λειτουργούσε για τη μετάφραση, την αναθεώρηση, εκτύπωση και διανομή σε προσιτές τιμές  Βίβλων, με αρχή την Αγγλία και την Ουαλία.  

Κατά το Β! Παγκόσμιο Πόλεμο, από την Bible Society διανεμήθηκαν  περισσότερα από εννέα εκατομμύρια αντίτυπα της Αγίας Γραφής, σε πάνω από 80 γλώσσες, σε πολεμιστές και  αιχμαλώτους πολέμου, σε όλες τις εμπόλεμες  πλευρές . Η  Βιβλική Εταιρία διαχειρίζονταν για το έργο αυτό τεράστιες προκλήσεις ,κατά την διάρκεια του πολέμου. -. Ελλείψεις εφοδιασμού,  αύξηση του κόστους, χαρτί, δελτία, μπλόκα, υποβρύχια  και το ναυάγιο της εμπορικής ναυτιλίας.  

Ακόμα μεγαλύτερη από αυτές τις φυσικές δυσκολίες ήταν η συναισθηματική,  καθώς πρώην συνεργάτες,  όπως διαπιστώθηκε, βρέθηκαν  ξαφνικά να αγωνίζονται σε αντίθετες πλευρές. Οι πωλητές της Αγίας Γραφής σε όλη την Ευρώπη ή επιστρατεύτηκαν, ή πήγαν εθελοντικά σε αντίστοιχες ομάδες .Η Bible Society ανταποκρίθηκε στην πρόκληση.  Εκτυπώθηκε η Καινή Διαθήκη σε χακί χρώμα και σφραγίζονταν τα βιβλία με έναν  σταυρό, για διανομή μέσω του Ερυθρού Σταυρού.

Κατά μέσο όρο, 6-7.000 όγκοι Βίβλων, στέλνονταν  κάθε εργάσιμη ημέρα προς  βοήθεια των ανδρών , των ναυτών, των αρρώστων και τραυματιών, των αιχμαλώτων πολέμου, εξόριστων και  προσφύγων. Αυτό αντιστοιχεί σε τέσσερα αντίτυπα που διανέμονταν κάθε λεπτό, μέρα και νύχτα, καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου.  

Οι μεταφράσεις δεν σταμάτησαν ποτέ. Και στον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο - μεταξύ Αυγούστου 1914 και Νοέμβρη του 1918,η  Bible Society τύπωσε Γραφές σε 34 νέες γλώσσες και διαλέκτους. Αυτό σήμαινε ότι κατά μέσο όρο, υπήρχε μια νέα έκδοση κάθε επτά εβδομάδες .

Ακολουθούν αγγλικά δημοσιεύματα σχετικά με την Ιονική αυτή Βιβλική Εταιρεία.

.

Μετά από αυτά ο Ελληνικός τίτλος "Γραφική Εταιρεία" χρησιμοποιήθηκε λανθασμένα και θα έπρεπε να είναι "Ιονική Βιβλική Εταιρεία" καθότι ήταν παράρτημα της αντίστοιχης Αγγλικής και αφορούσε την Βίβλο.

 

 

 

Κερκυραϊκά εκθέματα στο Βρετανικό Μουσείο

Συνολικά στο Βρετανικό Μουσείο υπάρχουν 848 εκθέματα που αφορούν την Κέρκυρα. Παραθέτουμε μόνο όσα υπάρχουν σε φωτογραφίες  στον ιστότοπο του εν λόγω Μουσείου.

 

1) Ο δίσκος είναι διακοσμημένος με  γυναικεία φιγούρα, ενδεχομένως, μια σειρήνα.

2) Βαρίδι. 4ος - 3ος αι. π. Χ.  Βρέθηκε στη Κέρκυρα.  

3) Χάλκινος αρύβαλλος (*)με δύο τρύπες στον ώμο, λείπει  μέρος του ποδιού.

4) Μπρούτζινος αρύβαλλος 

----------------------------------------------------------

(*) Αρύβαλλος: Δοχείο αρχαϊκό, συνηθισμένο στην αρχαία Κόρινθο. Οι αθλητές έβαζαν μέσα σ` αυτό, λάδι το οποίο  χρησιμοποιούσαν στις γυμναστικές ασκήσεις. Ήταν μικρό, σε σχήμα σφαιρικό ή ωοειδές, με πλατιά βάση και κοντό και στενό λαιμό. Είχε λουράκι και το κρεμούσαν στο χέρι τους.

1) Χάλκινη λεπίδα σπάτουλας ή νυστεριού. 

2) Χάλκινο κουλουριασμένο φίδι.

3) Μπρούτζινος δίσκος.

1) Χάλκινο. Εικόνα  κοριτσιού που κρατά ένα λουλούδι.

2) Χάλκινο. Εικόνα  κοριτσιού.

3) Χάλκινο ειδώλιο της Αφροδίτης με σανδάλι πρόσδεσης..

4)Χάλκινο. Ταύρος. Τα πόδια λείπουν.

1) Πίνακας. Κερκυραϊκή Θέα.  Σε πρώτο πλάνο φαίνονται δέντρα  κι ένας  δρόμος που οδηγεί δεξιά σε σπίτια και, στο κέντρο ο κόλπος και η ακρόπολη της Κέρκυρας. Στο βάθος διακρίνονται τα βουνά της Αλβανίας που υψώνονται στον ορίζοντα.

2) Χάλκινο ειδώλιο του Ηρακλή ο οποίος κρατά  μήλο και  ρόπαλο. 

3) Χάλκινη μάσκα η οποία απεικονίζει τον Έρωτα.

 

1) Κοίλο μελανοδοχείο φτιαγμένο από χαλκό. Φέρει  στρογγυλή τρύπα στην κορυφή.

2) Χάλκινο κλειδί σε έναν περιστρεφόμενο δακτύλιο.

3) Χάλκινη αξίνα.

4) Χάλκινη οινοχόη. Ο κορμός φέρει αυλακώσεις. Λείπει η λαβή.

 

1) Χάλκινη κεφαλή  δόρατος, με  ευρύ παχύ πλευρό και δυο τρύπες στην λαβή..

2) Χάλκινη αιχμή  δόρατος με δύο σχισμές στη μέση και μια ακίδα για την τοποθέτησή της στον κορμό.

3) Χάλκινο ειδώλιο πολεμιστή που φοράει κράνος. To δόρυ και η ασπίδα του λείπουν.

4) Χάλκινο ειδώλιο πολεμιστή με περικεφαλαία και δόρυ. Στο αριστερό του χέρι υπήρχε μία ασπίδα. 

 

1) Χάλκινο αναθηματικό δισκίο με ελληνική επιγραφή. Η επιγραφή είναι ένα δείγμα του αρχαϊκού κερκυραϊκού αλφαβήτου.

2) Χάλκινη μονάδα βάρους. Φέρει κεφαλή ταύρου στο εμπρόσθιο μέρος. 

3) Χάλκινη μονάδα βάρους. Απεικονίζει  μαχόμενο πολεμιστή πάνω από ένα κατάκοιτο αντίπαλο, κι έναν άλλο πολεμιστή με ασπίδα στο πίσω μέρος.

1) Χάλκινη μονάδα βάρους με εγχάρακτη επιγραφή.

2) Χάλκινη μονάδα βάρους που φέρει επιγραφή και σιδερένια λαβή.

3) Χάλκινες μονάδες βάρους. 

4) Λίθινα βόλια  για χρήση σφεντόνας.

 

1) Κούμπωμα, τέλη 19ου με αρχές 20ου αι. που βρέθηκε στην  Ήπειρο - Αλβανία.

2) Κανάτα από φυσητό γυαλί και χρώμα μπλε του κοβαλτίου, με  αναδιπλωμένο το χείλος. Ο λαιμός του είναι κυλινδρικός, το σώμα είναι σφαιρικό, έχει καλαμωμένη λαβή και μια κοίλη βάση. 

3) Χάλκινο καμάκι και αγκίστρι.

4) Κέρμα από Ζάκυνθο, Κεφαλλονιά,Κέρκυρα.

1) Διάφορα εργαλεία. Μεταξύ αυτών κι ένα τσεκούρι.

2) Απεικόνιση της Κέρκυρας σε σχέδιο  βιβλίου του Sir William Gell (Εκδόθηκε ) 1801-1813.

3) Απεικόνιση της Κέρκυρας σε σχέδιο βιβλίου του Sir William Gell (Εκδόθηκε ) 1801-1813 (2).

1) Απεικόνιση τοπίου της Κέρκυρας σε σχέδιο βιβλίου του  Sir William Gell (Εκδόθηκε ) 1801-1813.

2) Απεικόνιση τοπίου της Κέρκυρας σε σχέδιο βιβλίου του Sir William Gell (Εκδόθηκε ) 1801-1813.

3) Στιλέτο. Τρίτη φάση της Υστεροελλαδικής περιόδου (1400 π. Χ. -1100 π. Χ.) Βρέθηκε στην  Κέρκυρα.

4) Δίσκος.  Κομμάτι από   κεραμικό καλούπι φωτιστικού, διακοσμημένο με χορευτή σάτυρο που κατέχει ένα κύπελλο κι έναν κλάδο. 

1) Κομμάτι από  κεραμικό καλούπι, διακοσμημένο με φιγούρες του Ηφαίστου.

2) Δίσκος.  Κομμάτι  από κεραμικό καλούπι, διακοσμημένο με κεφάλι Σειληνού, ο οποίος φορά  στεφάνι από φύλλα και καρπούς. Ίχνη από  κόκκινο-καφέ έως σκούρο καστανό επίχρισμα.

3) Δίσκος.  Κομμάτι από  κεραμικό καλούπι, διακοσμημένο με έναν γρύπα που τρέχει με υψωμένα φτερά και ουρά τεντωμένη. Παραμένουν ίχνη από σκούρο καστανό επίχρισμα.

4) Δίσκος. Κομμάτι  από κεραμικό καλούπι, που περιβάλλεται από  χυτό χείλος και διακοσμημένο με  πληγωμένη Αμαζόνα καθώς πέφτει από  πληγωμένο άλογο,καλυμμένη με κόκκινο ύφασμα.

1) Θέα της Κέρκυρας με πενάκι, μελάνι και υδατοχρώματα 18ος-19ος αιων.

2) Αρύβαλλος (1) Ελληνιστική Εποχή 300 π.Χ.-250 π.Χ. Αττική Τάφος του Μενεκράτη.

3) Κεχριμπαρόχρωμο φυσητό γυαλί αλάβαστρο με πεπλατισμένο στρογγυλεμένο χείλος.

4) Κλασική ελληνική φιγούρα του 440-430 π.Χ. Βρέθηκε στην Κέρκυρα.

1) Σχέδιο του Charles Robert Cockerell (Εκδόθηκε) 1815.

2) Πίνακας του Edward Lear (Εκδόθηκε) 1856.

3) Έγγραφο. Κλασική ελληνική γραφή 4ος αι. π.Χ. Βρέθηκε στην Παλαιόπολη -Κέρκυρα.

4) Σχέδιο σε album του Edward Dodwell (Εκδόθηκε από) Simone Pomardi 1805-1819

 

1) Σχέδιο του Charles Robert Cockerell (Εκδόθηκε) 1815.

2) Σχέδιο του Joseph Cartwright. 

3) Κλασική ελληνική φιγούρα του 460 π. Χ. Βρέθηκε στην  Κέρκυρα.

4) Κλασική ελληνική φιγούρα του 470 π. Χ. Βρέθηκε στην  Κέρκυρα.

1) Φιγούρα . Βρέθηκε στην Κέρκυρα.

2) Κορινθιακό γλυπτό του 6ου αι.  π.Χ. Κέρκυρα.

3) Πίνακας του Edward Lear  1858.

4)Σχέδιο του William Page 1794-1872. 

1-2) Σχέδια  του William Alister Macdonald.  Εκδόθηκαν από 1884 έως 1938.

3) Σχέδιο του καθηγητή Thomas Hayter Lewis.  20 Απριλίου 1842

4) Σχέδιο του William Page. Εκδόθηκε από 1794 έως 1872.

 

1) Σχέδιο του William Page. Εκδόθηκε από 1794 έως 1872.

2) Φιγούρα των Δυτικών Ελληνικών Χωρών 350 π. Χ. Βρέθηκε στη Σικελία. 

3) Τμήμα χάλκινου πλακιδίου, φέρει ελληνική επιγραφή. Μάλλον πρόκειται  για διάταγμα σχετικά με χρηματοδότη.

1) Αποσπασματικό φύλλο μολύβδου με επτά γραμμές ελληνικής επιγραφής.

2) Χρυσός δίσκος. Απεικονίζει   αυτοκράτορα να κάνει ιππασία με άρμα αποτελούμενο από  τέσσερα άλογα. 

3) Χρυσό δαχτυλίδι σε δύο επίπεδα. Δύο στεφάνια συγκολλημένα μεταξύ τους που διαπλέκονται στη συνέχεια, με τη μορφή ενός σταυρόκομπου. Το κεφάλι όπου τοποθετούνται οι πέτρες είναι κυκλικό και κυρτό.

4) Χρυσό δαχτυλίδι όπου το στεφάνι είναι κοίλο με στρογγυλεμένες άκρες, ένα μεγάλο οβάλ  πετράδι  που θυμίζει opal.

1) Χρυσό δαχτυλίδι με κινητό κυκλικό κουτί (bezel). Τέτοιου μεγέθους δαχτυλίδια προορίζονταν  για ευτραφείς  ανθρώπους. Αποτελείται από  τύμπανο που μοιάζει με κουτί-στεφάνι που είναι ελεύθερο να περιστρέφεται.

2) Σκουλαρίκια σε σχήμα χρυσού στεφανιού, υπάρχει μία σπειροειδής στριμμένη χρυσή κορδέλα. Είναι  διακοσμημένο με χάντρες και σύρμα. Καταλήγει σε κεφάλι βοδιού.

3) Διάφορα μικροαντικείμενα.

1). Μαρμάρινη μορφή. Στο κεφάλι φορά μία ταινία.  Κλίση  κεφαλής προς τα αριστερά, η μύτη έχει καταστραφεί. Ενδεχομένως απεικονίζει τον νεαρό Ηρακλή, ή ένα βασιλικό πρόσωπο ή έναν αθλητή.

2-3-4) Κόσμημα κεφαλής φτιαγμένο από τον Γεώργιο Βούλγαρη. Κέρκυρα  1870-1900.

1) Γλυπτό Δυτικών Ελληνικών περιοχών 450 π. Χ.  Τάραντας. Βρέθηκε στην Κέρκυρα. 

2) Δαχτυλίδι του 17ου αι. Κέρκυρα.

3) Λάμπα με υπογραφή Posphoros Roman του 3ου αι π. Χ. Κέρκυρα.

4) Λάμπα Ρωμαϊκή του 20 π. Χ.  Ιταλία. Βρέθηκε στην  Κέρκυρα.

Διάφορες λάμπες Ρωμαϊκής περιόδου.

Δαχτυλίδι χρυσό του 1815. Μάλτα -  Βρέθηκε στην Κέρκυρα.

1) Σχήμα από μόλυβδο.  Ζωγραφισμένα μέρη με διατήρηση άσπρου.

2) Αργαλειός από μόλυβδο ως μονάδα βάρους. Έχει  σχήμα πυραμίδας και  μικρή τρύπα στην κορυφή. 

3) Μόλυβδος: βόλι σφεντόνας. Μετά από συντήρηση.

4) Βόλι σφεντόνας από μόλυβδο. Το παρόν είναι κατόπιν της συντήρησης που του έγινε. 

Διάφορες μονάδες μέτρησης από μόλυβδο. 

1) Γλυπτὀ της ελληνορωμαϊκής εποχής. 

2) Αγκίστρι της ρωμαϊκής εποχής που βρέθηκε στην Κέρκυρα.

3) Το πίσω μέρος από καθρέφτη της  ετρουσκικής Ιταλίας. Βρέθηκε στην Κέρκυρα.

1) Κεραμική λάμπα με ένα τροχήλατο ανοικτό κύπελλο.

2) Σχέδιο του Joseph Cartwright. Η εκτύπωση έγινε από τον Robert Havell I το 1821 στο Λονδίνο.

3) Ρωμαϊκό ρυτό(*).  Κέρκυρα.

4) Απεικόνιση της Κέρκυρας από σχέδιο βιβλίου του  Sir William Gell  1801-1813.

--------------------------------------

(*) ῥυτόν: Δοχείο για πόσιμα υγρά ή χοές κατά τη διάρκεια σχετικών τελετουργιών.

 

 

1) Αλατιέρα. Βενετία

2) Πιάτο από την Κύπρο.

3) Ασημένια  σπάτουλα, ενδεχομένως χρησιμοποιούνταν  για τα καλλυντικά.

1) Βάση καθρέφτη.  

2) Σχέδιο από βιβλίο του Sir William Gell1801-1813.

3) Κεραμικό γλυπτό που απεικονίζει  καθισμένη γυναίκα. 

4) Κεραμικό βόλι σφεντόνας. 

 

Λάμπες με διαφορετικές καλλιτεχνικές απεικονίσεις.

1) Βαρύδιο από ψηφιδωτό γυαλί . Το χείλος στρέφεται προς τα έξω και είναι στρογγυλεμένο. Κοίλες πλευρές και ελαφρώς κυρτή βάση. Διακοσμημένο με τμήματα από ράβδους.  

2) Σχέδιο βιβλίου  του Sir William Gell  1801-1813. 

3) Λήκυθος της  Μέσης Γεωμετρικής  εποχής  (825 π. Χ -800 π. Χ.)  Αττική- Κέρκυρα

1) Στρογγυλό θυσιαστήριο από Παριανό μάρμαρο.  Ανάγλυφος διάκοσμος από  κεφάλια ταύρων και γιρλάντες από φρούτα και λουλούδια με κρεμαστά φύλλα.

2) Μενταγιόν από πικένιο 650 π. Χ. -500 π.Χ. Κέρκυρα. 

3) Γυναικεία μορφή που φορά στεφάνι.

 

1) Τρία  αλληλένδετα χάλκινα δαχτυλίδια, διακόσμηση με φιγούρες ζώων. Τμήμα αλυσίδας.

2) Αμφορέας μεταφοράς 300 π.Χ.-100 π. Χ.  Κέρκυρα.  Ναύκρατις

3) Αμφορέας μεταφοράς 127 π.Χ. Ρόδο -Κέρκυρα.

1) Δύο κομμάτια  από  χάλκινη πλάκα που φέρει μια ελληνική επιγραφή. Αφορά επιχορήγηση που δόθηκε  από τον Παυσανία για προξενία της Αμβρακίας.

2) Βάζο ετρουσκικής περιόδου  4ος αι. π. Χ. -3ος αι.  π.Χ. Ιταλία  - Κέρκυρα.

3) Σχήμα  από λευκό μάρμαρο. 

4) Πλάκα από πηλό με παράσταση γενειοφόρου σε στάση ανάκλισης. Φέρει τρύπα .

 

1)  Αγαλματίδιο από τερακότα, καθήμενος κωμικός ηθοποιός που παίζει το ρόλο  σκλάβου, ο οποίος έχει καταφύγει σε ένα βωμό.  Ίχνη λευκού επιχρίσματος επιβιώνουν.

2) Μπολ της Ελληνιστικής Εποχής 150 π. Χ. -50 π. Χ.  Παλαιστίνη -Συρία -Κέρκυρα.

3) Χάλκινος αρύβαλλος  με ξεχωριστή λαβή. Το σώμα είναι στρογγυλό και ο λαιμός ευρύς . Είναι διακοσμημένος με νευρώσεις στο σώμα και στο λαιμό. 

1) Τερακότα, εικόνα του Ασκληπιού.

2) Μπρούτζινο κύπελλο αιμορραγίας .

3) Ανατολίτικη φιγούρα. 500 π.Χ. Αλικαρνασσός- Κέρκυρα. 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

Search

Corfu Museum

Corfu Museum….τι μπορεί να είναι αυτό;

Θα το έλεγα με μια λέξη…. Αγάπη! Για ένα νησί που το γνωρίζουμε ελάχιστα. Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε ν’ αγαπήσουμε ότι δεν το γνωρίζουμε. Στόχος λοιπόν είναι να το γνωρίσουμε όσο πιο βαθιά μπορούμε, μέσα από το χθες και το σήμερα, γιατί αλλιώς πως θα το αγαπήσουμε; Αγαπάω ατομικά και ομαδικά έχει επακόλουθο…. φροντίζω….. μάχομαι… και σέβομαι. Αγάπη προς την Κέρκυρα είναι το Corfu Museum και τίποτε άλλο.

OFFER TO THE MUSEUM

We warmly thank Mr Angelo Lavrano, grandson of the Chief of scouting in Corfou, for his offer of many historical books conserning our island.